Źródła › P274
Mistrz szermierki Martin Krüger (Federfechter) przeciwko balwierzowi i nauczycielowi tańca przed Uniwersytetem w Wittenberdze (1618–1620)
Spór o prawo nauczania szermierki, z załącznikami: magdeburskim zezwoleniem z 1612 roku, praskim listem mistrzowskim z 1615 roku oraz skargą Krügera na 'hedge fencers'.
- Typ
- dokument i zapis archiwalny
- Data
- 29 lipca 1612; 21 czerwca 1615; 15 kwietnia 1618; 6 grudnia 1619; 7 stycznia 1620; 23 marca 1620
- Miejsce
- Wittenberga; Magdeburg; Praga
- Bractwo
- Federfechter (Greifenfels)
- Edycja
- Meister Martin Krüger in Wittenberg. Ein Beitrag zur Geschichte der Gesellschaft des langen Schwerts von der Feder, w: Neue Mittheilungen aus dem Gebiet historisch-antiquarischer Forschungen (Thüringisch-Sächsischer Verein, red. K. E. Förstemann) IV, zeszyt 4 (Halle 1839/1840), s. 81–98 (według akt przechowywanych przez administrację uniwersytetu w Wittenberdze)
- Weryfikacja
- tekst odczytany
- Znaczenie
- 4/5
Historie z tego źródła
Osoby w tym źródle (6)
Szczegóły źródła
- ID
- P274
- Typ
- dokument i zapis archiwalny
- Data
- 29 lipca 1612; 21 czerwca 1615; 15 kwietnia 1618; 6 grudnia 1619; 7 stycznia 1620; 23 marca 1620
- Miejsce
- Wittenberga; Magdeburg; Praga
- Państwo (obecnie)
- Niemcy
- Język
- niemiecki
- Bractwo
- Federfechter (Greifenfels)
- Autor
- Univerzita Wittenberg (akty); ed. [K. E. Förstemann?]
- Edycja
- Meister Martin Krüger in Wittenberg. Ein Beitrag zur Geschichte der Gesellschaft des langen Schwerts von der Feder, in: Neue Mittheilungen aus dem Gebiet historisch-antiquarischer Forschungen (Thüringisch-Sächsischer Verein, ed. K. E. Förstemann) IV, zošit 4 (Halle 1839/1840), s. 81–98 (podľa aktov v správe univerzity Wittenberg)
- Digitalizacja / opis katalogowy
- https://archive.org/details/bub_gb_mXwAAAAAcAAJ
- Znaczenie
- istotność 4 z 5
- Weryfikacja
- tekst odczytany
Notatki badawcze (po słowacku)
- (1) Podanie z 15. 4. 1618: Krüger, ‚approbirter Meister des langen Schwerts von der Feder‘, przez kilka lat uczy szlachciców i studentów ‚mit derselben (univerzity) Vorwissen und Willen‘, ma cesarską konfirmację, herb i ‚etliche absonderliche klare und obsignirte Artikul‘ od Obmannów; skarży się na ‚Winkelfechter‘, zwłaszcza Sebastiana Mathesia, który prowadzi szkołę bez listu uprawniającego; prosi, aby uniwersytet nakazał mu w ciągu kilku dni okazać ‚Lehrbrief und Testimonium‘, w przeciwnym razie zamknąć szkołę albo dać się ‚freien‘ zgodnie z 5. i 13. artykułem; Obmann Theobald Pöll (drabant elektorski w Dreźnie) niedawno upomniał go, by tego pilnował; sam jest zobowiązany stawiać się na dworze w Dreźnie podczas spotkań władców.
- (2) Freibrief 29. 7. 1612, Magdeburg: szewc i Freifechter Joachim Wagenführer z Bernau ‚freiet‘ sukiennika Martina Krügera z Brandenburga 26. 4. 1612 i przekazał go ‚von dem Gegentheil, den Marcus-Brüdern, durch alle Wehren von der längsten bis auf die kürzeste‘ egzaminować; uznali go za mistrza.
- (3) Dyplom mistrzowski, Praga 21. 6. 1615 (Obmann Theobald Pöll, kapitanowie Caspar Teuber z Pragi, Hans Popp z Norymbergi, Lorenz Springenklee z Wrocławia, Jacob Schley z Pragi): Krüger zgłosił się 15. 6., został uznany ‚wie vor auf der Fechtschule mündlich geschehen‘; włączony przywilej Rudolfa II z 7. 3. 1607 (P039) i przywilej, zgodnie z którym wszędzie, dokąd przybędzie Krüger, Freifechter ma mu podczas Fechtschule ‚den Vorzug lassen‘.
- (4) Spór: Albrecht (balwierz i mistrz tańca, sam ‚Fechtmeister‘) przez trzy lata tracił uczniów; 8. 8. 1619 skarga do elektora Jana Jerzego, rozkaz 6. 12. 1619; ‚Klage-Artikel‘ 7. 1. 1620: Krüger miał go nazwać krzywoprzysięzcą, w Collegien-Keller uderzał rapierem o stół i powiedział ‚Wollet ihr mir den Degen nehmen, den mir Kaiser und König angehangen?‘, wyzwał go na publicznym targu ‚zu balgen‘, upijał studentów (32 złote za wieczór).
- Obrona Krügera: Albrecht twierdził, że nie jest pełnoprawnym mistrzem ‚zuvörderst des langen Schwerts‘, dlatego udał się do Drezna i Pragi po świadectwo; drwi z tanecznego rzemiosła Albrechta, sam zaś szczyci się cechem sukienników (‚Tuchscherer‘).
- Senat 23. 3. 1620 przesłuchał świadków: pedel Andreas Frankenau – ‚Luxbruder‘ (Albrecht) wyzwał Martina ‚an die Vogelstange‘, ale ten nie poszedł, ponieważ rektor mu tego zabronił (‚vom Rectore inhibirt‘).
- Ugoda: Albrecht będzie Krügera ‚für einen Meister des langen Schwerts halten‘, grzywna 10 talarów za naruszenie.
- Wydawca (przyp.): Marxbrüder występowali zapewne przeciw Lucasbrüder.
- Tekst P275 nie jest zatem nieznany: drukowany od 1839/40 i dziś dostępny w społeczności HEMA.
- Jest nowy tylko dla naszego projektu.
- Transkrypcja zawiera tę samą sprzeczność: nagłówek ‚v.
- J. 1615‘, zakończenie ‚20.
- Junii … 1610‘.
- Privilegien und Wappenbrief der Gesellschaft; Rep. 1 (Archiv der Universität Wittenberg), Nr. 2945, dawna sygn.
- Rep. 1, XXVIII, Nr. 11 (Universitätsarchiv Halle-Wittenberg).
- Tam znajdują się również oryginały załączników z 1610/1612/1615 (P275) – w celu zamówienia reprodukcji.