Źródła do dziejów cechów szermierczych
Język strony · Polski

Źródła › P006

Ordynacja turnieju szermierczego organizowanego przez miasto (Strasburg, bez daty, ok. 1470–1471)

Najstarszy znany regulamin zawodów szermierczych: krwawe trafienia, sędziowie oraz nagrody za największą liczbę trafień i trafienia zadane najwyżej.

Typ
statuty i regulaminy
Data
ok. 1470–1471 (niedatowane)
Miejsce
Strasburg
Weryfikacja
odczyt wykorzystanej edycji
Znaczenie
5/5

Pełny przekład wraz z oryginałem ↓

Przepisy w tym źródle

Fragmenty tekstu według tematów. Temat prowadzi do porównania z innymi miastami, artykuł — do tekstu poniżej.

Pełny przekład

Przekład roboczy opiera się na wersji angielskiej lub słowackiej. Każdemu akapitowi towarzyszy tekst oryginalny.

Znak ¶ obok ustępu jest odsyłaczem do tego właśnie miejsca w tekście.

§ 1: wymienieni panowie

§1 Her friderich bock Ritter her Jacob Amlung her Claus bömgarter Alt Ammeister vnd bernhart Bock

§ 1. Pan Friedrich Bock, rycerz, pan Jacob Amlung, pan Claus Bömgarter, były Ammeister (burmistrz cechowy), oraz Bernhart Bock.

¶ 1

§ 2: losowanie i przebieg walk

§2 Item díe hant gerotslaget das man der Statt zů eren vnd Noch Rede zů entberen vff morn zínstag alle frömde vnd heimschen schírmeistere besende fůr die egenanten vier herren díe gríeswarter vnd jn díe wale zů gebe, obe sie das lossen werffen wellent jn dem schranken sin gestelle vmb das vechten also daß jr zwen vnd zwen zůsammen kommen vnd welche dann mit dem loß zů sammen kommen mit eínander zů vechten obe sie gemeinlich durch eínander vechten wellent, doch das Jr zwen allein einz moles vechten die also mit dem loß zůsammen geůallent vnd wer jr geslagen wurt ab zů gon vnd eín ander an díe statt vnd wer dann also díe meisten Vnd die höhsten blütrüre geton hett dem solt sín gobe gedihen desglichen den andern darnach vnd welches sie de gemeínlich vff nemen es doby lossen zů bliben

§ 2. Nadto postanowili oni, aby dla honoru miasta i dla uniknięcia pomówień jutro, we wtorek, wezwano wszystkich obcych i miejscowych mistrzów szermierki przed rzeczonych czterech panów, sędziów (grieswarter), i dano im wybór, czy chcą losować w szrankach kolejność walk, tak aby dobierali się po dwóch i aby ci, których połączy los, walczyli ze sobą; czy też chcą, aby wszyscy walczyli ze wszystkimi bez rozróżnienia. Wszelako w taki sposób, aby dwaj, których połączy los, walczyli tylko raz, a ten z nich, który zostanie trafiony, schodził, a inny zajmował jego miejsce. Kto zaś zada wówczas najwięcej najwyżej umiejscowionych trafień do krwi (blütrüre), temu przypadnie jego dar (nagroda), a podobnie pozostałym po nim. A cokolwiek wspólnie przyjmą, ma obowiązywać.

¶ 2Ważne trafienia i krewNagrody i stawki

§§ 3–5: panowie, nagrody i podłoże szranków

§3 hant gewellen trehlen die herren

§ 3. Panowie wybrali “trehlen” (?).

¶ 3

§4 Item das die Statt gern eyne slberte darlenge desglich stangen gnüg

§ 4. Nadto, że miasto chętnie zapewni srebrny (?) przedmiot („slberte”, być może puchar jako nagrodę), a także wystarczającą liczbę kijów.

¶ 4Nagrody i stawki

§5 Item den platz jm schrancken mit einersatten füß bůnen zů machen díe vff dem grunde stät vnd vff Ríemen genegelt sỷ vnd díe zů machen an das ort das man dann bescheiden wurt vnd es aller füglichst ist der sonnen halp

§ 5. Item, urządzić miejsce w szrankach z podłogą (füß bůnen) z … (?) (“einersatten”), stojącą na ziemi i przybitą do belek (Riemen), i urządzić je w miejscu, które zostanie wówczas wskazane i które jest najodpowiedniejsze ze względu na słońce.

¶ 5

§§ 6–9: pomocnicy, mistrzowie i pisarz

§6 Item das ouch alle meisterer und schůler so jn den schrancken kommen vechtens halp alle jr gelbere von jren tůn vnd vßwendig des schrancken zů lassen

§ 6. Item, wszyscy mistrzowie i uczniowie, którzy wchodzą w szranki, aby uprawiać szermierkę, mają odłożyć wszystkie swoje „gelbere” (?) (być może własną broń lub wyposażenie) i pozostawić je poza szrankami.

¶ 6Broń i wyposażenie

§7 Item zwene schírmeister zů nemmen eínen von den frómden vnd eínen von den heímschen díe do by den herren standen nemlich vff jeder siten by jr zwein herren eíner die helffen sehen vnd warnemmen vff díe Rüren das das Redelich vnd uff recht zůgange

§ 7. Ponadto należy wybrać dwóch mistrzów szermierki, jednego spośród przyjezdnych, drugiego spośród miejscowych, którzy staną przy panach, mianowicie po jednym z każdej strony przy dwóch panach, aby pomagać w śledzeniu i ocenie trafień, tak by wszystko odbywało się uczciwie i prawidłowo.

¶ 7Nadzór i sędziowanie

§8 Item wann díe vier gríeswarter eíner oder der schírmeister eíner so beyden herren stende die stange noch dem Rüre zweischen síe stosset oder leyt so sol keyner keyn streich zůtůn sol nit geben

§ 8. Item, gdy jeden z czterech sędziów lub jeden z mistrzów szermierki stojących przy panach wsunie lub położy laskę między walczącymi po trafieniu, nikt nie może zadać kolejnego ciosu.

¶ 8Trafienie następcze i trafienia obopólneNadzór i sędziowanie

§9 Item eínen schriber do zů haben díe meister und schůler anzůschriben vnd ouch wer die höhsten und fryesten blütrüre tüge

§ 9. Item, aby był tam pisarz do zapisywania mistrzów i uczniów, a także tego, kto zadaje najwyższe i najczystsze (fryesten) trafienia do krwi.

¶ 9Ważne trafienia i krewCel: gdzie trafiać

§§ 10–11: zakaz zakłócania porządku i opatrywanie ran

§10 Item eín gemein offen gebott zů tün allen menschen junge vnd alte vff solichen tag vnd stund so dz vechten geschicht kein vnfür zů triben vber die schírmer zů lachen zů schringen oder jr zů spotten, ouch dehein vnfür zů triben mit lumben stein oder bocht werffen by xxx ßδ oder by eim monat jn turn der dz gelt nit zů geben hat

§ 10. Nadto, wydać wszystkim ludziom, młodym i starym, powszechny publiczny nakaz, aby w dniu i godzinie, gdy odbywa się szermierka, nie zakłócali porządku, nie śmiali się z szermierzy, nie krzyczeli na nich ani z nich nie szydzili, ani też nie wywoływali zamieszania rzucaniem szmat, kamieni lub „bocht” (?), pod karą 30 szylingów w denarach albo miesiąca w wieży dla tego, kto nie będzie mógł zapłacić.

¶ 10Grzywny i zasady zachowania

§11 ouch welhen ein Růre wurt der sol nit verbunden sin mit genge vůrün er tüge es dann gern

§ 11. Także ten, kto otrzyma trafienie, nie będzie zobowiązany … (?) („mit genge vůrün”, być może do kontynuowania pojedynków), chyba że sam zechce.

¶ 11Ważne trafienia i krew

Pierwsza wersja § 2 (przekreślona)

Item díe hant gerotslaget das man der Statt zů eren vnd Noch Rede zů entberen vff morn zínstag alle frömde vnd heimschen schírmeistere besende fůr die egenanten vier herren díe gríeswarter vnd jn díe wale zů geben obe síe líeber Je einer an den anderen ordenen vnd lesche oder wellent vmb die ofentuoren zu vechten oder obe sie gemeinlich durch eínander vechten wellent, doch das jr zwen allein einz moles vechten vnd wer jr geslagen wurt ab zů gon vnd eín ander an díe statt vnd wer dann also díe meisten Vnd die höhsten blütrüre geton hett dem solt sín gobe gedihen desglichen den andern darnach vnd welches sie de gemeinlich vff nemen es doby lossen zů bliben

Item, postanowili oni, że dla honoru miasta i dla uniknięcia obmów jutro, we wtorek, wszyscy obcy i miejscowi mistrzowie szermierki mają zostać wezwani przed wspomnianych czterech panów, sędziów, i otrzymać wybór, czy wolą zostać dobrani w pary jeden przeciw drugiemu i … (?) („lesche”), czy chcą walczyć o „ofentuoren” (?), czy też wszyscy chcą walczyć ze sobą bez rozróżnienia. Jednak w taki sposób, by dwaj walczyli ze sobą tylko raz, a ten z nich, który zostanie trafiony, odchodził i ustępował miejsca innemu. Temu zaś, kto zada najwięcej krwawych trafień i zada je najwyżej, przypadnie jego dar, a podobnie kolejnym po nim. To zaś, co wspólnie przyjmą, ma obowiązywać.

¶ 12

Szczegóły źródła

ID
P006
Typ
statuty i regulaminy
Data
ok. 1470–1471 (niedatowane)
Miejsce
Strasburg
Państwo (obecnie)
Francja
Język
niemiecki
Autor
Mesto Štrasburg
Archiwum
Archives de la Ville et de l'Eurométropole de Strasbourg
Sygnatura
1 MR 13, č. 182 (jeden list papiera, písaný po jednej strane)
Znaczenie
trafność 5 z 5 tekst normatywny: statuty, przywilej, regulamin szkoły szermierczej
Weryfikacja
odczyt wykorzystanej edycji

Cytowane przez