Pramene › P164
Červená kniha bratstva svätého Marka
Zoznam pasovaných majstrov s formulou a pravidlom skúšky: kto bol pri predstavení krvavo zasiahnutý, nebol pripustený.
- Typ
- listina a archívny doklad
- Dátum
- 1583–1716
- Miesto
- Frankfurt am Main
- Bratstvo
- Marxbrüder (Majstri meča)
- Vydanie
- prepis: K. Theil, Transcription: Red Book of the Marxbrüder, Zenodo 10.5281/zenodo.20816085 (verzia 5. 9. 2026; CC BY-NC-SA 4.0)
- Overenie
- edícia prečítaná
- Relevancia
- 5/5
Úplný slovenský preklad s pôvodným znením ↓
Pravidlá v tomto prameni
Príbehy z tohto prameňa
- Len poškriabaný (Frankfurt, 1614)
- Krvavý Vratislavčan (Frankfurt, 1613)
- Fechtmajster z Uhorska (Zürich, 1585)
- Kožušník zastupoval hajtmana (Frankfurt, 1620)
- Jacob Niß dostal nový majstrovský list (Frankfurt, 1590)
Osoby v prameni (256)
- Abraham Borowsky
- Adam Beyer
- Adam Kistenfeger
- Adam Rasti
- Adam Reimetshofer
- Adam Schmidt
- Alexander Sauerweid
- Andreas Backes
- Andreas Dobel
- Andreas Kraft
- Andreas Krosig
- August Färber
- Balthasar Büchler
- Balthasar Horn
- Balthasar Pfeifer
- Bartholomäus Deutschländer
- Bartholomäus Eckhardt
- Bartholomäus Katz
- Bartholomäus Weiß
- Christian Daden
- Christian Gülich
- Christian Kölkes
- Christian Reutsch
- Christian Riel
- Christoph Fahren
- Christoph Fellbaum
- Christoph Führer
- Christoph Hinze
- Christoph Ihose
- Christoph Kacher
- Christoph Koch
- Christoph Martin
- Christoph Müller
- Christoph Selig
- Daniel Bleich
- Daniel Spieß
- David Birnstengel
- David Lintz
- David Reibholz
- David Sturm
- David Vogt
- Dietrich Liebentanz
- Fabian Reich
- Friedrich Boll
- Friedrich Frischeisen
- Friedrich Hagen
- Gabriel Miliz
- Georg Ackermann
- Georg Faul
- Georg Fenzenauer
- Georg Freiner
- Georg Fuchs
- Georg Gepherindt
- Georg Haußmeÿer
- Georg Heismer
- Georg Heuß
- Georg Klar
- Georg Löchel
- Georg Meyer
- Georg Palm
- Georg Rad
- Georg Rotlhuber
- Georg Schneider
- Georg Seiler
- Georg Seinz
- Georg Still
- Georg Weidtmann
- Georg Zwickel
- Gottfried Glatz
- Gregor Wiesender
- Hans Bar
- Hans Beckmeister
- Hans Beinsfeld
- Hans Bierdimpfl
- Hans Bock
- Hans Brosch
- Hans Busse
- Hans Clausenburg
- Hans Damser
- Hans Dielermann
- Hans Engelhard Diestel
- Hans Ermler
- Hans Gogelsen
- Hans Goldener
- Hans Grimm
- Hans Heberle
- Hans Heinle
- Hans Hermann
- Hans Hertel
- Hans Horn
- Hans Joachim
- Hans Kegel
- Hans Keller
- Hans Klein
- Hans Klemsch
- Hans Konrad Kalter
- Hans Kraus
- Hans Leibniz
- Hans Leiß
- Hans Melber
- Hans Mestel
- Hans Müller
- Hans Papst
- Hans Paul Bohlen
- Hans Rambisch
- Hans Reuter
- Hans Ring
- Hans Rins
- Hans Rummel
- Hans Sanftmeyer
- Hans Schaff
- Hans Schuster
- Hans Wiesender
- Hans Wirt
- Hans von der Sebenitz
- Heinrich Tehennes
- Heinrich Veit
- Heinrich Wagner
- Henning Müller
- Jacob Schmiedt
- Jakob Ackermann
- Jakob Beck
- Jakob Großer
- Jakob Kalau
- Jakob Klemsch
- Jakob Luck
- Jakob Marsteller
- Jakob Neumann
- Jakob Nies
- Jakob Paulting
- Jakob Weigenhahn
- Jeremias Tschencke
- Joachim Balz
- Joachim Bold
- Joachim Gotthardt
- Joachim Worms
- Johann Adam Opitz
- Johann Becker
- Johann Gottfried Schmelzer
- Johann Haus
- Johann Heinrich Hoffmann
- Johann Konrad Hartmann
- Johann Martin Schmuckert
- Johann Oelschlägel
- Johann Schottler
- Johann Schwabauer
- Julius Hartisch
- Karl Küchinger
- Karl Martin
- Kaspar Anton Richmann
- Kaspar Arnold
- Kaspar Bacher
- Kaspar Felber
- Kaspar Grimm
- Kaspar Hafner
- Kaspar Kretschmann
- Kaspar Volz
- Klaus Rindfleisch
- Konrad Endres
- Konrad Friedwach
- Konrad Haußner
- Konrad Kohrs
- Konrad Wischeckel
- Lazarus Bauert
- Leonhard Gackstätter
- Leonhard Weber
- Lorenz Brüllmann
- Lorenz Pflug
- Lorenz Schmidt
- Ludwig Beck
- Ludwig Woidke
- Markus Eckstein
- Martin Bedermann
- Martin Beschmann
- Martin Beyer
- Martin Fröhlich
- Martin Kähl
- Martin Neumärker
- Martin Saur
- Matthias Erkel
- Matthias Geiger
- Matthias Großwald
- Matthias Kleiner
- Matthias Lehmann
- Matthias Matthias
- Matthias Pfeifer
- Matthias Rosenau
- Matthias Schmidt
- Matthias Siegel
- Matthias Traub
- Melchior Brand
- Melchior Geißmann
- Melchior Meyer
- Melchior Naumann
- Melchior Wessel
- Michael Claus
- Michael Dunkel
- Michael Haan
- Michael Heinz
- Michael Lembke
- Michael Schrumpf
- Michael Winkler
- Moritz Büschel
- Nikolaus Moritz
- Nikolaus Wildobler
- Nikolaus Wünsch
- Paul Korn
- Paul Merlo
- Paul Pol
- Paul Reuter
- Paulus Rausch
- Paulus Schmidt
- Peter Herzog
- Peter Höpfner
- Peter Lenz
- Peter Nies
- Peter Sacker
- Peter Schnell
- Peter Schultheiß
- Peter Schwark
- Peter Sebastian
- Peter von der Hohenmühlen
- Philipp Adam
- Philipp Brahe
- Philipp Bräscher
- Philipp Clemens
- Philipp Strobel
- Raimund Homler
- Samuel Probst
- Sebastian Fürst
- Sebastian Klier
- Sebastian Kuchenmeister
- Sebastian Völklin
- Sebastian von Matzenheim
- Sigmund Hartung
- Sigmund Naueshund
- Simon Winkelmann
- Stefan Andreas
- Stefan Leopold
- Thomas Held
- Thomas Jordan
- Thomas Körster
- Thomas Schnedergerger
- Thomas Tiergartner
- Tobias Bogener
- Tobias Strauß
- Ulrich Burckhardt
- Ulrich Harter
- Valentin Faber
- Wendelin Kreil
- Wigand Brotschieber
- Wilhelm Schulz
- Wilhelm Schützen
- Wolf Ball
- Wolf Brandner
- Zacharias Schönenknecht
Úplný preklad
Odovzdanie cisárskych potvrdení do mestskej kancelárie (f. 1r)
Sambstags den 19. Martÿ A° đ 1614. hat Balthasar Horn von Greiffenber Meister deß lang Schwerdts in namen vnd von weg der Bruderschafft von St. Marx der Röm. Kaÿ. Mtt. Matthiæ Confirmation Ihrer Privilegÿ zur Statt Franckfurt Cantzleÿ gelieffert vnd zu den andern Privilegien in Verwahrung zunemen in namen ermelter Bruderschaft gebetten, welches dann auch geschehen.
V sobotu 19. marca roku Pána 1614 odovzdal Balthasar Horn z Greiffenbergu, majster dlhého meča, v mene a z poverenia bratstva svätého Marka do kancelárie mesta Frankfurt potvrdenie ich privilégií od rímskeho cisára Mateja a v mene uvedeného bratstva prosil, aby sa vzalo do úschovy k ostatným privilégiám; čo sa aj stalo.
den 26. Martÿ Aᵒ đ 1628. hat Michael Lemcke von Hollandt in Preussen Hauptman der Bruderschafft Kayserl., Mtt Ferdinandi II. Confirmation Brieff zur Cantzleÿ gelieffert vnd zu den andern Privilegien in Verwahrung zunemen gebetten.
Dňa 26. marca roku Pána 1628 odovzdal Michael Lemcke z Preußisch Holland v Prusku, hajtman bratstva, do kancelárie potvrdzovací list cisára Ferdinanda II. a prosil, aby sa vzal do úschovy k ostatným privilégiám.
den 31. Martÿ Aᵒ đ 1642. hat Hanß Reuter von Kirchen an der Eck, Hauptmann der Bruderschafft, Keyß. Mt. Ferdindandi III. confirmation Brieff zur Cantzleÿ gelieffert vnndt zu den andern Privilegÿs in Verwahrung zunehmen gebetten.
Dňa 31. marca roku Pána 1642 odovzdal Hans Reuter z Kirchheimu pod Teckom (?) („Kirchen an der Eck“), hajtman bratstva, do kancelárie potvrdzovací list cisára Ferdinanda III. a prosil, aby sa vzal do úschovy k ostatným privilégiám.
Formula vidimu pre nového majstra (f. 2r–2v)
[left margin: ist im maßen gewiedert, wie hernach zu sehen]
wir der Rath der Statt Franckfurt am Mayn thun kundt vnd hiermit bekennen daß wir ≠ [insertion from 1v: sechs fünff vnterschiedliche Kaÿserliche Privilegia vnd darunder sonderlich obgesetzte] zween Kaÿserliche Confirmation Brieff den Meistern deß Schwerdts gegeben von wort zu wort lauttendt wie vorabstehet an Pergamen, Schrifften vnd Kaÿserlichen Anhangenden Insigeln, vnd sonst allenthalben gantz vnversehrt vnd vnargwöhnisch gesehen vnd befunden Auch vmb Meister deß Schwerdts beschehener fleissiger Bitte willens dieß gegenwertig Transsumpt daruon machen, mit vnserer Statt anhangendem Insigel bekraftiges vnd NN. welcher an heut dato von NN. Als Jetziger Zeit Hauptman vber die Bruderschafft von St. Marx, zu einem Meister deß [insertion: langen] Schwerdts geschlagen, approbirt vnd zugelassen worden, zu vrkundt haben mittheilen lassen, so geschehen đ.
(Na okraji: je to v istej miere obnovené, ako vidno ďalej.) My, rada mesta Frankfurt nad Mohanom, oznamujeme a týmto vyznávame, že sme videli a zistili [vsuvka z f. 1v: šesť (prečiarknuté) päť rôznych cisárskych privilégií a medzi nimi osobitne vyššie uvedené] dva cisárske potvrdzovacie listy dané majstrom meča, znejúce slovo po slove, ako stojí vyššie, na pergamene, v písme a s visiacimi cisárskymi pečaťami a inak vo všetkom celkom neporušené a bez podozrenia; a na usilovnú prosbu majstrov meča sme z nich dali vyhotoviť tento prítomný transumpt, potvrdiť ho visiacou pečaťou nášho mesta a na doklad ho odovzdať N. N., ktorý bol dnešného dňa od N. N., v tom čase hajtmana nad bratstvom svätého Marka, pasovaný za majstra [vsuvka: dlhého] meča, schválený a pripustený. Tak sa stalo dňa … (atď.)
verte.
[2v]
Wir der Rath der Statt Franckfurt am Maÿn, Thun kundt vnd hiermit bekennen, daß wir ein von dem jetztregierenden ≠ [insertion: Röm.] Kaÿß, Auch zu Hungern vnd Boheim Kön. Mtt. Ferdinando dem Andern zc. Vnseren allergnedigsten Herrn den Meistern deß Schwerdts allergnedigst ertheiltes Privilegium vnd Confirmation Brieff von wort zu wort lauttendt wie vorstehet, an Pergamen, Schrifften vnd Kaÿserlichem anhangendem Insigel vnd sonst Allent halben gantz vnversehrt vnd vnargwohnisch gesehen vnd befunden, Auch vmb Meister deß Schwerdts beschehener fleissiger Bitte willen dieß gegenwertige Transsumpt darvon vorfertig vnter vnserer Statt Anhangendem Insigel verfertigen vnd N. N. von N. welcher in heut dato von NN. vor N. als Jetzig Zeit Hauptman vber die Bruderschafft von St. Marx zu einem Meister des Lang schwerdts geschlag, approbirt vnd zugelassen worden, zu Vrkundt haben mittheilen lassen, So geschehen den đ
Obráť. My, rada mesta Frankfurt nad Mohanom, oznamujeme a týmto vyznávame, že sme videli a zistili privilégium a potvrdzovací list, ktorý teraz vládnuci [vsuvka: rímsky] cisár a kráľ Uhorska a Čiech Ferdinand II. atď., náš najmilostivejší pán, najmilostivejšie udelil majstrom meča, znejúci slovo po slove, ako stojí vyššie, na pergamene, v písme a s visiacou cisárskou pečaťou a inak vo všetkom celkom neporušený a bez podozrenia; a na usilovnú prosbu majstrov meča sme z neho dali vyhotoviť tento prítomný transumpt pod visiacou pečaťou nášho mesta a na doklad ho odovzdať N. N. z N., ktorý bol dnešného dňa od N. N. z N., v tom čase hajtmana nad bratstvom svätého Marka, pasovaný za majstra dlhého meča, schválený a pripustený. Tak sa stalo dňa … (atď.)
Prvé zápisy o pasovaniach (f. 3r–4v, 1583–1587)
3.[r]
Caspar Bachar von Dresden kürschner Ist durch Melchior Gaißmann von Nürnberg, der Zeit verordnetem hauptman über die Bruderschafft von S. Marco zu einem Meister des langen Schwerdts offentlich geschlagen wordn Am Sontage den 8. 7bris Anno 1583.
Caspar Bachar z Drážďan, kožušník, bol Melchiorom Gaißmannom z Norimbergu, v tom čase ustanoveným hajtmanom nad bratstvom svätého Marka, verejne pasovaný za majstra dlhého meča v nedeľu 8. septembra roku 1583.
Sontags den 24 Martÿ Anno 1584 seindt nachbenante Personen, durch Melchiorn Nauman von Say auß der Schleßing, als hauptman über die Bruderschafft von S. Marx. zu Meistern des lang Schwerdts offentlich geschlagen worden.
Peter Schultheiß von Regenspurg Glockengießer.
Caspar Felber von Tressen, Lein wöber.
Joachim Gotthardt von Custrin, Kürschner.
Geörg Fuchs von Wien, Becker.
Conrad Fridwag von Nürmberg, Schumacher.
Pauly Merlo von Nürmberg Schellenmacher.
Lazary Bauert von heilspurg In Preußen kürßner.
Hanß damser von Greitz In d. Steirmarkh kürßner.
Moritz Büschel von der Weyde kürßner .|.
V nedeľu 24. marca roku 1584 boli nižšie menovaní Melchiorom Naumanom zo Sagan (?) („Say“) zo Sliezska, ako hajtmanom nad bratstvom svätého Marka, verejne pasovaní za majstrov dlhého meča: Peter Schultheiß z Rezna, zvonolejár; Caspar Felber z Drážďan, ľanový tkáč; Joachim Gotthardt z Kostrzyna (Küstrin), kožušník; Georg Fuchs z Viedne, pekár; Conrad Fridwag z Norimbergu, obuvník; Pauly Merlo z Norimbergu, výrobca rolničiek; Lazarus Bauert z Heilsbergu v Prusku, kožušník; Hans Damser z Grazu (?) („Greitz“) v Štajersku, kožušník; Moritz Büschel z Weidenu (?) („von der Weyde“), kožušník.
[3v]
Geörg Palm von Newem Soln In Vngarischen Bergstetten ist den 9. Aprilis Anno 1584 durch Wilhelm Schützen von Cöln zum Meister des langen Schwerdts geschlagen worden.
Georg Palm z Banskej Bystrice (Neusohl) v uhorských banských mestách bol 9. apríla roku 1584 Wilhelmom Schützom z Kolína pasovaný za majstra dlhého meča.
Bastian Völklin von München
Christoff Koch von Breßlaw.
Dauid Lintz von Dantzig.
seind Sontags den 12. Aprilis Anno đ 84 durch Wilhelm Schützen zu Meistern des Lang Schwerdts geschlage worde.
Bastian Völklin z Mníchova, Christoph Koch z Vroclavi a David Lintz z Gdanska boli v nedeľu 12. apríla roku Pána (15)84 Wilhelmom Schützom pasovaní za majstrov dlhého meča.
Geörg Rad von Jena Glaser, bürg zu Augspurg
Niclauß wünsch von Königsperg zu Preüßen kürschner
seind Sontags den 4 Aprilis Anno 1585. durch wilhelm Schützen von Cöln. zu Meistern des lange Schwerdts geschlage worde.
Georg Rad z Jeny, sklenár, mešťan v Augsburgu, a Niklaus Wünsch z Kráľovca v Prusku, kožušník, boli v nedeľu 4. apríla roku 1585 Wilhelmom Schützom z Kolína pasovaní za majstrov dlhého meča.
4[r]
Thomas Schnedergerger von Passaw ein Beck Ist von Michel Wincklern zu einem Meister des lange Schwerdts geschlage worde Am Sontags den 12. 7bris. Anno 1585.
Thomas Schnedergerger z Pasova, pekár, bol Michelom Wincklerom pasovaný za majstra dlhého meča v nedeľu 12. septembra roku 1585.
Sontags den 27 Martÿ Anno 1586. seind nachuolgende Personen von Wilhelm Schützen von Coln diser Zeit verordnetem hauptman über die Bruderschafft von S. Marx. zu eine M. des lange Schwerdts geschlage worde
[curly bracket Caspar Grimm to Dauid Reibholz: kürßner]
Caspar Grimm von Arnstadt.
Peter Niß. von Dantzig.
Augustin Ferber v. Schwebisch gemündt,
Melchior Mair v. Nörlinge
Dauid Reibholz von Raudt.
Peter Lentz von Augspurg wöber
Niclauß Wiltobler von Bregitz am Boden See Kupferschmidt.
V nedeľu 27. marca roku 1586 boli nasledujúci Wilhelmom Schützom z Kolína, v tom čase ustanoveným hajtmanom nad bratstvom svätého Marka, pasovaní za majstrov dlhého meča: (kožušníci) Caspar Grimm z Arnstadtu, Peter Niß z Gdanska, Augustin Ferber zo Schwäbisch Gmündu, Melchior Mair z Nördlingenu, David Reibholz z Raudtenu; Peter Lentz z Augsburgu, tkáč; Niklaus Wiltobler z Bregenzu pri Bodamskom jazere, medikovač.
[4v]
Sontags den 11. 7bris Anno 1586. seindt nachuolgende Personen durch M. Wilhelm Schützen von Cöln, als dieser Zeit verordnetem Hauptman über die Bruderschafft von S. Marx. zu M. des Schwerdts offentlich Im Krachbein geschlagen worde. Als namentlich
– Christian Kölckes, von Gülch. Schwartzferber
– Michel Dunckel von Lahr. kürschner.
Peter Hepfner v. dreßden. Leinwöber.
Lorentz Schmidt. v. Ochsenfurt. Bader,
V nedeľu 11. septembra roku 1586 boli nasledujúci majstrom Wilhelmom Schützom z Kolína, ako v tom čase ustanoveným hajtmanom nad bratstvom svätého Marka, verejne pasovaní za majstrov meča v (dome) „Krachbein“, menovite: Christian Kölckes z Jülichu, farbiar na čierno; Michel Dunckel z Lahru, kožušník; Peter Hepfner z Drážďan, ľanový tkáč; Lorenz Schmidt z Ochsenfurtu, kúpeľník.
Údaje o prameni
- ID
- P164
- Typ
- listina a archívny doklad
- Dátum
- 1583–1716
- Miesto
- Frankfurt am Main
- Krajina (dnes)
- Nemecko
- Jazyk
- nemčina
- Bratstvo
- Marxbrüder (Majstri meča)
- Autor
- Bratstvo sv. Marka (Marxbrüder), Frankfurt
- Archív
- Institut für Stadtgeschichte Frankfurt, H.18.02 Nr. 13
- Vydanie
- prepis: K. Theil, Transcription: Red Book of the Marxbrüder, Zenodo 10.5281/zenodo.20816085 (verzia 5. 9. 2026; CC BY-NC-SA 4.0)
- Digitalizát / záznam
- https://doi.org/10.5281/zenodo.20816085
- Relevancia
- relevancia 5 z 5
- Overenie
- edícia prečítaná
Na tento prameň odkazujú
- P166 Marxbrüder Master Dataset, 1491–1716 (tabuľka 363 majstrov z Cod. I.6.2°.5 a Červenej knihy)
Poznámky z výskumu
- Theilov prepis prečítaný celý (f. 1r–35v, vrátane prvého f. 35).
- Originál ostáva na porovnanie.
- Zápisy o pasovaní, prijatí a skúškach sú v profiloch osôb s priamymi odkazmi na strany prepisu.
- Formula ‚zu Meistern deß langen Schwerdts geschlagen, approbirt vnd zugelassen‘; formulár mestského osvedčenia s opisom privilégií (fol. 2r–v).
- Pravidlo skúšky: 28. 3. 1613 Bartholome Eckhardt z Vratislavi ‚zur Prob furgestelt, weil Er Aber damals blutrunstig geschlagen vnd die federfechter Ihn nit zulassen wöllen‘ – pasovaný až 30. 3.; 1614 Hans Rambisch ‚verletzt, Als ist er nit zugelassen‘, až 20. 9.
- ‚weil Er bestanden‘ (porov. P165 č. 10).
- ‚Geörg Palm von Newem Soln In Vngarischen Bergstetten‘ (Banská Bystrica), majster 9. 4. 1584 (fol. 3v); ‚Dauid Biernstengel auß den Zips Kurschner‘ (Spiš), 25. 3. 1610 (fol. 16v).
- MORAVA A čechy: Martin Frölich ‚von Olmutz in Mehren, Kurschner‘, majster 15. 9. 1611 a HAJTMAN bratstva 1613–1614; Hans a Jacob Klemsch (murári) a Michael Heintz (kožušník) z Olomouca; Tobias Bogener z Nového Mesta pražského (1610); Plzeň, Cheb, Kadaň.
- Fuchs 1584, Endreß 1608, Kacher 1617, Küchinger 1670, ‚Adam Reimetshoffer von Seiming in ostrich, Becker‘ 1686 (asi = Laimetzhoffer 1718, P157 – dohad).
- Steirmarkh‘ (Graz?) – čítanie miest neisté.