Zdroje šermiarskych cechov
Jazyk stránky · Slovenčina

Pramene › P047

Poriadok bratstva majstrov meča sv. Marka s dodatkami a zápismi hajtmanov (Frankfurt nad Mohanom, 1491–1566)

Frankfürter Fechter Ordnung

Poriadok frankfurtského bratstva majstrov meča: omše, prijímanie majstra verejným šermom a tajnou skúškou, delenie školného, voľba hajtmana.

Typ
stanovy a poriadky
Dátum
1491
Miesto
Frankfurt am Main
Bratstvo
Marxbrüder (Majstri meča)
Overenie
originál overený
Relevancia
5/5

Úplný slovenský preklad s pôvodným znením ↓

Náhľad prameňa

F. 13r: zápisy hajtmana Blasiusa Velttena o pasovaniach 1536–1539.
F. 13r: zápisy hajtmana Blasiusa Velttena o pasovaniach 1536–1539.
Original: Universitätsbibliothek Augsburg, Cod. I.6.2°.5 · digitalizát · voľné dielo (16. st.)
F. 13r: na jesennom veľtrhu 1539 pasovaný za majstra o. i. „gilg seckler von Preßburg“ (Bratislava).
F. 13r: na jesennom veľtrhu 1539 pasovaný za majstra o. i. „gilg seckler von Preßburg“ (Bratislava).
Original: Universitätsbibliothek Augsburg, Cod. I.6.2°.5 · digitalizát · voľné dielo (16. st.)

Táto časť je súčasťou kódexu P044 Cod. I.6.2°.5 – zborník: Memorj der Maister deß Lanngen schwerts inn Franckffurt; Augsburgische Fechter Ordnung; Liechtenauer a i.

Pravidlá v tomto prameni

Miesta textu podľa tém. Téma vedie na porovnanie s inými mestami, článok na znenie nižšie.

Osoby v prameni (112)

Úplný preklad

Značka ¶ pri odseku je odkaz na konkrétne miesto textu.

Poriadok z roku 1491: úvod

[7r] 1491 Frankfürter Fechter Ordnung
[marg: 1566 Vonn denen Maistern des Lanngen sche schwert dies 20 decembri vber kumben]

Frankfurtský šermiarsky poriadok z roku 1491. (Na okraji: Roku 1566 dostané od majstrov dlhého meča 20. decembra.)

¶ 1

Auff das die dinge die da geschechen nicht beflickt werden mit vergessen so soll man das gedachtnus stercken vnnd werig machen mit schrifften Darumb so seind haubtman vnd gemaine Bruderschafft Vnser lieben Frawen der Raine Junckfrawe Maria vnd des hailigen vnnd gwaltsamen himelfürsten Sannct Marxen Einsamlichen mit wolzeitigen Berathen Muth Im Versamleten Capittl vberkomen vnd Redlichen beschlossen ganz steth vnd vesst Furtermehr von Einem Jeden Fechtmayster der In die Obgemelte Bruderschafft zu Maister gemacht zugelassen vnnd gehalten wurd Also wie nachsteth zu halten zuthun vnnd nach Auß weyßung der Ordnung gebotten vnd Doch vor behalten Einem Capitel gemainlich nach gelegenhait vnd gestalt der zeit vnd der leude zu mindern zu Merzen vnd zu Andern Ongeuarlich.

Aby veci, ktoré sa dejú, neboli poškvrnené zabudnutím, treba pamäť posilniť a urobiť trvácnou písmom. Preto sa hajtman a celé bratstvo Našej milej Panej, čistej Panny Márie, a svätého a mocného nebeského kniežaťa svätého Marka jednomyseľne, s dobre uváženou mysľou, na zhromaždenej kapitule dohodli a poctivo uzniesli, že odteraz má každý majster šermu, ktorý bude v uvedenom bratstve urobený majstrom, prijatý a držaný, celkom pevne a stále zachovávať a konať to, čo nasleduje a čo prikazuje tento poriadok. Kapitule spoločne sa však vyhradzuje, aby ho podľa okolností a povahy doby a ľudí zmenšila, rozšírila a zmenila, bez zlého úmyslu.

¶ 2

Omše u dominikánov

Zum Ersten nach dem vnnd Auch von Alter herkomen Ist So sezen Ordnen vnd wollen wir das man hinfür Allen Fronfasten Auff den Freitag vnd Auff Aller Seelen tag Soll In dem Cor der Closter gut zum Bredigern zu Franckfurt Ein Velmesse thun halten durch ainen daselbst Conuens heren den Ein Prior daselbst zu Jeder zeit darzu thut Ordnen Auch Auff den Nechsten tag nach vnnser Frawen tag Als sie geboren ward Ein seelmeß leßen für der Bruder seel die In vnserer Bruderschafft verschiden vnd Abgangen sein vnd Alle glaubig sellen
paulus hector Mair zu geherig

Po prvé, keďže je to tak aj odpradávna, ustanovujeme, nariaďujeme a chceme, aby sa odteraz v každé suché dni (Fronfasten) v piatok a na Dušičky v chóre kláštora u Kazateľov (dominikánov) vo Frankfurte konala omša (?) („Velmesse“, azda zádušná), ktorú odslúži niektorý tamojší pán z konventu, koho na to vždy určí tamojší prior. Takisto sa má na najbližší deň po sviatku Narodenia Panny Márie čítať zádušná omša za duše bratov, ktorí v našom bratstve zomreli a odišli, a za všetky veriace duše. (Poznámka vlastníka: Patrí Paulovi Hectorovi Mairovi.)

¶ 3

[7v]
Des soll Ine Ein haubtman der zu Jeder zeit In der Bruderschafft Ist zu Ainer Ergezung der Andacht von Einer Jeden Lesenden Meß Jars geben 4 ß Franckfurter werung Auff das solch messen dester Löblicher der Bruderschafft Auch dester Erlicher vnd zu Rechter zeit geloßen werden

Za to im má hajtman, ktorý je práve v bratstve, na odmenu za pobožnosť dať ročne za každú čítanú omšu 4 ß frankfurtskej meny, aby sa také omše čítali bratstvu tým chválitebnejšie, tým dôstojnejšie a v pravý čas.

¶ 4

Auch soll der Confent nach Jers Confent vnd Closter gewonhait Auff Vnser lieben Frawen tag Als sie geboren ward Ein Meß Im Cor von vnser lieben Frawen Auff den Nechsten sontag daruor oder darnach von Sannt Marxen vnd vnser lieben Frawen damit gedencken herlichen vnd zierlichen thun singen vnd damit Es dester Erlicher loblicher vnd zierlicher mit Allen seinen zugehörungen gleich Ann hochen Feste gehalten werden so soll Ein Jeder haubtman der Je zu zeiten Ist geben 8 ß von Einer Jeden wie Jezt stet singenden messen

Takisto má konvent podľa zvyku svojho konventu a kláštora na sviatok Narodenia Panny Márie slávnostne a ozdobne spievať v chóre omšu o Našej milej Panej a na najbližšiu nedeľu pred ním alebo po ňom omšu o svätom Markovi a Našej milej Panej so spomienkou (na bratov). Aby sa konala tým dôstojnejšie, chválitebnejšie a ozdobnejšie so všetkým, čo k nej patrí, ako na veľké sviatky, má každý hajtman, ktorý práve úraduje, dať 8 ß za každú takú spievanú omšu, ako je uvedené.

¶ 5

Ittem dem Custor soll der haubtman wie vorgerurt Alle Jar geben 4 Englisch zu lone Die Kerzen Anzu zinden, vnd das grab der Bruderschafft zuberaiten vnnd Andere ding des not were zu Andelogen.

Item kostolníkovi (custos) má hajtman, ako bolo povedané, dať každý rok 4 Englisch ako mzdu za to, že zapáli sviece, pripraví hrob bratstva a zariadi iné potrebné veci.

¶ 6

Ittem soll der gemelt haubtman geben Alle Jar 4 ß dennienern die der Bruderschafft kerzen tragen Auff Sannct Marie Madlenatag Auch so Ain Mayster In das Capittel der Loblichen Bruderschafft vnser lieben Frawen vnd Sannct Marxen Auffgenomen [8r] vnnd zugelassen wurd damit Er sich nit durch Onwißenhait Entschuldige möge mag man Ime dise Ordnung vnd gesez leßen Oder sunst Offen Baren lassen, sich darnach wissen zu halten vnd gehorsamlich One Alle widerred vnd seumnus zu Erzaigen bei bus vnd penen nach gelegenhait der Vberfarung wie hernach geschriben steth, Vnd Ein Capitel nach gelegenhait der zeit vnnd Person das zu Jederzeit gut Ist vnd dunckt

Item uvedený hajtman má dať každý rok 4 ß tým, čo na sviatok svätej Márie Magdalény nesú sviece bratstva. Keď je majster prijatý a pripustený do kapituly chválitebného bratstva Našej milej Panej a svätého Marka, môže sa mu tento poriadok a zákon prečítať alebo inak oznámiť, aby sa nemohol vyhovárať na neznalosť, aby sa ním vedel riadiť a preukazoval poslušnosť bez akéhokoľvek odporu a odkladu, pod pokutami a trestami podľa miery priestupku, ako je napísané ďalej, a ako kapitula podľa okolností doby a osoby kedykoľvek uzná za dobré.

¶ 7Pokuty a správanie

Ittem alle vnnd Jeden Mayster die zu den gemelten zeitten so man die singende Meß, wie Obstet thut zu Franckfurt sein sollen zu Opffer gehn Als sich wol zimet welcher das nit thete, der solt der Bruderschafft Ein pfund wax In die Büx bezallen

Item všetci a každý z majstrov, ktorí sú v uvedených časoch, keď sa spieva omša, ako je vyššie, vo Frankfurte, majú ísť na obetu, ako sa patrí. Kto by to neurobil, zaplatí bratstvu do pokladnice libru vosku.

¶ 8

Auch were Es das Einer vber land keme, vnd nit bei der mess were der vnd Ein Jedlicher der die Mesß verseumbt sollen Auff den selbigen tag kain Schulgelt noch tail daran haben. Es were dann das Er so Redlich sachen Inn tag brechte das Ein haubtman Oder werAuff diße zeit zu Franckfurt Im Capitl mit den Eltesten werden Vrsach vermercken das s nit Inn verachtung Oder Frewfenlichs fürnemens halben geschechen were Vngevarlich Auff der Bruder gut geduncken.

Ak by niekto prišiel z cesty a nebol na omši, ten a každý, kto omšu zmešká, nemá v ten deň dostať školné ani mať naň podiel. Výnimkou je, ak predloží také poctivé dôvody, že hajtman alebo ktokoľvek bude v tom čase vo Frankfurte na kapitule s najstaršími, uzná, že sa to nestalo z pohŕdania ani zo svojvôle, bez zlého úmyslu, podľa dobrého uváženia bratov.

¶ 9

Auch Ist geOrdet vnd gemacht welcher mayster nicht so man solche mesß singt In franckfurt Terminer Ist, der soll zu der buß das wax der Vrsachen halben wie Obsteth, nit bezwungen sein zugeben.

Takisto je nariadené a ustanovené, že majster, ktorý v čase spievania takej omše nie je vo Frankfurte prítomný v termíne (?) („Terminer“), nemá byť z uvedených dôvodov nútený dať vosk ako pokutu.

¶ 10

Školné

[8v] Auch sol das Schulgelt das von dem Volckh gesellet so man Schul helt Oder Maister von Einem dem das der hauptman befülcht Oder der Eltist mayster Auff dann dabei so der haubtman nit da were Empfangen Auch darnach den haubtman vberzalt vnd Bey Ein Ander behalten vnd nit getailt werden bis An den Nechsten tag darnach so Ein Jeder mayster sein Rechenschafft gethan vnd Auch alle seine schuld ganz vnd gar Bezalt hat, der Bruderschafft Austend

Školné, ktoré ľudia vyzbierajú, keď sa drží škola alebo sa robí majster, má prevziať ten, komu to hajtman prikáže, alebo najstarší prítomný majster, ak by hajtman nebol prítomný. Potom ho má odovzdať hajtmanovi, má sa držať spolu a nedeliť sa až do najbližšieho dňa, keď každý majster vydá počet a úplne zaplatí všetky svoje dlhy, ktoré má voči bratstvu.

¶ 11Platy a poplatky

Auch sollen die Mayster vnser lieben frawen so man schule helt Auch Ein tail In die Byxen geben An dem guten tag Vnser Lieben Frawen Als sie geboren ward

Takisto majú majstri, keď sa drží škola, dať podiel do pokladnice Našej milej Panej na dobrý deň Narodenia Panny Márie.

¶ 12Platy a poplatky

Prijímanie nových majstrov

Zu Mercken.
So man New Maister machen wil so soll man Ine vormenigclichen fürstellen vnd Fechten lassen In welcher werhe Er begert Mayster zuwerden vnd die Mayster sollen Auch Alle mit Ime Fechten Iglicher zum Minsten 2 Oder 3 geng vnd In Offenlich vnd wol versuchen vnd darnach zu Irem gut duncken zu Mayster Machen, vnd Als dann so der mayster Auff das Schwerdt nider kniet soll Er Vnser Lieben Frawen zwen ß Auff das Schwerdt Opfern vnd Legen, die hebt Ain haubtman Auff

Na zapamätanie. Keď sa majú robiť noví majstri, má sa uchádzač predstaviť pred všetkými a nechať šermovať v tej zbrani, v ktorej sa chce stať majstrom. Všetci majstri s ním majú šermovať, každý aspoň 2 alebo 3 chody (geng), verejne ho dobre vyskúšať a potom ho podľa svojho uváženia urobiť majstrom. Keď potom majster pokľakne na meč, má obetovať a položiť na meč dva ß pre Našu milú Paniu; tie zdvihne hajtman.

¶ 13Platný zásah a krvSkúška a stupne

Darnach soll man Ine haimlichen versuchen In dem Capitl darzu soll der haubtman 2 Oder 3 Maister schicken die Ine versuchen In welcher gewehr Er dann von den selben Maystern zu gelassen wurd Darin sol man In Mayster Machen vnd Er sich Einem Mayster Schreiben vnd Nenen vnd nit weitter In seinen Brieff geschriben werden.

Potom sa má tajne skúšať v kapitule; hajtman na to pošle 2 alebo 3 majstrov, ktorí ho preskúšajú. V tej zbrani, v ktorej ho títo majstri pripustia, sa má stať majstrom a v nej sa má písať a nazývať majstrom; do jeho listu sa nemá písať nič ďalšie.

¶ 14Zbrane a výstrojSkúška a stupne

[9r] [marg: Maister dailen daß schulgelt]
Auch soll man Kein Mayster machen Er geb dann 2 ß Auff das schwert Als verstet vnnser Lieben Frawen In die Bruderschafft Vnnd Büxen vnd den Maistern 3 ß, die In dann zu Maister lassen vnd dieselben 3 ß sollen die Maister mit dem Schulgelt mit Einander Theillen.

(Na okraji: Majstri delia školné.) Nikoho nemožno urobiť majstrom, ak nedá 2 ß na meč, totiž pre Našu milú Paniu do bratstva a pokladnice, a 3 ß majstrom, ktorí ho pripustia za majstra. Tieto 3 ß si majstri rozdelia spolu so školným.

¶ 15Skúška a stupne

Nota wass ainer geben muß
Welcher mayster nit mit dem Newen Mayster One Vrsach ficht der soll kain Taill daran haben

Pozor, čo musí kto dať. Majster, ktorý bez dôvodu nešermuje s novým majstrom, nemá mať na tom podiel.

¶ 16Platy a poplatky

Wann Mann von der Schul geth zu dem Wein so sol man dem Newen Mayster die vrten schencken vnd soll sunst Auff das zil kain Andere thail mit nemen.

Keď sa zo školy ide k vínu, má sa novému majstrovi odpustiť jeho podiel na útrate (vrten = Ürte) a inak si v ten čas nemá brať žiadny iný podiel.

¶ 17

Ob Aber der selben New Mayster Einer herwider keme vnnd wolt weitter mayster werden den sollen die Maister Aber Firstellen vnnd Fechten Lassen daruon soll Er den Maister Ein Mas Maluasier geben doch so fer, das Er vor die 5 ß bezalt habe.

Ak by sa však niektorý z týchto nových majstrov vrátil a chcel sa stať majstrom ďalej (v ďalšej zbrani), majstri ho majú znova predstaviť a nechať šermovať. Za to má majstrom dať mieru malvazie, ale len ak predtým zaplatil tých 5 ß.

¶ 18Skúška a stupne

Welcher Aber In den Kampff versucht wolt werden das soll stehen zu den Maistern die In versuchen was sie nemen wellen.

Kto by však chcel byť skúšaný v súboji (Kampf), tam záleží na majstroch, ktorí ho skúšajú, čo si chcú vziať.

¶ 19Skúška a stupne

Voľba hajtmana

Allso soll man Ein hauptman
Erwellen
Der Alt haubtman soll die Erste Köre haben vnnd darnach Einen yeglichen In sonderhait haimlich Fragen, vnnd den man wellet soll Er heimlich Auff zeichnen, vnd welcher Dann die Maist waal hat der sol 2 Jar haubtman sein On Alle widerred

Takto sa má voliť hajtman. Starý hajtman má prvý hlas a potom sa má každého zvlášť tajne opýtať a toho, koho volí, si tajne zapísať. Kto potom má najviac hlasov, má byť bez akéhokoľvek odporu 2 roky hajtmanom.

¶ 20Dozor a rozhodovanie

[9v] Darnach soll der alt haubtman an dem Newen angenden haubtman Rechenschafft thun In Beywesen der Burgerschafft vnnd dann die Brieder auch alleding Rechnen vnnd Bezallen vnnd dann dem Newen haubtman die Laden mit den Schlisseln Vberantwurten hie zustellen mit Brieffen vnnd andermals herkomen Ist

Potom má starý hajtman vydať novému nastupujúcemu hajtmanovi počet za prítomnosti bratstva (?) („Burgerschafft“). Potom aj bratia majú všetko zúčtovať a zaplatiť a novému hajtmanovi sa má odovzdať truhlica s kľúčmi aj s listinami, ako je zvykom odpradávna.

¶ 21

Es soll auch kamer vnnserer Bruderschafft vber die laden gehn Es seien dann 3 mitainander
So soll man auch alle Ime Namen vnnd aussifft In Schrifften haben

Nikto z nášho bratstva nemá chodiť k truhlici, iba ak sú traja spolu. Všetky príjmy a výdavky sa majú zapisovať.

¶ 22

Auch soll Ein Jeglicher der Ein Vidinus von vnsern Kayserlichen Freyhait Brieffen nimet Oder hat der soll das an seinem Lezten End wider gehn Franckfurt In vnnser Bruderschafft bei seinem Rechten Eid vbersenden

Takisto každý, kto si vezme alebo má vidimus (overený odpis) našich listín cisárskej výsady, ho má pri svojej smrti pod svojou riadnou prísahou poslať späť do Frankfurtu do nášho bratstva.

¶ 23

Vnnd seind diß die Mayster die Vidinus Daruon haben
Hanns Dieterich von Meiningen
Hans Leyzenberger
Vlrich holl
Connrat von wezfeldt
Conrat Gerhart
Hanns von Babemburg
Petter Faul
Sebold Schiltknecht
Hans Blaicher
Petter Schweizer
Diez Arnoldt
Petter weißkirch
Petter Falckner
... (1 meno urezané)

A toto sú majstri, ktorí majú z nich vidimus: Hanns Dieterich z Meiningenu, Hans Leyzenberger, Ulrich Holl, Konrad z Wetzfeldu (?), Konrad Gerhart, Hanns z Bambergu, Peter Faul, Sebold Schiltknecht, Hans Blaicher, Peter Schweizer, Dietz Arnoldt, Peter Weißkirch, Peter Falckner (jedno meno je v predlohe odrezané).

¶ 24

Účty hajtmanov 1490–1528

[10r] Connrat Gerhart zu diser zeit haubtman vnser lieben Frawen vnnd Sannt marxen Bruderschafft hat gerechnet vnnd alle ding Bezalt vnnd vberanntwurt den Newen angenden haubtman hanns leyzenberger von niermberg In die Büx 26 ß vnd zwen Postulat vnd Ein krone auch Etlich all vnnd klain gelt In Ein secklen Ist geschechen nach Natiuitatis Marie Anno 1490

Konrad Gerhart, v tom čase hajtman bratstva Našej milej Panej a svätého Marka, vydal počet, všetko zaplatil a odovzdal novému nastupujúcemu hajtmanovi Hannsovi Leyzenbergerovi z Norimbergu do pokladnice 26 ß, dva postulátske zlaté a jednu korunu, a tiež niekoľko albov a drobné peniaze vo vrecúšku. Stalo sa po Narodení Panny Márie roku 1490.

¶ 25

Ich hanns leizenberger zu der zeit haubtman in Sannt marx Bruderschafft hab Rechenschafft gethan vnnd alle ding Bezalt vnd vberantwurt dem Newen Angenden haubtman mit namen Petter weißkirch In die Büxen 42 ß one pfanden vnd Schilten Auch Ein Marx wigt 3 Lot vnnd
Ein Secklen mit Allerlai minz Ist geschechen Auff Afftermontag nach natiuitatis Marie Ao 1492

Ja, Hanns Leizenberger, v tom čase hajtman v bratstve svätého Marka, som vydal počet, všetko zaplatil a odovzdal novému nastupujúcemu hajtmanovi menom Peter Weißkirch do pokladnice 42 ß okrem záloh a štítkov, ďalej jedného Marka (odznak) s váhou 3 loty a vrecúško s rozličnými mincami. Stalo sa v utorok po Narodení Panny Márie roku 1492.

¶ 26

Anno 1494 hat mayster Petter Weißkirch haubtman gerechnet vnnd Bleibt vber Alle Außgab In der Büx 34 ß An gold Reinisch 6 Postulat guldin vnd Ein Kron Auch ain schilt steht 5 ß zu Pfand vnd Ein klein secklin mit gesamleter minz vnd Auch einen silbern Marxen wigt 3 lot an silber, vnd Ist mayster weigand von herBorn zu haubtman gemacht vnnd den selben vberliffert Als gewonhait Ist, Am Mitwuch nach natiuitatis Marie

Roku 1494 majster Peter Weißkirch, hajtman, vydal počet. Po všetkých výdavkoch ostáva v pokladnici 34 ß v rýnskom zlate, 6 postulátskych zlatých a jedna koruna, ďalej štítok, ktorý je v zálohe za 5 ß, malé vrecúško s vyzbieranými mincami a strieborný Marek s váhou 3 loty striebra. Majster Weigand z Herbornu bol urobený hajtmanom a to všetko mu bolo odovzdané, ako je zvykom, v stredu po Narodení Panny Márie.

¶ 27

Ittem Maister weigant hat Recherschafft gethan Im 1496 Jar vnnd Alle ding bezalt vnnd hat Sebold Schiltknecht dem Jungen haubtman vberliffert 42 ß In gold vnnd Ein Kron, vnd 29 all vnnd Etlich Allerlai Minz In Einem secklin dabei Ist gewesen Petter Falckner, vnd Vlrich holl

Item majster Weigand vydal počet roku 1496, všetko zaplatil a odovzdal novému hajtmanovi Seboldovi Schiltknechtovi 42 ß v zlate a jednu korunu, 29 albov a niekoľko rozličných mincí vo vrecúšku. Pri tom boli Peter Falckner a Ulrich Holl.

¶ 28

[10v] Anno 1498 Ist petter Schweizer von Bern haubtman worden So hat Er von den Maystern Empfangen 46 ß In gold vnnd Bleibt In der Büx Ein Schildt vnnd silbern Ketten vnnd seind Alle ding sunst bezalt vnd Auch die Bruder des Conuents vnnd so bald i· kron vff die Engel geben zumachen

Roku 1498 sa Peter Schweizer z Bernu stal hajtmanom. Od majstrov prijal 46 ß v zlate a v pokladnici ostáva štítok a strieborná retiazka. Všetko ostatné je zaplatené, aj bratia z konventu, a hneď sa dala jedna koruna na zhotovenie anjelov (?).

¶ 29

Anno 1500 hab Ich Mayster hanns hardtman haubtman gerechnet vnnd Bezalt des gleichen Auch die Andern mayster

Roku 1500 som ja, majster Hanns Hardtman, hajtman, vydal počet a zaplatil, rovnako aj ostatní majstri.

¶ 30

Ich Maister Better Falckner haubtman der Bruderschafft Sannt Marx hab Empfangen Im Jar 1502 von Maister hanns hartman Alter haubtman 2 ß 4 Schwertgroschen

Ja, majster Peter Falckner, hajtman bratstva svätého Marka, som roku 1502 prijal od majstra Hannsa Hartmana, starého hajtmana, 2 ß a 4 mečové groše.

¶ 31

Ittem haben wir die Maister mit Namen Ich Petter Falckner haubtman vnnd Ich Petter weißkirchen vnd Hanns hartman gerechnet mit dem Custor vnnd All ding wolbezalt mit Namen die Summa 3 ß vnd 5 ß vnd Ist noch Im seckel 15 all vnnd 1 ß In gold

Item my majstri, totiž ja Peter Falckner, hajtman, a ja Peter Weißkirchen a Hanns Hartman, sme sa vyúčtovali s kostolníkom a všetko riadne zaplatili, totiž sumu 3 ß a 5 ß; vo vrecúšku je ešte 15 albov a 1 ß v zlate.

¶ 32

1504 So Ist bliben In der Büx 2 Schült vnd 2 marxen vnd Ein Schwarzer port mit gold vnnd silber beschlagen vnnd 1½ ß 4 In gold

1504. V pokladnici ostali 2 štítky, 2 Markovia a čierna borta (prámik) okovaná zlatom a striebrom a 1½ ß 4 v zlate.

¶ 33

Anno 1506
Ittem Auff die zeit haben wir Maister mit Namen Petter Falckner, Petter weißkirch vnnd Conrat Lindner gerechnet mit dem Custor vnnd Im bezalt 2½ ß

Roku 1506. Item v tom čase sme sa my majstri, totiž Peter Falckner, Peter Weißkirch a Konrad Lindner, vyúčtovali s kostolníkom a zaplatili mu 2½ ß.

¶ 34

1508
Ich mayster hanns hartman haubtman In disem Jar hab angenomen In vnnser Lobliche geselschafft mit namen Jerg Kessler von dem Ich Empfangen hab Freundtlich 2 all vnd ½ ß der da purtig Ist von Eigenburht

1508. Ja, majster Hanns Hartman, hajtman, som v tomto roku prijal do našej chválitebnej spoločnosti Jerga Kesslera, od ktorého som priateľsky prijal 2 albusy a ½ ß; je rodák z Eigenburht (?).

¶ 35

[11r] In disem Jar haben wir Maister sampt dem haubtman Rechnung gethan vnnd Bezalt Ist noch bliben In der Büx 8 ß In gold 2 Bazen

V tomto roku sme my majstri spolu s hajtmanom vydali počet a zaplatili; v pokladnici ešte ostalo 8 ß v zlate a 2 bacy.

¶ 36

Anno 1510
Ittem haben wir die maister sambt Conrat Lindner haubtman gerechnet vnnd Bezalt vnnd Ist bliben In der Büx 6 ß An gold vnd Einer Vnnd E An gelt 3 all

Roku 1510. Item my majstri spolu s Konradom Lindnerom, hajtmanom, sme vydali počet a zaplatili; v pokladnici ostalo 6 ß v zlate a jeden (?) a v peniazoch 3 albusy.

¶ 37

Ittem nach der Rechnung die da geschechen Ist so haben wir geliffert In die Büx vnnd Ist Bliben 16 ß An gold vnd 4 ß An gelt

Item po vyúčtovaní, ktoré sa uskutočnilo, sme odovzdali do pokladnice a ostalo v nej 16 ß v zlate a 4 ß v peniazoch.

¶ 38

1512
Ittem nach der Rechnung die da geschechen Ist so haben die Maister vnnd verhenget vnnd Erlaubt dem haubtman das Er 6 ß 5 ß Auß der Büx genomen zu Ainem gemainen nuz, der Bruderschafft Auß zu Rechten das Im Besolchen Ist vnnd seinen mit Bruder mit nam herman Sydler vnnd Cristiang von dallenburg zu Collen

1512. Item po vyúčtovaní, ktoré sa uskutočnilo, majstri dovolili a povolili hajtmanovi vziať z pokladnice 6 ß 5 ß na spoločný úžitok, aby vybavil pre bratstvo to, čo mu bolo uložené, jemu a jeho spolubratom menom Herman Sydler a Christian z Dallenburgu v Kolíne.

¶ 39

Ittem In der Fastmeß Anno 1513 haben die mayster Auff den Balmtag mir Conrat Lindhaimer haubtman der Bruderschafft vnnser lieben Frawen vnd Sannt marxen Vergönnet die Bruder vnnd Maister Vnser Bruderschafft mit Namen hainrich versickh vnd herman Sydler Niclaus weckman vnnd gangolff Reppe das man soll geben vnnserm haubtman Auß der Büx 10 ß Reinisch was Er buß hat müessen geben vmb wegen willen der Brieff vnd Bestettig mug.
[11v] Vnser Kayserlichen Freihait vnd Bruder Schafft halben mit seinem Kosten.

Item na pôstnom veľtrhu roku 1513 na Kvetnú nedeľu mne, Konradovi Lindhaimerovi, hajtmanovi bratstva Našej milej Panej a svätého Marka, povolili majstri, bratia a majstri nášho bratstva menom Heinrich Versickh, Herman Sydler, Niklaus Weckman a Gangolf Reppe, aby sa nášmu hajtmanovi dalo z pokladnice 10 rýnskych ß za to, čo musel zaplatiť ako pokutu pre listinu a potvrdenie našej cisárskej výsady a bratstva na svoje trovy.

¶ 40

Ittem Ist noch Aller Rechnung In der Büxen Bliben.
Ao 1514
Haben die Maister Sampt dem haubtman gerechnet vnnd Bezalt Ist In der Büx Bliben 1 ß 2 all 1 d mer 1 börtlin vnd Ein Silbern Schilt

Item po celom vyúčtovaní ostalo ešte v pokladnici. Roku 1514 majstri spolu s hajtmanom vydali počet a zaplatili; v pokladnici ostal 1 ß, 2 albusy, 1 denár, ďalej jedna malá borta a strieborný štítok.

¶ 41

1516
Ittem hat maister Conrat Lindner haubtman gerechnet mit den Erbern Fechtmaistern Auff Montag nach des hailigen Creiztag In der herbstmeß gefallen vnnd seind vberbliben 4 ß An Silbern minzen vnnd 6 all vnd 6 Binger heller.

1516. Item majster Konrad Lindner, hajtman, sa vyúčtoval s počestnými majstrami šermu v pondelok po sviatku Svätého kríža, ktorý pripadol na jesenný veľtrh; ostali 4 ß v strieborných minciach, 6 albusov a 6 bingenských halierov.

¶ 42

Anno 1518
Hainrich Bersich hat gerechnet vnnd geliffert die Büx dem Newen haubtman hainrich Franckh 12 ß An gold vnd 1 dhucaten vnnd 15 ß Ann Minz 26 all vmb 1 ß gerechnet Besechen Am Montag nach vnser Frawen geburt.

Roku 1518 Heinrich Bersich vydal počet a odovzdal pokladnicu novému hajtmanovi Heinrichovi Franckhovi: 12 ß v zlate, 1 dukát a 15 ß v minciach, 26 albusov počítaných za 1 ß. Stalo sa v pondelok po Narodení Panny Márie.

¶ 43

1520
In der Ersten herbstmeß hat hainrich Franck gerechnet vnd vberliffert hainrich Spenglern die Büx darin 14 ß In gold 1 ducaten vnd 21 ß In Minz

1520. Na prvom jesennom veľtrhu Heinrich Franck vydal počet a odovzdal Heinrichovi Spenglerovi pokladnicu, v ktorej bolo 14 ß v zlate, 1 dukát a 21 ß v minciach.

¶ 44

1522
Hat der Haubtman vnnd die Maister gerechnet vnd Bezalt vnd vberliffert dem Newen haubtman Anthoni Resch In der Büx 4 ß An gelt vnd 14½ ß In gold 1 ducaten vnd ain silberm dolch.

1522. Hajtman a majstri vydali počet, zaplatili a odovzdali novému hajtmanovi Anthonimu Reschovi v pokladnici 4 ß v peniazoch, 14½ ß v zlate, 1 dukát a striebornú dýku.

¶ 45

[12r] Ist zu Einem haubtman Erwelt worden Maister hainrich Persickh von haidelbergkh.

Za hajtmana bol zvolený majster Heinrich Persickh z Heidelbergu.

¶ 46

Pasovania za hajtmanov Lauxa Brauna a Blasia Velttena (1530–1542)

Im 1530 Jar
Ittem bin Ich Maister Laux Braun Burger zu Franckfurt zu Einem haubtman Er wellet worden.

V roku 1530. Item ja, majster Laux Braun, mešťan vo Frankfurte, som bol zvolený za hajtmana.

¶ 47

Ittem Ist bey mir zu mayster geschlagen worden mit namen Caspar Laubisch von grossen glogen vnd wolff new von deckendorff vnd seind Ir Ieglicher 2 ß Schuldig bliben In die geselschafft.

Item u mňa boli pasovaní za majstrov Caspar Laubisch z Veľkého Hlohova (Glogau) a Wolf New z Deggendorfu; každý z nich ostal spoločnosti dlžný 2 ß.

¶ 48Skúška a stupne

Ittem In der Fastemeß Ist bei mir zu mayster gschlagen worden Lienhart maller Schlosser von Augspurg Ist 2 ß In die geselschafft schuldig.

Item na pôstnom veľtrhu bol u mňa pasovaný za majstra Lienhart Maller, zámočník z Augsburgu; je spoločnosti dlžný 2 ß.

¶ 49

Anno 1532 In der herbstmeß ist bey mir laux Braun Maister worden Caspar Acker stainmez von Straßburg vnnd Ludwig Stoll von Meinz vnnd hannß Rorer von Bassel vnnd Bleibt Ein Jeder die 2 ß schuldig In die geselschafft.

Roku 1532 na jesennom veľtrhu sa u mňa, Lauxa Brauna, stali majstrami Caspar Acker, kamenár zo Štrasburgu, Ludwig Stoll z Mohuča a Hanns Rorer z Bazileja; každý ostáva spoločnosti dlžný 2 ß.

¶ 50

Ao 1533
Ist bei Mir Laux Braun zu maister worden thoma Freidanckh von Cellen vnnd hanns Kromer von Haidelberg vnnd Jerg Seybordt von Eyßleben vnd Balthas holzschuher von wormbs vnd Ist Jeder sein 2 ß In die geselschafft noch schuldig.

Roku 1533 sa u mňa, Lauxa Brauna, stali majstrami Thomas Freidanckh z Kolína, Hanns Kromer z Heidelbergu, Jerg Seybordt z Eislebenu a Balthas Holzschuher z Wormsu; každý je ešte spoločnosti dlžný svoje 2 ß.

¶ 51

Ittem Ist Inn Der herbstmess bei mir zu Mayster worden Jerg heinrich von Niermberg hanns puß von Etnigen vnd hans von Schoren dorff vnd ist Jeder 2 ß noch Schuldig.

Item na jesennom veľtrhu sa u mňa stali majstrami Jerg Heinrich z Norimbergu, Hanns Puß z Etnigenu (?) a Hans zo Schorndorfu; každý je ešte dlžný 2 ß.

¶ 52

[12v] Ittem Im Jar 1534 Ist bei mir zu Maister geschlagen wortten In der Fastmesß mit Namen Fran pellendorff von Ligniz vnnd Vastein Frosch von Wormbs vnd Ist Jeglicher seine 2 ß schuldig bliben In die geselschafft

Item roku 1534 na pôstnom veľtrhu boli u mňa pasovaní za majstrov Franz Pellendorff z Lehnice (Liegnitz) a Vastein (?) Frosch z Wormsu; každý ostal spoločnosti dlžný svoje 2 ß.

¶ 53

Ao 1534
Ist bei mir Maister Laux Braun zu maister geschlagen worden mit namen Blaßius Valten von Rawenspurg seckler vnd Paule heuffer von zwickaw vnd wilhalm von der Burckh Faß Bender, vnd Ist Jeder Ain ß Schuldig

Roku 1534 boli u mňa, majstra Lauxa Brauna, pasovaní za majstrov Blasius Valten z Ravensburgu, mešecník (Seckler), Paul Heuffer zo Zwickau a Wilhelm von der Burg, bednár; každý je dlžný jeden ß.

¶ 54

Ittem In disem 1534 Jar Ist in meiner haubtmanschafft In der Herbstmeß das Meß gewandt vnd Alles was darzu gehört von den Maistern auß den Clostern genomen worden vnnd haben die Münch quitiert vnd seind dise nach benennte Maister zu diser zeit Dabei gewesen, mit namen Ich Laux braun von Franckfurt haubtman Anthoni Rasch von Niermberg, Thoma Freidanckh von Cöllen Balthasser holzschuher von wormbs Jerg Seybert von Eißleben
Jerg heinrich von schwebischen gmeindt, Franz pfellendorff von ligniz Blessius Valten von wormbs Paulus heuffer von zwickaw, wilhalm von der Burg.

Item v tomto roku 1534, za môjho hajtmanstva, na jesennom veľtrhu majstri vzali z kláštora omšové rúcho a všetko, čo k nemu patrí, a mnísi to potvrdili. Pri tom boli títo menovaní majstri: ja, Laux Braun z Frankfurtu, hajtman, Anthoni Rasch z Norimbergu, Thomas Freidanckh z Kolína, Balthasar Holzschuher z Wormsu, Jerg Seybert z Eislebenu, Jerg Heinrich zo Schwäbisch Gmündu, Franz Pfellendorff z Lehnice, Blasius Valten z Wormsu, Paulus Heuffer zo Zwickau a Wilhelm von der Burg.

¶ 55

Vnnd haben mit Ain Ander beschlossen dise nachuolgende Ordnung steht vnnd vest zu halten vnd von kainem darwider gethan werden soll Es sei gleich wer Er woll
Der den Maister verpflicht Ist.

A spoločne sa uzniesli pevne a stále zachovávať nasledujúci poriadok a že nikto nesmie konať proti nemu, nech je to ktokoľvek, kto je zaviazaný majstrom.

¶ 56

Ittem Im Jar 1536 Ist bei mir laux braun zu maister geschlagen worden mit namen petter gelmbrot von wormbs vnd Ist seine 2 ß noch Schuldig Bliben

Item roku 1536 bol u mňa, Lauxa Brauna, pasovaný za majstra Peter Gelmbrot z Wormsu; ešte ostal dlžný svoje 2 ß.

¶ 57

[13r] Ittem Im Jar 1536 Bin Ich Blasius veltten von Rawenspurg seckler burger zu wormbs zu Einem haubtman Er wellet worden vnd Ist mir kain heller oder d noch Anderst vberliffert worden In der laden dann Ain bar schwertter

Item roku 1536 som ja, Blasius Veltten z Ravensburgu, mešecník, mešťan vo Wormse, bol zvolený za hajtmana. V truhlici mi nebol odovzdaný ani halier, ani denár, ani nič iné okrem jedného páru mečov.

¶ 58

Ittem Ist bei mir Blasius Veltten Im Jar 1537 zu Maister geschlagen worden mit namen michel haim von glauch plattner vnd Ist sein 2 ß schuldig bliben.

Item roku 1537 bol u mňa, Blasia Velttena, pasovaný za majstra Michel Haim z Glauchau, platnier; ostal dlžný svoje 2 ß.

¶ 59

Ittem Ist bei Mir Blasius Veltten Im Jar 1538 zu maister geschlagen worden mit Namen Thoma singer von krembs kandengiesser vnd Cristoffel von heiz kurschner vnnd All Baid Ir 2 ß Schuldig Bliben.

Item roku 1538 boli u mňa, Blasia Velttena, pasovaní za majstrov Thomas Singer z Kremsu, cínár (konvár), a Christoph von Heiz, kožušník; obaja ostali dlžní svoje 2 ß.

¶ 60

Ittem Ist bei mir Bleisius Veltten Im 39 Jar In der Festenmeß zu maister geschlagen worden mit Namen Martin Jerg taschner Burger zu Franckfurt, zu Ehren geschen Margraff Jocham von Brannde Burg vnnd Herzog hannsen von Saxen Bruder des Jungen Fürsten bleib seine 2 ß schuldig In die püxen.

Item v roku (15)39 na pôstnom veľtrhu bol u mňa, Blasia Velttena, pasovaný za majstra Martin Jerg, taškár, mešťan vo Frankfurte; stalo sa to na počesť markgrófa Joachima Brandenburského a vojvodu Hansa Saského, brata mladého kniežaťa. Ostal dlžný do pokladnice svoje 2 ß.

¶ 61Skúška a stupne

Ittem Im Jar 1539 Auff Sontag Vor Marie geburt geburt In der herbstmes Ist bei mir Bleisius Velten zu Maister geschlagen Veltten wolspach Schuster von freiburg gierg seckler von Preßburg Lorenz komer von zirch Ein Kessler Sigmund mair von meinz vnnd patist Faßnacht von Oppenhaim Kirschner vnnd seind All 5 Ir 2 ß Schuldig bliben In die Büxen.

Item roku 1539 v nedeľu pred Narodením Panny Márie na jesennom veľtrhu boli u mňa, Blasia Veltena, pasovaní za majstrov Veltten Wolspach, obuvník z Freiburgu, Gierg, mešecník z Prešporka (Bratislavy), Lorenz Komer zo Zürichu, kotlár, Sigmund Mair z Mohuča a Patist Faßnacht z Oppenheimu, kožušník; všetci piati ostali do pokladnice dlžní svoje 2 ß.

¶ 62

Ittem Im Jar 1539 Auff Sontag nach Marie geburt Ist bei mir zu maister gschlagen Nemlich Sygmund Krafft von Vlm Kürsner vnd Ist seine 2 ß noch Schuldig bliben In die Büxen.

Item roku 1539 v nedeľu po Narodení Panny Márie bol u mňa pasovaný za majstra Sigmund Krafft z Ulmu, kožušník; ostal ešte do pokladnice dlžný svoje 2 ß.

¶ 63

[13v] Ittem Im Jar 40 auff Sontag vor Marie geburt Ist bei mir zu maister geschlagen worden wolff wernher von Blaw Burger zu Zwicken vnnd Hanns Kaub nester Burger zu Franckfurt Bleiben Alle beide Irr 2 ß Schuldig.

Item v roku (15)40 v nedeľu pred Narodením Panny Márie boli u mňa pasovaní za majstrov Wolf Wernher von Blaw, mešťan vo Zwickau, a Hanns Kaub, šnurkár (Nestler), mešťan vo Frankfurte; obaja ostávajú dlžní svoje 2 ß.

¶ 64

Ittem Auff Sontag nach marie geburt Ist bei mir Blessius Velten zu Maister geschlagen worden, Sebold Fischer von Niermberg vnnd wendel worm von hailbrune Pulluermacher Burger zu wormbs vnd seind Ire 2 ß noch Schuldige Bliben

Item v nedeľu po Narodení Panny Márie boli u mňa, Blasia Veltena, pasovaní za majstrov Sebold Fischer z Norimbergu a Wendel Worm z Heilbronnu, pušný prachár, mešťan vo Wormse; ešte ostali dlžní svoje 2 ß.

¶ 65

Ittem Im Jar 1542 Auff Sontag vor marie geburt Ist zu Maister geschlagen worden Veltten siechs von Biernn In Meissen Ein Schueknecht seins handwërcks bei vns Dreien Maistern Mit Namen Patist Fasnacht von Oppenheim hanns Kaub von Franckfurt Wendel wormb von hailbrun da haben wir kain hauptman gehabt Auch Ist der New Maister seine 2 ß In die geselschafft schuldig bliben.

Item roku 1542 v nedeľu pred Narodením Panny Márie bol pasovaný za majstra Veltten Siechs z Pirny v Míšni, remeslom obuvnícky tovariš, u nás troch majstrov menom Patist Fasnacht z Oppenheimu, Hanns Kaub z Frankfurtu a Wendel Worm z Heilbronnu; vtedy sme nemali hajtmana. Nový majster ostal spoločnosti dlžný svoje 2 ß.

¶ 66Skúška a stupne

Ittem Ist zu Maister geschlagen worden hans Kerburg von Creuznach Ein glaßer seins handtwercks bei Vns vff Sontag nach maria geburt mit Namen Babtist Faßnacht von Oppenheim hanns Kaub von Franckfurt wendel worm von hailbrun Allda haben wir kain haubtman gehabt vnd Ist geschechen Im Jar 1542 vnd Ist seine 2 ß Schuldig Bliben.

Item za majstra bol pasovaný Hans Kerburg z Kreuznachu, remeslom sklenár, u nás, menom Baptist Faßnacht z Oppenheimu, Hanns Kaub z Frankfurtu a Wendel Worm z Heilbronnu, v nedeľu po Narodení Panny Márie. Vtedy sme nemali hajtmana. Stalo sa roku 1542 a ostal dlžný svoje 2 ß.

¶ 67

[14r] Ittem haben wir Einen Haubtman Erwelet mit Namben Hanns Kauben Im Jar 42 vff montag nach marie geburt daseind wir bei EinAnder geweßen mit Namen Patist Faßnacht von Oppenheim wendel worm Mertten Daschner, Veltten susß von Biernn Hanns Kerburg von Creyzbnach vnd haben In gewelt nit lenger dann i Jar.

Item v roku (15)42 v pondelok po Narodení Panny Márie sme zvolili za hajtmana Hannsa Kauba. Boli sme spolu my, menom Patist Faßnacht z Oppenheimu, Wendel Worm, Merten Daschner, Veltten Suß z Pirny a Hanns Kerburg z Kreuznachu, a zvolili sme ho nie na dlhšie ako na 1 rok.

¶ 68Dozor a rozhodovanie

Poriadok z roku 1534: úvod a majstri, ktorí ho potvrdili

Inn Namen gottes amen zu grosem lob vnnd Eren Der hailigen Drifaltigkait vnd vff das hinfüro Dester Fester Fleisiger vnnd Ordenlicher Dise Freie Ritterlichen Kunst vnnd Kaiserlichen Freyheiten gehannd habt vnnd gebrauchen soll, so haben dise Brüder der Keyserlichen Freihait des lanngen Schwerdts In Sannt Marx Bruderschafft Angesehen zu Erheischung vnnd Nuzbarkait solche Nachuolgende Ordnen zubeFestigen vnnd Auch bei solchem zu Bleiben lassen wellen vnnd sollen Alle nachgeschriben Articul vnd Puncten Einem Jeden Maister Firgehalten werden vnd sollen Auch bei penen vnnd straffen gehalten werden nach Erkanntnus der Maister des Langenschwerdt Vnnd dariber solch vff gelegte straff vnableßlich zu bezallen vnnd zu geben vnd Ist solch Ordnung gemacht vnd Befestiget worden Durch dise hernach geschribne Maister Ist geschechen Im 1534 Jar vnd Ist zu der zeit haubt man geweßen Laux braun Kürschner Burger zu Franckfurtt

V mene Božom, amen. Na veľkú chválu a česť Svätej Trojice, a aby sa odteraz toto slobodné rytierske umenie a cisárske výsady tým pevnejšie, usilovnejšie a poriadnejšie zachovávali a užívali, títo bratia cisárskej výsady dlhého meča v bratstve svätého Marka uznali za potrebné a užitočné potvrdiť nasledujúci poriadok a chcú pri ňom zotrvať. Všetky ďalej napísané články a body sa majú predložiť každému majstrovi a majú sa zachovávať pod pokutami a trestami podľa rozhodnutia majstrov dlhého meča, a uložená pokuta sa má bez odpustenia zaplatiť a dať. Tento poriadok urobili a potvrdili ďalej napísaní majstri roku 1534; hajtmanom bol v tom čase Laux Braun, kožušník, mešťan vo Frankfurte.

¶ 69Pokuty a správanie

[14v] Hernach volgen die Meister die solche
Ordnung befestigen Anno 1·5·3·4·
Anthoni Rasch von Nürnberg
Thoma Freidanckh von Cöllen
Laux Braun von Franckfurt
Balthasar von wormbs genent holtzschucher
Jorg Seifrid von Eisleben
Jorg Eisleben von Schwebischengmindt
Franzißcus von Ligniz
Blasius Veltten von Rawenspurg
Paul heuffer von zwicken
Wilhalm von der Burckh

Nasledujú majstri, ktorí tento poriadok potvrdili roku 1534: Anthoni Rasch z Norimbergu, Thomas Freidanckh z Kolína, Laux Braun z Frankfurtu, Balthasar z Wormsu zvaný Holtzschucher, Jorg Seifrid z Eislebenu, Jorg Eisleben zo Schwäbisch Gmündu, Franciscus z Lehnice, Blasius Veltten z Ravensburgu, Paul Heuffer zo Zwickau a Wilhelm von der Burg.

¶ 70

Ittem Im Jar 1536 haben dise hernach geschribne mayster Dise Ordnung Ernewert vnd befestiget
Lucas braun von Franckfurt, Theboldt goldschmid von Strassburg oder thann
Lienhart Maller von Augspurg
Blasius Veltten von Rawenspurg
Paule heuffer von zwicken
Petter gelmbrot von wormbs
Palthaser holzschuher von wormbs

Item roku 1536 tento poriadok obnovili a potvrdili ďalej napísaní majstri: Lucas Braun z Frankfurtu, Theobald, zlatník zo Štrasburgu alebo z Thannu, Lienhart Maller z Augsburgu, Blasius Veltten z Ravensburgu, Paul Heuffer zo Zwickau, Peter Gelmbrot z Wormsu a Balthasar Holzschuher z Wormsu.

¶ 71

Poriadok z roku 1534: skúška nového majstra

Ittem zum Ersten so Einem haubtman Ein Newer Maister vorkeme vnd begert mayster zu werden zuuor vnnd das er von Offentlicher schul fürsteht, so soll Im der haubtman zwen oder drei mayster mit Ime heimlich fürtellen vnnd probiern, vnnd Erforschen
[15r] Nach den stucken wie hernach geschriben vnnd were Es sach das Er solcher stuckh nit bericht were so soll Er nit zu maister zugelassen werden So lanng bis Er solch stuckh Recht vnnd Redlich vor dem haubtman vnnd Etlichen seinen Mittbrudern, die dann der haubtman darzu Erforscht, bewart hat, vnnd Als so Er solch Stuck gnugsam Brobiert hat darnach soll Er vor Ainer gannzen gmain brobiert vnd bewert werden vnd sunst gar nicht zu gelassen werden soll.

Item po prvé: keď príde k hajtmanovi nový majster a žiada stať sa majstrom, ešte predtým, ako sa predstaví na verejnej škole, má hajtman s dvoma alebo troma majstrami tajne ho predviesť, vyskúšať a preskúmať v technikách (Stücke), ako sú napísané ďalej. Keby sa v tých kusoch nevyznal, nemá byť pripustený za majstra, kým tie kusy správne a poctivo nepreukáže pred hajtmanom a niekoľkými svojimi spolubratmi, ktorých na to hajtman povolá. Keď tie kusy dostatočne preukáže, má byť potom vyskúšaný a preverený pred celou obcou, inak nemá byť vôbec pripustený.

¶ 72Skúška a stupne

[marg: schwert vnd dusseckhen auch Im stennglin]
Zum Ersten Soll In der haubtman versuchen In dem schwert vnnd In der 5 verborgne hawe Erforschen Als Einfach, Zwaifach vnd dreifach vnd darnach In der anndern wöre des Tußacken Auch also des gleichen In der Dritten wöre der stanngen soll Er auch versucht werden, wie Im Schwerdt

(Na okraji: meč a tesák, aj v tyči.) Po prvé ho má hajtman vyskúšať v meči a preskúmať v piatich skrytých úderoch, a to jednoduchých, dvojitých a trojitých. Potom v druhej zbrani, v tesáku (dusák), rovnako, a podobne má byť vyskúšaný v tretej zbrani, v palici (tyči), ako v meči.

¶ 73Zbrane a výstroj

[marg: 7 schweche vnnd sterckhe In ]
Zum Anndern soll Er Auch Brobiert werden In den Sechs Maister hawen Schwech vnnd Sterckh vnnd darnach Oberhaw Zoren Ort Im trawer, darnach den krumbhaw mit Abschneidung darnach Schiller mit Schottler darnach zwirch haw zucken vnd treffen darnach den Alber der versazung vnd die Brob Im dolchen seys vnnd Bruch, zwen stich Oben zwen stich Vnnden zwen stich zu der seitten Linckh vnnd Recht zu der Ober blosse.

(Na okraji: 7, slabá a silná … (?).) Po druhé má byť vyskúšaný v šiestich majstrovských úderoch, v slabej a silnej (časti čepele), potom v hornom údere (Oberhau), v Zornort „im trawer“ (?), potom v krivom údere (Krumphau) s odrezaním, potom v škuľavom údere (Schielhau) so Schottler (azda Scheitelhau, temenný úder) (?), potom v priečnom údere (Zwerchhau), Zucken a Treffen (stiahnutie a zásah), potom v Alber (blázonovi) z krytia (?). A skúška v dýke: „seys“ (?) a zlom (Bruch), dva bodnutia zhora, dva zdola, dva zboku zľava a sprava do hornej odkrytej časti.

¶ 74Zbrane a výstrojSkúška a stupne

[15v] Ittem Welcher Maister solch vorbenante prob vnd stuckh nit hette der Soll An keinem thail des Maister gelt oder Schul gelts haben, bis so lang vnnd vil bis Er solchs gelernt Ohn alle zu Rede komen thaill neme.

Item majster, ktorý by nemal túto uvedenú skúšku a kusy, nemá mať žiadny podiel na majstrovských peniazoch ani na školnom, kým sa ich nenaučí; potom nech berie podiel bez akýchkoľvek rečí.

¶ 75Platy a poplatky

[marg: gellt]
Ittem Es sollen Auch Alle mayster die schuller haben von Einem Jeden sein gelt so Ime In dem Arlticuls brieff angezaigt Alle meß gen Franckfurt dem haubtman vberliffern oder schicken bei seiner trewe, Vnnd welcher Maister solchs vberfure der soll nach Erkantnus darmit Bruder gestrafft werden.

(Na okraji: peniaze.) Item všetci majstri, ktorí majú žiakov, majú za každého z nich peniaze, ako sú uvedené v článkovom liste (Artikelbrief), každý veľtrh na svoju vernosť odovzdať alebo poslať do Frankfurtu hajtmanovi. Majster, ktorý by to porušil, má byť potrestaný podľa rozhodnutia spolubratov.

¶ 76Platy a poplatky

[marg: hie stelen]
Ittem so Ein Newer Maister fürsten will vnnd begert Maister zu werden soll Er zuuor seine Articul vorbenent vor dem haubtman gnugsam beweren vnnd dem nach so soll Er Offentlichen fürgestelt werden vnnd In seiner Kunst vnnd Maisterschafft gebrauchen vnnd brobiern lassen vor Aller menigclich vnnd welcher sein begert Auff freyer walstat doch Inn Freyer kunst dem selbigen soll Er zu willen werden vnnd mit Einem Jeden zwen geng One Abschlag zu willen sein, vnnd Ob Es sach were das Er solch kunst gebraucht, vnnd vnuerlegt nach Erkantnus des Haubtmans vnnd gemainer Maister bestat Als dann soll Ein Jeder Maister Einen ganng mit dem Schwert thon vnnd Ine wol versuchen Als vil maister so verhanden weren vnnd wer Es sach das Er solch mayster der Kayserlichen Freihait gnugsam wider standt, thette vnuerlezt so soll Er dar nach Offentlich seinen Aid thun vor Allermenigclich.

(Na okraji: tu predstaviť.) Item keď sa chce nový majster predstaviť a žiada stať sa majstrom, má najprv pred hajtmanom dostatočne preukázať uvedené články. Potom má byť verejne predstavený a má svoje umenie a majstrovstvo predviesť a dať vyskúšať pred všetkými. Kto si ho žiada na slobodnom bojisku (walstat), no v slobodnom umení, tomu má vyhovieť a s každým odšermovať dva chody bez odmietnutia (One Abschlag). Ak by svoje umenie použil a podľa rozhodnutia hajtmana a všetkých majstrov obstál nezranený, potom má každý prítomný majster, koľko ich je, odšermovať s ním jeden chod mečom a dobre ho vyskúšať. Ak by týmto majstrom cisárskej výsady dostatočne odolal a ostal nezranený, má potom verejne pred všetkými zložiť prísahu.

¶ 77Platný zásah a krvSkúška a stupne

Poriadok z roku 1534: prísahy

[16r] Vnnd soll Im Fürgehalten werden Articul vnnd puncten Wie her nach volget vnnd wa Es sach were das Er sich solcher Articul vnnd puncten wie hernach volgt nit wuste zu halten so soll auch der verbenant new maister nit zu gelassen werden vnnd soll Auch Auch In solchen Nider knien zuuor 2 ß In gold Auff das Schwert legen, solch zwen gold ß soll der haubtman zu dem Schulgelt legen vnd versorgen.

A majú sa mu predložiť články a body, ako nasledujú. Ak by sa podľa nich nevedel správať, nemá byť ani tento nový majster pripustený. Pri pokľaknutí má najprv položiť na meč 2 ß v zlate; tie dva zlaté ß má hajtman pridať k školnému a uschovať.

¶ 78Skúška a stupne

Ittem zum Ersten sol Er Schweren wa Es sach were das Er zu Einem Eid Erfordert wurdte denselben wol zu bedrachten niemant vnrecht zuthun weder durch gabe Oder Anderst, Sonnder Allain der gerechtigkait trawlich vnnd On Alle geuerde bei zusteen.

Item po prvé má prisahať, že ak by bol vyzvaný k prísahe, dobre ju zváži, nikomu neukriví ani pre dar, ani inak, ale bude verne a bez akejkoľvek lesti stáť jedine pri spravodlivosti.

¶ 79

Zum Anndern soll Er Schweren, Das Er mit kainer Leichtfertigen Frawen nit zuschaffen haben welle Oder Im Lannd vmb zuziechen Auch kainem Maister dise Kayserliche Freiheit gestatten zuuerhelffen zuthun gestatten.

Po druhé má prisahať, že nebude mať nič spoločné so žiadnou ľahkou ženou ani s ňou chodiť po krajine a že ani žiadnemu majstrovi nedovolí, aby k tomu (?) pomáhal cisárskou výsadou.

¶ 80Pokuty a správanie

Zum Dritten so soll Er schweren das Er mit kainem Leichtfertigen Man nichts soll zu schaffen haben Als mit namen hencker schinder hurnwirt hiepen becker Oder Irs gleichen Auch keine gemainschafft zu Ine suchen mit wortten Oder wercken One vrsach Oder Alle geuerdt Außgeschlossen.

Po tretie má prisahať, že nebude mať nič spoločné so žiadnym bezectným mužom, totiž s katom, pohodným, krčmárom nevestinca, oblátkarom (Hippenbäcker) a im podobnými, ani s nimi nebude hľadať spoločenstvo slovami či skutkami bez dôvodu; akákoľvek lesť je vylúčená.

¶ 81Pokuty a správanie

[16v] Zum Viertten vnnd zum Lezten so soll Er Schweren seinen mitbrudern beizusten, In Allen Erlichen sachen, nach Auß weißung des Articel brieffs, was Er mit Recht vorantwurten vnd thun mage.

Po štvrté a posledné má prisahať, že bude stáť pri svojich spolubratoch vo všetkých čestných veciach podľa článkového listu, v čom to môže právom obhájiť a urobiť.

¶ 82

Pasovanie, tajomstvo a delenie peňazí

Ittem nach dem Alem soll Ine der haubtman Maister Schlagen vnd soll Auch der New kommendt bestanden maister bei sich haben vnnd beruffen 2 oder 3 gezeugen was Im da für gehalten worden Ist solchs kundtschafft zugeben doch kaine vorbenente leichtfertige zunemen.

Item po tom všetkom ho má hajtman pasovať za majstra. Nový majster, ktorý obstál, má mať pri sebe a privolať 2 alebo 3 svedkov, aby dosvedčili, čo mu bolo predložené; nesmie však vziať nikoho z uvedených ľahkomyseľných.

¶ 83Skúška a stupne

[marg: Inn ... zu halten]
Ittem darnach soll der New komend maister Einen ß Auflegen An Minz oder gold wie Im solchs gefellig zuthun Ist, Vnnd darnach soll Er Einem Eid Zu gott dem Herzen Schweren so soll Im die Haimlichkait von dem haubtman vnnd mit sampt Etlicher wisender seiner mit Bruder zugestelt werden mit solcher Ermanung des Aids so Er geschweren Ist niemandts mit zu thailen wer der Vatter Bruder schwestern freund weib, Oder Kind oder keiner Creaturen, weder melden noch Schreiben Oder deitten weder In weis noch weg wie man Es Erdencken mag vber solchs Ermanen vorgemelt soll sie Im zu gestelt werden vnnd sunst nicht.

(Na okraji: … zachovať (?).) Item potom má nový majster položiť jeden ß v minciach alebo v zlate, ako sa mu páči. Potom má zložiť prísahu Pánu Bohu a hajtman spolu s niekoľkými zasvätenými spolubratmi mu má odovzdať tajomstvo (Haimlichkait) s napomenutím na prísahu, ktorú zložil: nikomu ho nezveriť, či by to bol otec, brat, sestry, priateľ, žena alebo dieťa, ani žiadnemu tvoru, ani ho neoznámiť, nenapísať a nenaznačiť nijakým spôsobom, aký si len možno vymyslieť. Po takom napomenutí sa mu má odovzdať, inak nie.

¶ 84Skúška a stupne

[marg: schulgelt]
Ittem Es soll auch der new kommend maister keinen thail an dem Maistergelt oder Schulgelt haben so von Im gefallen Ist.

(Na okraji: školné.) Item nový majster nemá mať žiadny podiel na majstrovských peniazoch ani na školnom, ktoré sa vybrali za neho.

¶ 85Platy a poplatky

Ittem Es sollen Auch die Maister die den Newkomenden Maister brobieren souil Ir verhanden seind solch gelt vnnder Ein Ander gleich zu thaillen schuldig sein.

Item majstri, ktorí nového majstra skúšajú, nech je ich prítomných koľkokoľvek, sú povinní tieto peniaze si rozdeliť rovným dielom.

¶ 86Platy a poplatky

[17r] [marg: schuler]
Ittem Es soll auch Einem Jeden maister das gelt so er Inn büchssen schuldig Ist, von dem vorbenanntten schul oder maister geltt von dem haubtman Ingehalten werden als mit namen von den Schullern so Er bei seiner trew behalten mag nach Außweißung des Articuls brieff, vnnd was vbrig da were soll Einem Jeden zu gestelt werden One Alle hindernus doch Alle geuerd Außgeschlossen

(Na okraji: žiaci.) Item každému majstrovi má hajtman z uvedeného školného alebo majstrovských peňazí zadržať peniaze, ktoré dlhuje do pokladnice, totiž za žiakov, ako to na svoju vernosť udá podľa článkového listu; čo zvýši, sa má každému vydať bez akejkoľvek prekážky, akákoľvek lesť je vylúčená.

¶ 87

[marg: frihait zu Erhalten]
Ittem Es soll Auch Ein Jeder newkomender maister 2 ß In die Büxen geben das man die Kaiserlichen Freihait damit Erhalten moge

(Na okraji: na udržanie slobody.) Item každý nový majster má dať 2 ß do pokladnice, aby sa z nich mohla udržiavať cisárska výsada.

¶ 88Skúška a stupne

Ittem Es soll Auch Ein Jeder maister mit dem Newen Maister Fechten vnnd Brobieren vnnd welcher nit mit Im Ficht der soll kain thail Am Maistergelt vnnd Schulgelt haben.

Item každý majster má s novým majstrom šermovať a skúšať ho; kto s ním nešermuje, nemá mať žiadny podiel na majstrovských peniazoch a školnom.

¶ 89Platy a poplatky

Voľba hajtmana roku 1544 a postup pri voľbe

[marg: Erwelung der maister]
Ittem haben wir Einen haubtman Erwelet mit Namen hanns Kaub Nestler Burger zu Franckfurt Auff montag nach marie geburt Anno 1544 Inn Beiwesen Annderes mit Bruder mit Namen Martin Daschner, wolff worner von zwicken hanns Kürmburg von Kreiznach Jerg deierle von Niernberg Jerg von Erdingen Nicleaus Beierbach Burger zu Franckfurt Sytxt von mengen, Simon Spenger von krembs, Petter Burckhart von Freiburg
In Vichtlannd gerlach kammenschlager, wöllen weber von her boren.

(Na okraji: voľba majstrov.) Item v pondelok po Narodení Panny Márie roku 1544 sme zvolili za hajtmana Hannsa Kauba, šnurkára, mešťana vo Frankfurte, za prítomnosti ďalších spolubratov menom Martin Daschner, Wolf Worner zo Zwickau, Hanns Kürmburg z Kreuznachu, Jerg Deierle z Norimbergu, Jerg z Erdingu, Niklaus Beierbach, mešťan vo Frankfurte, Sixt z Mengenu, Simon Spenger z Kremsu, Peter Burckhart z Freiburgu vo Vogtlande a Gerlach Kammenschlager, súkenník (tkáč vlny) z Herbornu.

¶ 90

[17v] Also soll man Einen
haubtman Erwellen.
Ittem der Abgende haubtman Soll die Erst Cëre haben vnnd darnach Jegclicher mit bruder Alaine haimlich Fragen, vnnd die selben haimlich aufftzenhnen, vnd welcher dann die mainste wall hat der sol 2 Jar lang haubtman sein One Allen Auß Zug vnnd widerred.

Takto sa má voliť hajtman. Item odchádzajúci hajtman má mať prvý hlas a potom sa má každého spolubrata osamote tajne opýtať a hlasy tajne zapísať. Kto potom má najviac hlasov, má byť 2 roky hajtmanom bez akéhokoľvek vykrúcania a odporu.

¶ 91Dozor a rozhodovanie

[marg: Nota]
Ittem Darnach soll der Abgeende Alt haubtman Rechenschafft thun, Inn Beyssen seiner mit Bruder vnd sol zuuor Alle ding bezalen das kain Schuld nach seinem ampt Erfunden werden Als dann soll dem Newen Haubtman die Schlissel zu der Büxen oder laden Solchs hie zustellen mit Brieffen vnnd Andern So da dann verhannden Ist wie dan von Alter herkomen vnnd gewaichet Ist Es soll auch kainer vber die laden gehen Es seyen dan 2 oder 3 mit Einannder Es sol auch der haubtman Alle In Nam vnnd Auß gab In Schrifften haben.

(Na okraji: Pozor.) Item potom má odchádzajúci starý hajtman vydať počet za prítomnosti svojich spolubratov a predtým má všetko zaplatiť, aby sa po jeho úrade nenašiel žiadny dlh. Potom sa majú novému hajtmanovi odovzdať kľúče od pokladnice alebo truhlice spolu s listinami a ostatným, čo tam je, ako je zvykom odpradávna. Nikto nemá chodiť k truhlici, iba ak sú 2 alebo 3 spolu. Hajtman má mať všetky príjmy a výdavky zapísané.

¶ 92

Pasovania za hajtmanov Hannsa Kauba a Jerga Hangersdorffera (1543–1566)

Ittem Im Jar 1543 Ist bei mir hanns Kaub zu Maister geschlagen worden mit Namen Casper Steringer Kürßner von Erdfurt Lienhart Franspurg kursner von Menchen Jerg Deierle Nadler von Niermberg Niclas Beierbach Kürßner Burger zu Franckfurt vnnd bleibt Jeglicher seine 2 ß schuldig In die Büxen.

Item roku 1543 boli u mňa, Hannsa Kauba, pasovaní za majstrov Casper Steringer, kožušník z Erfurtu, Lienhart Franspurg, kožušník z Mníchova, Jerg Deierle, ihlár z Norimbergu, a Niklas Beierbach, kožušník, mešťan vo Frankfurte; každý ostáva do pokladnice dlžný svoje 2 ß.

¶ 93Skúška a stupne

Ittem Ist bei mir hanns kaub zu mayster geschlagen worden Sixt hautter von Meiningen Ein Kirschner gsell Petter Purckhart von Freiburg Inn Vichtlannd vff sontag vor marie gepurt Anno 1544.

Item u mňa, Hannsa Kauba, boli pasovaní za majstrov Sixt Hautter z Meiningenu, kožušnícky tovariš, a Peter Purckhart z Freiburgu vo Vogtlande, v nedeľu pred Narodením Panny Márie roku 1544.

¶ 94

[18r] Ittem Ist bei mir hanns kauben zu mayster geschlagen worden mit namen gerlach kammenschlager von herbern Ein wöllen weber vnnd bleibt Ein Jegclicher sein 2 ß In die Büx schuldig geschechen Am Sontag nach natiuitatis Marie.

Item u mňa, Hannsa Kauba, bol pasovaný za majstra Gerlach Kammenschlager z Herbornu, súkenník; každý ostáva do pokladnice dlžný svoje 2 ß. Stalo sa v nedeľu po Narodení Panny Márie.

¶ 95

Ittem Ist bei mir hanns kauben Nesteller diser zeit haubtman burger zu Franckfurt zu maister geschlagen worden mit namen Lienhart hoffer zu wanzen schumacher vnnd Ist dabei gewesen merten Jergen, Jerg von Erdingen kürschner von meinz, niclas Beier Bach Burger zu Franckfurt Sontag nach vnnser lieben Frawen tag 1548 vnnd bleibt seine 2 ß schuldig In die Büxen.

Item u mňa, Hannsa Kauba, šnurkára, v tom čase hajtmana, mešťana vo Frankfurte, bol pasovaný za majstra Lienhart Hoffer z Wanzenu (?), obuvník. Pri tom boli Merten Jergen, Jerg z Erdingu, kožušník z Mohuča, a Niklas Beierbach, mešťan vo Frankfurte, v nedeľu po sviatku Našej milej Panej 1548. Ostáva do pokladnice dlžný svoje 2 ß.

¶ 96

Inn der herbstmeß
1548
Ist bei mir hanns kauben zu Mayster geschlagen worden Sigmund Schamberger von meinz Ein huffschmid vnnd bleibt seine 2 ß schuldig.

Na jesennom veľtrhu 1548 bol u mňa, Hannsa Kauba, pasovaný za majstra Sigmund Schamberger z Mohuča, podkovár; ostáva dlžný svoje 2 ß.

¶ 97

Ittem haben wir Ein haubtman erwelt mit namen Merten Jorgens daschner vnnd Ist dabei gewesen hans kaub, Jerg von Erdingen, Lienhart von wannzen Sigmund Schamberger von mynchen Ein huffschmid Anno 1548

Item roku 1548 sme zvolili za hajtmana Mertena Jorgensa, taškára; pri tom boli Hans Kaub, Jerg z Erdingu, Lienhart z Wanzenu a Sigmund Schamberger z Mníchova, podkovár.

¶ 98

Ittem haben die Maister Erwelt einen haubtman mit Namen hanns Kaub nestler burger zu Franckfurt Im Jar 1549, vnnd Ist dabei gewesen merten Jorger daschner Burger zu Franckfurt wenndl worm von hailbrun buluermacher, Jerg von meinz Kürßner Sigmund schamburger huffschmid von meiningen.

Item roku 1549 majstri zvolili za hajtmana Hannsa Kauba, šnurkára, mešťana vo Frankfurte; pri tom boli Merten Jorger, taškár, mešťan vo Frankfurte, Wendel Worm z Heilbronnu, pušný prachár, Jerg z Mohuča, kožušník, a Sigmund Schamburger, podkovár z Meiningenu.

¶ 99

[18v] Ittem hab Ich maister hans kaub diser zeit haubtman zu Maister geschlagen worden mit namen michel von Eissersdorff Einer vom Adl, Lienhart konle von duncklspüchl Ein Nestler Andreas Benawiz schumacher von Leiseneckh Sebesser schreiner von Erfurt vnnd Friderich hexer Seydenstrücker von wormbs, vnnd bleiben Jeglicher seine 2 ß Schuldig In die Büxen.
Hanns Klaub

Item ja, majster Hans Kaub, v tom čase hajtman, som pasoval za majstrov Michela von Eissersdorff, šľachtica, Lienharta Konleho z Dinkelsbühlu, šnurkára, Andreasa Benawiza, obuvníka z Leiseneckh (?), Sebessera, stolára z Erfurtu, a Friedricha Hexera, hodvábneho pletiara z Wormsu; každý ostáva do pokladnice dlžný svoje 2 ß. Hanns Klaub (Kaub).

¶ 100

Ittem Ist bei mir zu maister gschlagen worden Ernst Barchel von Salfeld Ein kürsner
Cristoffel Beem von Sannt Annaberg Ein kirßner Hans Kolle von Schwebischen gmindt ein kürßner Mathes Kircheck von Bassa ein kürssner vnnd hanns haiden von Rottenburg Ein Schreiner vnnd bleiben Alle 6 Ire 2 ß noch Schuldig In die Bux der Bruderschafft,
Vastle Grosch von konigsberg Auß Preisen
Jerg Grosch von konigsberg Auß Preißen
quirinus getlich von wiseneck ein duchknap

Item u mňa boli pasovaní za majstrov Ernst Barchel zo Saalfeldu, kožušník, Christoph Beem z Annabergu, kožušník, Hans Kolle zo Schwäbisch Gmündu, kožušník, Mathes Kircheck z Pasova (?), kožušník, a Hanns Haiden z Rottenburgu, stolár; všetci šiesti ostávajú do pokladnice bratstva ešte dlžní svoje 2 ß. (Ďalej mená:) Vastle Grosch z Kráľovca v Prusku, Jerg Grosch z Kráľovca v Prusku, Quirinus Getlich z Wiseneck (?), súkennícky tovariš (Tuchknappe).

¶ 101

Ittem 1553 Ist maister worden wolff Brand von Fridburg ein schreinergesel Enderis kletich von Ertfurt ein Kürsner, Jerg Fürster von streel Auß der Schleßnig Ein kurßner

Item roku 1553 sa stali majstrami Wolf Brand z Friedbergu, stolársky tovariš, Enderis Kletich z Erfurtu, kožušník, a Jerg Fürster zo Strehlenu (Strzelin) zo Sliezska, kožušník.

¶ 102

Ittem Ist bei mir Jerg hangers dorffer zu maister geschlagen worden mit namen Caspar hans von Cöllen Ein gewandmacher
Ittem wolff Resch von haidel berg Ein buchbinder
Ittem maister herman weis von Eissenach buchbinder In der herbstmeß Im Jar 1554

Item u mňa, Jerga Hangersdorffera, bol pasovaný za majstra Caspar Hans z Kolína, súkenník; item Wolf Resch z Heidelbergu, kníhviazač; item majster Herman Weis z Eisenachu, kníhviazač, na jesennom veľtrhu roku 1554.

¶ 103

[19r] Ittem Im Jar 1557 Ist zu maister geschlagen worden petter miller von Eißfeld bei vnns maistern mit namen patist Faßnacht, Hanns kaub Caspar hans da Ist der haubtman kranckh gewest das Er nit hat konnden komen vnd Ist Auch dergschlagen maister seine 2 ß In die Büxen Schuldig blieben.

Item roku 1557 bol pasovaný za majstra Peter Miller z Eisfeldu u nás majstrov menom Patist Faßnacht, Hanns Kaub a Caspar Hans. Hajtman bol vtedy chorý, takže nemohol prísť. Pasovaný majster ostal do pokladnice dlžný svoje 2 ß.

¶ 104Dozor a rozhodovanie

1560
Ittem Velten hauß von Elfeld huffschmidt hanns Blattner vrmacher von Freiburg In Breißgaw Ittem hainrich vrmacher Im land zu Schoben vnd seind All 3 Iren 2 ß noch Schuldig In die Büx.

1560. Item Velten Hauß z Eltville (Elfeld), podkovár, Hanns Blattner, hodinár z Freiburgu v Breisgau, item Heinrich, hodinár zo Švábska; všetci traja sú ešte do pokladnice dlžní svoje 2 ß.

¶ 105

1561
Ittem Ist zu maister geschlagen worden petter denzer von Feilzeckh Ein schreiner gesel, den 5 September vnnd Ist seine 2 ß noch Schuldig.

1561. Item 5. septembra bol pasovaný za majstra Peter Denzer z Feilzeckh (?), stolársky tovariš; je ešte dlžný svoje 2 ß.

¶ 106

1563
Jerg Fretter von Strassburg Ein Schreiner, michel liebbrand von Rüttling Schreiner Caspar Eiser von Cellen, Fersten Bergkman von Braunschweig.

1563. Jerg Fretter zo Štrasburgu, stolár, Michel Liebbrand z Reutlingenu, stolár, Caspar Eiser z Kolína a Fersten Bergkman z Braunschweigu.

¶ 107

Ittem den driten septembris sein zu maister geschlagen worden niclas hiener von Niermberg Ein Kürsner vnnd Bleßi stetner von Filach Ein Kirschner, Anthoni zedersizer von Niermberg Ein Buchtrucker gesell vnd der Erbar Niclaus Bierach hat diese Obgemelte zu maister gschlagen
[19v] Beywesen des Erbarn hanns klaub vnnd petter denser von vibseckhen geschechen In der herbst meß Ao 1564

Item 3. septembra boli pasovaní za majstrov Niklas Hiener z Norimbergu, kožušník, Blesi Stetner z Villachu, kožušník, a Anthoni Zedersizer z Norimbergu, kníhtlačiarsky tovariš. Uvedených pasoval počestný Niklaus Bierach za prítomnosti počestného Hannsa Klauba (Kauba) a Petra Densera z Vibseckhen (?). Stalo sa na jesennom veľtrhu roku 1564.

¶ 108

1565. 9 September
Ittem Maister worden Niclaus koch kürsner von niermberg melcher kreyzinger von der serden Auch Ein kürschner, vnd bleiben All baid Ire 2 ß Schuldig In der Büxen.

1565, 9. septembra. Item majstrami sa stali Niklaus Koch, kožušník z Norimbergu, a Melcher Kreyzinger „von der serden“ (?), tiež kožušník; obaja ostávajú do pokladnice dlžní svoje 2 ß.

¶ 109

Herbstmes Ao 1566
Ittem An tag Maria geburt den 8 September Ist vor mir Jerg hangers dorffer von Erdingen haubtman der Bruderschafft Sannct marx Erschinen zu maister geschlagen worden die Erbarn hans probst vnnd Kerschgen Eiser von Cölen beid Burger zu Augspurg Jers handwercks der hans brobst Ein haubenschmid vnd der kerschgen Eser von Collen Ein banzemacher. vnnd Ist dabei gewesen die Ehrbarn Caspar hans Burger zu Cöllen, vnnd hans kaub burger zu Franckfurt, vnnd Anthoni Zedersizer von niermberg burger zu meinz, vnnd Ist geschechen wie Obstett.

Jesenný veľtrh roku 1566. Item na sviatok Narodenia Panny Márie 8. septembra predstúpili predo mňa, Jerga Hangersdorffera z Erdingu, hajtmana bratstva svätého Marka, a boli pasovaní za majstrov počestní Hans Probst a Kerschgen Eiser z Kolína, obaja mešťania v Augsburgu, remeslom Hans Probst zbrojár prilieb (Haubenschmied) a Kerschgen Eser z Kolína pancierový kováč (Panzermacher). Pri tom boli počestní Caspar Hans, mešťan v Kolíne, Hans Kaub, mešťan vo Frankfurte, a Anthoni Zedersizer z Norimbergu, mešťan v Mohuči. Stalo sa, ako je vyššie uvedené.

¶ 110

Uznesenie šiestich majstrov o poplatkoch (1566)

Ittem Im Jar Als man zalt nach Cristi geburt Im 1566 Jar den 8 September sein vor mir Jerg hangersdorffer von Erdingen vnnd haubtman vber die gannz Bruderschafft Sannt marx Erschine mit namen hans kaub burger In Franckfurt Caspar hanns von Kollen Ein burger, Anthoni zidersezer von niermberg burger zu meinz [20r] Hanns Brobst Burger zu Augspurg Ein haubenschmid vnnd kersgen Eser von Cöllen Auch Burger zu Auspurg vnnd haben wir 6 maister beschlossen vnnd mit ganntzem Ernst die new kaiserliche priuilegio vnd Freihait stet vnd vest zu halten vnnd gehalten werden soll, auch von kainem herwider gethan noch zuthun gestatten werden sol so lieb Einem Jeden sein Er vnnd maisterschafft sein wurdt

Item v roku, keď sa písalo od narodenia Krista 1566, 8. septembra, predstúpili predo mňa, Jerga Hangersdorffera z Erdingu, hajtmana nad celým bratstvom svätého Marka, Hans Kaub, mešťan vo Frankfurte, Caspar Hanns z Kolína, mešťan, Anthoni Zidersezer z Norimbergu, mešťan v Mohuči, Hanns Brobst, mešťan v Augsburgu, zbrojár prilieb, a Kersgen Eser z Kolína, tiež mešťan v Augsburgu. My šiesti majstri sme sa uzniesli s plnou vážnosťou, že nové cisárske privilégium a výsadu treba pevne a stále zachovávať, že sa majú zachovávať a že nikto nesmie konať proti nim ani to dovoliť, ak mu je milá jeho česť a majstrovstvo.

¶ 111

Erstlich soll Ein Jeder so maister Ist worden 2 ß In die Büx legen damit kaufft Er sich Inn die geselschafft, darnach soll Er Alle herbstmes so manchen schuler Er dann gelernet hett von Einem Jeden 2 d In die Büxen liffern Auch wann man Einen zu maister schlegt soll Er 2 ß In gold Auff das Schwert legen, vnd Einen ß für die Haimligkait geben sol vnableßlich zubezalen verfallen sein, darnach wiß sich Ein Jeder zu richten

Po prvé má každý, kto sa stal majstrom, vložiť do pokladnice 2 ß; tým sa vkupuje do spoločnosti. Potom má každý jesenný veľtrh odovzdať do pokladnice 2 denáre za každého žiaka, ktorého vyučil. Takisto keď niekoho pasujú za majstra, má položiť na meč 2 ß v zlate a dať jeden ß za tajomstvo; to je povinný zaplatiť bez odpustenia. Podľa toho nech sa každý vie riadiť.

¶ 112Skúška a stupnePlaty a poplatky

Welchs Ich Jerg hangersdorffer haubtman dariber Einen vesten Eidt zu got gethan vber solchem beschlus stet vnd vestigclich zu halten vnd hand haben.

Na to som ja, Jerg Hangersdorffer, hajtman, zložil pevnú prísahu Bohu, že toto uznesenie budem stále a pevne zachovávať a presadzovať.

¶ 113

Adi 15 September Ao 1566 Ist zu maister geschlagen worden marx warkt von brumbt dabei Ist gewesen hanß kaub Anthon zedersezer vnd Jerg hangersdorffer.

Dňa 15. septembra roku 1566 bol pasovaný za majstra Marx Warkt z Brumbt (?); pri tom boli Hans Kaub, Anthon Zedersezer a Jerg Hangersdorffer.

¶ 114

Záverečná poznámka Paula Hectora Maira

[20v] Hiemit Enndt sich der Maister des Lanngen
schwert schrifften waß sie vir ordnůngen
zům dail zů franckffůrt haben
Nachffolgen 23 birmende bleder
darinnen des Johann Liechtenaůrs
Kůnsten begrieffen sein, der
Riterliche Kůnst dessen
Fechten Myt sambt
17 par stennt Im
schwert
paůlůs hector Mair.

Tu sa končia spisy majstrov dlhého meča, totiž poriadky, ktoré majú čiastočne vo Frankfurte. Nasleduje 23 pergamenových listov, v ktorých sú obsiahnuté umenia Johanna Liechtenauera, rytierskeho umenia šermu, spolu so 17 pármi postojov v meči. Paulus Hector Mair.

¶ 115

Údaje o prameni

ID
P047
Pôvodný názov
Frankfürter Fechter Ordnung
Typ
stanovy a poriadky
Dátum
1491
Miesto
Frankfurt am Main
Krajina (dnes)
Nemecko
Jazyk
nemčina
Bratstvo
Marxbrüder (Majstri meča)
Autor
Hauptmann a bratstvo Unser Lieben Frauen und Sankt Marx (Marxbrüder), Frankfurt
Archív
odpis: Universitätsbibliothek Augsburg; originál (kniha bratstva) nezistený
Signatúra
Cod. I.6.2°.5, f. 6v–20v
Relevancia
relevancia 5 z 5 normatívny text: stanovy, privilégium, poriadok školy
Overenie
originál overený

Tento prameň cituje

Na tento prameň odkazujú

Poznámky z výskumu

Pracovné poznámky k prameňu, kým k nemu nie je redakčný text. Jednotlivé zistenia, nie súvislý výklad.