Źródła › P021
Mianowanie prévôt kija okutego żelazem i przepisy tej gry (Mazan, 16 sierpnia 1501)
Ordonnance du jeu du bâton à deux bouts
Powołanie prowosta, rymowany prolog i 19 artykułów regulaminu szkoły z karami pieniężnymi oraz przysięgą na dwa skrzyżowane kije.
- Typ
- statuty i regulaminy
- Data
- 16 sierpnia 1501
- Miejsce
- Mazan (Comtat Venaissin)
- Weryfikacja
- odczyt wykorzystanej edycji
- Znaczenie
- 5/5
Pełny przekład wraz z oryginałem ↓
Przepisy w tym źródle
- Egzamin i stopnielist mistrzowski Boriona, mianowanie prévôta: egzamin, mianowanie prowosta: podniesienie, regulamin: przysięga ucznia, opłaty: walki obronne i obiad, płatności: rękawice dla mistrza, płatności: rękawice dla poręczyciela, płatności: okuty kij, grzywny: nagroda po obronach
- Prawo do prowadzenia szkołymianowanie prévôta: uprawnienie do kierowania grą, zakończenie regulaminu
- Grzywny i zasady zachowaniaregulamin: wstęp, regulamin: wstęp do szkoły, regulamin: przejście między kijami, opłaty: nieuiszczenie, kary: przeklinanie, grzywny: nieprzystojne słowa, grzywny: dotykanie uzbrojenia, kary pieniężne: wypuszczenie kija, kary: rozmowy podczas lekcji, grzywny: zachowanie w szkole
- Wynagrodzenia i opłatymianowanie prévôta: nauczanie uczniów, płatności: po przysiędze, opłaty: przerwanie nauki, grzywny: wprowadzenie do walki
Pełny przekład
Dokument nominacyjny: początek
Instrumentum creationis Prepositure ludi baculi date per magistros ydoneos pro Glaudio Tarditi.
Akt nadania Glaude’owi Tarditiemu stopnia prévôt w sztuce walki kijem przez uprawnionych mistrzów.
A tous ceulx qui ces présentes lectres verrons et oyerons sçavoir faysons nous Jan du Prat du lieu de Baumes, du diocèse de Aurange, maistre du jeu du baston à deux botz et de l'espée, ainsi que je affirme chouse vraye, et Bertrand Borion du lieu de Masan, du diocèse de Carpentras maistre dudit jeu du baston à deux botz, comme de ma maistrize démonstre lectre patant escripte et subsignée de la mayn de honorable home maistre Jan de Tartro quan il vivoit notère public demeurant audit lieu de Amasan (1), laquelle se contient en la forme que sensuit :
Wszystkim, którzy ujrzą i usłyszą niniejszy dokument, oznajmiamy: my, Jan du Prat z Beaumes w diecezji Orange, mistrz sztuki walki kijem o dwóch końcach i mieczem — co potwierdzam jako rzecz prawdziwą — oraz Bertrand Borion z Mazan w diecezji Carpentras, mistrz wspomnianej sztuki walki kijem o dwóch końcach, jako że moje mistrzostwo poświadcza dokument otwarty spisany i podpisany ręką czcigodnego męża, mistrza Jana de Tartro, za jego życia notariusza publicznego zamieszkałego w Amasan (pierwotna forma nazwy Mazan — przyp. red.), który brzmi następująco:
Włączony do tekstu list mistrzowski Bertranda Boriona (5 grudnia 1479)
Glaude Morel et Jan Rostang habitant de la cité de Carpentras, mestre de l'espée à bouclier et du baston à deux bout, salut. Sçavoir faysons à tous mestres, prévotz, escoliers et à tous autres gentilz companhons qui aves ouy le bon renom et fame de plusieurs maistres, prévost et autres companhons que nous ha esté faicte de la personne de Bertrand Borion laboreur habitant du présant lieu de Masan, du diocèse de Carpentras, receu et pris premièremant dudit Bertrand le juremant acoustumé, Nous dessusdits Glaude Morel et Jan Rostaing avons ledit Bertrand Borion en ce présant lieu de Masan passé et receu en et pour maistre du baston à deux bout pour et comme sufficiant de l'estre.
Glaude Morel i Jan Rostang, mieszkańcy miasta Carpentras, mistrzowie miecza i puklerza oraz kija o dwóch końcach, ślą pozdrowienie. Oznajmiamy wszystkim mistrzom, prowostom, uczniom i wszystkim innym zacnym towarzyszom, którzy słyszeli o dobrym imieniu i sławie, jakie liczni mistrzowie, prowostowie i inni towarzysze przekazali nam o osobie Bertranda Boriona, robotnika, mieszkańca tutejszej miejscowości Mazan w diecezji Carpentras: po uprzednim odebraniu od rzeczonego Bertranda zwyczajowej przysięgi my, wyżej wymienieni Glaude Morel i Jan Rostaing, uznaliśmy kwalifikacje rzeczonego Bertranda Boriona i przyjęliśmy go tutaj, w Mazan, jako mistrza kija o dwóch końcach, jako należycie do tego przygotowanego.
Pourtant nous Glaude Morel et Jan Rostaing mestres que dessus certifions et faissons assavoir à tous seignhours, bailif, juges, viguiers, capitenes, chastelains, baillez, subviguiers et à tous autres justiciers, et officiers, prévost et gardes de bonnes villes, portz, passages, juridictions et à tous autres frayres et companhons du sacremant dudit baston, tant à mestres come à prévost que ledit Bertrand est sufficiant à ce faire; pour ce nous vous à chascun de vous supplions et requérons que ledit Bertrand, mestre du baston come dessus, soit supporté et soubstenu en droit et en raison sans luy doner ne fère doner nul ne aucungs enpéchemant, mais vous plaise luy prester et donner conseil et aide et aussi confort ainsi come vouldriés estre fait pour vous,
Przeto my, Glaude Morel i Jan Rostaing, mistrzowie jak wyżej, zaświadczamy i podajemy do wiadomości wszystkim panom, bajlifom, sędziom, wigierom, kapitanom, kasztelanom, bajlom, podwigierom i wszelkim innym sędziom i urzędnikom, prewotom i strażnikom dobrych miast, portów, przepraw i okręgów sądowych oraz wszystkim pozostałym braciom i towarzyszom związanym przysięgą (sacremant) wspomnianego kija, zarówno mistrzom, jak i prowostom, że wspomniany Bertrand jest do tego należycie przygotowany; dlatego błagamy i prosimy was i każdego z was, aby wspomniany Bertrand, mistrz kija jak wyżej, był wspierany i chroniony zgodnie z prawem i słusznością, bez stawiania mu lub powodowania jakichkolwiek przeszkód, lecz abyście zechcieli służyć mu radą, pomocą i wsparciem, tak jak pragnęlibyście, by postąpiono wobec was samych.
et en tesmoing et certifficance de ce nous que dessus Glaude Morel et Jan Rostaing avons fait fere ces présantes pour le notère dessoubz escript et signé de son seigne manuel. Ce fut fait en ce présant lieu de Masan en l'ostel de Janon Rossin, appoticayre de ladite cité de Carpentras, en présence des discrés et nobles homes Pierre de Badet, Estienne Audiffren et George Fornier, du dit lieu de Masan, et de plusiers autres presans, l'an de grâce mille quatre cent septante neuf et le cinquiesme jour de décembre, estant seigneur du comté de Venisse Notre Saint Père le Pape Sixte quart en son an et pontificat septième, per dictos magistros concessis, Johannes de Tartro notarius.
A na świadectwo i potwierdzenie tego my, wyżej wspomniani Glaude Morel i Jan Rostaing, poleciliśmy sporządzić niniejszy dokument niżej podpisanemu notariuszowi i opatrzyć go jego znakiem notarialnym. Dokonano tego w miejscowości Mazan, w domu Janon Rossin, aptekarza ze wspomnianego miasta Carpentras, w obecności roztropnych i szlachetnych mężów Pierre de Badet, Estienne Audiffren i George Fornier ze wspomnianej miejscowości Mazan oraz wielu innych obecnych, w roku łaski tysiąc czterysta siedemdziesiątym dziewiątym, dnia piątego grudnia, gdy nasz Ojciec Święty papież Sykstus IV był panem hrabstwa Venaissin, w siódmym roku swego pontyfikatu. (Udzielone) przez wspomnianych mistrzów, Johannes de Tartro, notariusz.
Akt mianowania: ustanowienie Glaude’a Tardiego mistrzem
Nous dessusdit Jan du Prat et Bertrand Borion, veu et regardé, considéré et ymaginé la bonne renomée et fame que ha le honeste filz Glaude Tardi, du lieu de Beauvezin an Dauffiné, et aussi par nous veu la science et scavoir que ledit Glaude scet et entand dudit jeu du baston à deux boutz, lequel davant nous présant et de par nous en place publicque et autre part examiné et deuhemant apprové publicquemant, dizons et affermons que ledit Glaude Tardy peut régir, gouverner et administrer ledit jeu en toute place et en tout pays aut et bas, ainsi que ledit jeu veult et requiert et droit ordonne,
My, wyżej wymienieni Jan du Prat i Bertrand Borion, poznawszy i rozważywszy, wziąwszy pod uwagę i zważywszy dobrą sławę i opinię uczciwego młodzieńca Glaude’a Tardi z Beauvoisin w Dauphiné, a także poznawszy umiejętności i wiedzę, jakie rzeczony Glaude posiada i wykazuje w rzeczonej sztuce walki kijem o dwóch końcach – on zaś, stawiwszy się przed nami, został przez nas przeegzaminowany w miejscu publicznym i gdzie indziej oraz należycie publicznie uznany za biegłego – oświadczamy i potwierdzamy, że rzeczony Glaude Tardy może kierować rzeczoną sztuką, zarządzać nią i sprawować nad nią pieczę w każdym miejscu i w każdym kraju, wysoko i nisko, jak rzeczona sztuka chce i wymaga oraz jak nakazuje prawo.
et faysons, créons et dépputons ledit Glaude prévost dudit jeu, à le régir en toutes pars, gouverner et enseignher à tous escoliers et autres companhons qui dudit jeu vouldront entendre et sçavoir, avecque salère compétant et rasonable, lesquieulx premyèremant instruys et enseignhés puissent salhir en place publicque ou fère salhir avecque maistres dudit jeu sans nul empeschemant,
I ustanawiamy, mianujemy i wyznaczamy wspomnianego Glaude’a na prévôt wspomnianej sztuki, aby wszędzie nią kierował, zarządzał nią i nauczał wszystkich uczniów oraz innych towarzyszy, którzy pragną pojąć i poznać wspomnianą sztukę, za stosowną i rozsądną opłatą; oni zaś, uprzednio pouczeni i wyuczeni, mogą bez żadnych przeszkód występować w miejscu publicznym lub wystawiać innych do występów z mistrzami wspomnianej sztuki.
laquelle création légitimemant par nous en la présence de honorable home Laurens Rostant, procureur fiscal des nobles et puissans coseigneurs dudit lieu de Masan, confirmée par élévation du corps dudit Glaude, par nous haultemant élevé, signifiant victoyre, disant par troys foys: Prévost, Prévost, Prévost (1), toy nomons et deurenevant ainsi volons que prévost dudit jeu soyes nomé par tous pays en terre et sur mer.
Które to mianowanie, dokonane przez nas zgodnie z prawem w obecności czcigodnego męża Laurensa Rostanta, prokuratora fiskalnego szlachetnych i potężnych współpanów wspomnianej miejscowości Mazan, zostało potwierdzone przez uniesienie ciała wspomnianego Glaude’a, podniesionego przez nas wysoko na znak zwycięstwa, z trzykrotnym wypowiedzeniem: “Prévôt, prévôt, prévôt” (wydawca porównuje to do frankijskich wojowników unoszących na tarczy wybranego wodza), „tak cię mianujemy i odtąd chcemy, abyś we wszystkich krajach, na lądzie i na morzu, był zwany prewotem wspomnianej sztuki”.
Pourtant nous devandit Jan du Prat et Bertrand Borion, mestres dessus nommés certiffions et faisons assavoir à tous seigneurs, baillits, juges, viguiers, capitaynes, chastellains, bailles, subviguiers et à tous autres justiciers et officiers, prévostz et gardes de bonnes villes, portz, passages, juridictions, et à tous autres frayres et companhons du sacremant dudit jeu du baston à deux botz, tant à mestres comme à prévost, que ledit Glaude Tardit est sufficiant ad ce fayre et à régir dorénavant comme prévost ledit jeu.
Przeto my, wyżej wspomniani Jan du Prat i Bertrand Borion, wyżej wymienieni mistrzowie, zaświadczamy i podajemy do wiadomości wszystkim panom, baliwom, sędziom, wigierom, kapitanom, kasztelanom, bajlom, podwigierom i wszelkim innym przedstawicielom wymiaru sprawiedliwości i urzędnikom, prewotom oraz strażnikom dobrych miast, portów, przejść i okręgów sądowych, a także wszystkim innym braciom i towarzyszom związanym przysięgą wspomnianej sztuki walki kijem o dwóch końcach, zarówno mistrzom, jak i prowostom, że wspomniany Glaude Tardit jest do tego zdatny i może odtąd kierować wspomnianą sztuką jako prowost.
Pour ce nous vous à chascun de vous supplions et requérons que ledit Glaude, prévost du baston dessus par nous créé soit supporté, entretenu et soubstenu en droit et en raison sans luy donner ne fère donner nul ne aucung empèchemant, mes vous plaise luy prester et donner conseil et ayde et aussi confort, ainsi comme vouldriés estre fait pour vous.
Dlatego błagamy i prosimy was i każdego z was, aby wspomniany Glaude, ustanowiony przez nas wyżej prowost kija, był wspierany, otaczany opieką i chroniony zgodnie z prawem i słusznością, bez stawiania mu lub powodowania jakichkolwiek przeszkód, lecz abyście zechcieli służyć mu radą, pomocą i wsparciem, tak jak pragnęlibyście, by postąpiono wobec was samych.
Et en tesmoynt et certifficance de ce, nous que dessus maistres devanditz avons fait fère ces présantes lectres pour le notère de soubz escript signé de son signe manuel. Fait audit lieu de Masan à la rue publicque, près de la mayson de Bertin Bosse, en présance de Mathieu Calve le Jeune, Jan Frier, autremant (dit) Balayon, et maistre Jacques Ysnar Sabatier, dudit lieu de Masan, l'an de grace mille cinq cent et ung. et le XVI du moys de host, régnant seigneur du conté de Venisse, Nostre Saint Père le Pape Alexandre, pape sixième l'an neuf.
Sic per dictos magistros concessum.
JOH. FORGE, not.
Na świadectwo i poświadczenie tego my, wyżej wymienieni mistrzowie, poleciliśmy sporządzić niniejszy dokument niżej podpisanemu notariuszowi, opatrzony jego znakiem notarialnym. Sporządzono we wspomnianej miejscowości Mazan, na ulicy publicznej, w pobliżu domu Bertina Bosse, w obecności Mathieu Calve młodszego, Jana Frier, zwanego inaczej Balayon, oraz mistrza Jacques’a Ysnar Sabatier ze wspomnianej miejscowości Mazan, w roku łaski tysiąc pięćset pierwszym, dnia 16 miesiąca sierpnia, za panowania Ojca Świętego papieża Aleksandra VI jako pana hrabstwa Venaissin, w dziewiątym roku jego panowania. Tak postanowili wspomniani mistrzowie. Joh. Forge, notariusz.
Wstęp do ordynacji
LE PROLOGUE DES ORDONNANCES DUDIT JEU.
Au nom de Dieu premyeremant
Et Saint Michel pareilhemant
Antandés tous par bon vouloir
Que peult la science valoir
Des armes que veult aprandre
Premyeremant qui veult comprandre
La pratique et aussi les termes
Du fait et science des armes
Du baston à deux boutz ferré,
A son point bien clavelé (1),
L'on trouve qu'est chouse réale,
Science très espéciale
Prolog przepisów wspomnianej gry. Najpierw w imię Boga, a także świętego Michała, posłuchajcie wszyscy z dobrą wolą, jaką wartość może mieć sztuka władania bronią, której najpierw pragnie nauczyć się ten, kto chce pojąć praktykę, a także pojęcia dotyczące przedmiotu i sztuki władania kijem okutym na obu końcach, gęsto nabijanym gwoździami na końcu (uwaga redaktora: nabijanym gwoździami): okazuje się, że jest to rzecz królewska, sztuka nader szczególna.
Le baston ferré signifie
Justice et la notiffie,
Pour ce le portons par honeur
Davant le Roy et l'Empereur.
Si est doncque Réal baston
En plusieurs places et saison.
De boys fut faicte la croys
Où pandit le vray Roy des Roys
Dont par la puissance admirable
Nous a délivré du diable.
Okuty żelazem kij oznacza sprawiedliwość i ją obwieszcza; dlatego z czcią niesiemy go przed Królem i Cesarzem. W wielu miejscach i czasach jest on zatem prawdziwie królewskim kijem. Z drewna uczyniono krzyż, na którym zawisł prawdziwy Król Królów, który swą cudowną mocą wybawił nas od diabła.
Sachés que le baston conquis
En guerre plusieurs ennemys
Visibles et invisibles.
A tous doybt estre ostensible
Que le puissant Roi Charlemayne
Ha eu victoyre fort haultayne
Par ledit baston en guerre,
Car tous ses ennemys en errre (1)
Jecta de hors de son pays,
Dont estoyent fort esbays.
Si est donc baston bien Réal
Entre arnoys (2) espécial.
Wiedzcie, że kij pokonał na wojnie wielu nieprzyjaciół, widzialnych i niewidzialnych. Wszystkim musi być wiadome, że potężny król Karol Wielki odniósł za pomocą wspomnianego kija nader wspaniałe zwycięstwo na wojnie, wypędził bowiem ze swego kraju wszystkich nieprzyjaciół w rozsypce (red.: w ucieczce), co wielce ich przeraziło. Jest to zatem istotnie kij iście królewski, szczególny pośród oręża (red.: zbroi i broni).
Baston ferré est fort joyeux
A celluy qui n'est amoreulx (3),
Portatif, honeste et notable,
Et pour soy deffandre valable.
Premyeremant ayès remanbrance
Des clous aussi signifiance,
Dont nostre Seigneur parcé fut
En la croys quant mort il receut,
La vertut doncques soit à touz
De la sainte croys et des clous.
Nostre Dame pareilhemant
Soit pour ayde et comancemant
A ceulx lesquieulx voldront sçavoir
Cette science et concepvoir.
Okuty żelazem kij przynosi wielką radość temu, kto go miłuje (red.: kto jest w nim zakochany, kto miłuje szermierkę okutym żelazem kijem), jest poręczny, godny szacunku i znakomity, a także dobry do obrony własnej. Najpierw pamiętaj również o znaczeniu gwoździ, którymi przebito naszego Pana na krzyżu, gdy poniósł śmierć; niech zatem moc świętego krzyża i gwoździ będzie ze wszystkimi. A Matka Boża niech również będzie pomocą i początkiem dla tych, którzy pragną poznać i pojąć tę naukę.
Przepisy: otwarcie szkoły szermierczej i wstęp do niej
S'ensuyvent les ordenances dudit jeu du baston ferré faictes par excellant maistres de soubz nommés, et qui les dictes ordenances lira et son chapeau ne lèvera, au maistre X deniers payera.
Oto przepisy rzeczonej gry okutym żelazem kijem, ustanowione przez znakomitych mistrzów wymienionych poniżej; kto zaś czyta te przepisy i nie uchyla kapelusza, zapłaci mistrzowi 10 denarów.
Premyèremant qui entre en l'escolle sans saluer le maistre et les arnoix au maistre X deniers payera.
Po pierwsze, kto wejdzie do szkoły, nie oddawszy pozdrowienia mistrzowi i sprzętowi (arnoix), zapłaci mistrzowi 10 denarów.
Item encontinant que l'escolier viendra au maistre pour apprandre ledit jeu doit pour le sèremant sur la croix de deux bastons deux gros.
Item, gdy tylko uczeń przychodzi do mistrza, aby uczyć się wspomnianej sztuki, winien jest dwa grosze za przysięgę na dwóch skrzyżowanych kijach.
Item qui passera entre deux bastons du arnoys doit au maistre X deniers.
Nadto, kto przejdzie między dwoma drzewcami należącymi do wyposażenia, winien jest mistrzowi 10 denarów.
Płatności i obrony
Item quant il aura fait le séremant et le maistre le recorde, il doit la moytié de l'argent, et l'autre moytié à la fin de son moys.
Item, gdy złoży przysięgę i mistrz udzieli mu lekcji (recorde), winien jest połowę zapłaty, a drugą połowę na koniec swego miesiąca.
Item que si ledit escolier ne se veult fère passer en ses deffances au terme dessusdit pour doubte de payer le dyner aux companhons, que pourtant le maistre ne doye perdre son droit mes le doye avoir.
Item, jeśli uczeń nie zechce przystąpić do próby obron w wyznaczonym terminie z obawy przed opłaceniem wieczerzy dla towarzyszy, mistrz nie utraci z tego powodu swej należności, lecz ją otrzyma.
Item que chescun escolier pour acostumance doye continuyer pour aprendre, et si deleysse environ six sepmeynes doye payer ledit maistre et à cella soit compellé.
Item, każdy uczeń winien zgodnie ze zwyczajem kontynuować naukę, a jeśli przerwie ją na około sześć tygodni, winien zapłacić mistrzowi i zostanie do tego zobowiązany.
Item tout escolier qui passe en ses déffances doit au maistre une père de gans de deux gros.
Item à son parrin une père de gans simples.
Item, każdy uczeń, który pomyślnie przejdzie próby obron, winien jest mistrzowi parę rękawic wartości dwóch groszy. Item, swemu ojcu chrzestnemu (poręczycielowi) parę zwykłych rękawic.
Item aussi tost que l'escolier est reçu par le maistre doit un baston ferré audit maistre si grace ne luy veult fère.
Takoż, z chwilą przyjęcia ucznia przez mistrza, uczeń winien jest mistrzowi laskę okutą żelazem, chyba że mistrz zechce go z tego obowiązku zwolnić.
Item si l'escolier ne paye le maistre au terme dessusdit ou ne s'acorde avecques luy, ledit maistre en ce cas et par le droit de l'escolle le peult gager en son escolle et luy détenir ses gages jusques actant qu'il soit payé dudit escolier.
Item, jeśli uczeń nie zapłaci mistrzowi we wskazanym terminie ani nie zawrze z nim porozumienia, mistrz może w takim przypadku, na mocy prawa szkoły, zająć w swojej szkole jego rzeczy w zastaw i zatrzymać je, dopóki uczeń mu nie zapłaci.
Grzywny
Item si l'escolier jure Dieu ou Nostre-Dame dedins l'escolle doit au maistre demy gros.
Nadto, jeśli uczeń przysięga na Boga lub Najświętszą Pannę w obrębie szkoły, winien jest mistrzowi pół grosza.
Item qui parlera vilaynemant des fames ou des filhes et d'autres chouses dishonestes doit au maistre X deniers.
Ponadto, kto mówi nieprzystojnie o kobietach lub dziewczętach oraz o innych nieobyczajnych sprawach, winien jest mistrzowi 10 denarów.
Item qui touche les arnoys sans licence du maistre X deniers au maistre payera.
Item, kto dotknie sprzętu bez zgody mistrza, zapłaci mistrzowi 10 denarów.
Item tous jeueurs qui laissent choir le baston en joyant doyvent au maistre X deniers.
Item, każdy uczestnik, który podczas gry upuści kij, winien jest mistrzowi 10 denarów.
Item quand le maistre met l'escolier dans jeu dans son comancemant doit au maistre deux gros saulve la grace dudit maistre.
Item gdy mistrz po raz pierwszy wprowadza ucznia do walki ćwiczebnej, uczeń winien mu dwa grosze, chyba że mistrz łaskawie go od tego zwolni.
Item que tout escolier qui parle quan le maistre recorde sans licence doit audit maistre X deniers.
Item każdy uczeń, który odzywa się bez pozwolenia, gdy mistrz udziela lekcji, jest winien mistrzowi 10 denarów.
Item qui pecte ou qui rote en l'escolle ou en tenant les arnoys ung demy gros sans point de grace audit maistre payera.
Ponadto każdy, kto puści wiatry lub beknie w szkole albo trzymając sprzęt, zapłaci mistrzowi pół grosza bez żadnej pobłażliwości.
Item tout escolier qui passe en ses deffances donra un pris à la ordonance du maistre, et qui le contrère fera par faulx paieur tenu sera, du moyns donra audit maistre et companhons ung bon dyner avec perdris et pyjons.
Nadto każdy uczeń, który pomyślnie przejdzie próby obrony, ma ufundować nagrodę według wskazania mistrza, a kto postąpi inaczej, będzie uznany za nierzetelnego płatnika i co najmniej wyda mistrzowi i towarzyszom dobry obiad z kuropatwami i gołębiami.
Item qui du baston veult bien sçavoir ou joer il fault avoir corage de feme (1), piés de levrier, yeux de faulcon, cueur de lion, et qui veult fère le maistre joyeulx de ses gages soit bon payeur.
Nadto kto chce dobrze poznać kij lub się nim fechtować, musi mieć odwagę kobiety (wydawca przywołuje tu Joannę d’Arc), nogi charta, oczy sokoła, serce lwa; a kto chce uradować mistrza, niech sumiennie wypłaca mu należne wynagrodzenie.
Zakończenie przepisów
Nous Jan du Pré et Bertrand Borion, maistre du jeu du baston de soubz nommés, vous avons volu déclarer les ordenances et status du jeu du baston lesquelles les maistres anciens ont faictes et ordonées par le don de l'ampereur et du noble roy de France et tous les seigneurs du conseil, lesquelles ont volu confermer et aux maistres octroyer et doner pouvoir et sçavoir qu'ilz puissent tenir escolles là out les trouveront à leur proffit pour aprandre aux companhons le jeu susdit.
My, Jan du Pré i Bertrand Borion, niżej wymienieni mistrzowie sztuki walki kijem, pragnęliśmy przedstawić wam przepisy i statuty tej sztuki, które dawni mistrzowie ustanowili i uchwalili z nadania cesarza, szlachetnego króla Francji oraz wszystkich panów rady, którzy raczyli je zatwierdzić i udzielić mistrzom uprawnienia oraz wiedzy potrzebnej do prowadzenia szkół wszędzie tam, gdzie uznają to za korzystne, aby nauczać towarzyszy wspomnianej sztuki.
Si prierons au Roy du ciel que il nous doint tellemant gouverner que ce soit honeur et proffit es maistres et sauvemant de toutes gens, et à la fin paradis qui est pardurable aurons.
Dlatego będziemy prosić Króla Niebios, aby pozwolił nam tak sprawować rządy, by przynosiły mistrzom zaszczyt i pożytek, a wszystkim ludziom zbawienie, a na koniec byśmy dostąpili raju, który trwa wiecznie.
Ces présantes ordenances avec le contenu de ycelles ont estées copiées et de par nous comme maistres à Glaude Tardi, prévost dudit jeu, de par nous concédées et données l'an mille et cinq cent et ung et le XVI du moys de host.
Niniejsze przepisy wraz z ich treścią zostały przepisane oraz nadane i przekazane przez nas, mistrzów, Glaude’owi Tardi, prowostowi rzeczonej sztuki, w roku tysiąc pięćset pierwszym, dnia 16 miesiąca sierpnia.
Szczegóły źródła
- ID
- P021
- Tytuł oryginalny
- Ordonnance du jeu du bâton à deux bouts
- Typ
- statuty i regulaminy
- Data
- 16 sierpnia 1501
- Miejsce
- Mazan (Comtat Venaissin)
- Państwo (obecnie)
- Francja
- Język
- francuski
- Autor
- Jan du Pré, Bertrand Borion (majstri hry s palicou)
- Archiwum
- notárske minúty Jeana Forge, v r. 1890 v kancelárii notára Morarda v Mazane (Bayle s. 331, 334); dnes zrejme AD Vaucluse – NEOVERENÉ
- Digitalizacja / opis katalogowy
- https://books.google.sk/books?id=ntvfAAAAMAAJ&pg=PA331
- Znaczenie
- trafność 5 z 5
- Weryfikacja
- odczyt wykorzystanej edycji
Cytowane przez
- P004 Organization and Regulation of Fencing in the Realm of France in the Renaissance
Notatki badawcze (po słowacku)
- Odnaleziono edycję: Bayle, Mémoires de l'Académie de Vaucluse 9 (1890), s. 331–343.
- Trzy pozycje: mianowanie prévôta (Glaude Tardi) przez mistrzów Jana du Prat i Bertranda Boriona (Borion mistrzem na mocy dokumentu z 5. 12. 1479), rymowany prolog (‚Au nom de Dieu premyeremant / Et Saint Michel pareilhemant‘), 19 artykułów regulaminu szkoły (grzywny w deniers i gros, przysięga ‚sur la croix de deux bastons‘).
- Brak informacji o zasadach trafienia.