Źródła do dziejów cechów szermierczych
Język strony · Polski

Źródła › P052

Ordynacja szermierzy (Stare Miasto w Pradze, 28 lipca 1597)

Rada praskiego Starego Miasta nadaje obu bractwom równe prawa: otrzymują one niedziele na przemian, walki o dar obejmują trzy rundy, a wyżej zadana rana liczy się bardziej.

Typ
statuty i regulaminy
Data
28 lipca 1597
Miejsce
Praga (Stare Miasto)
Bractwo
Marxbrüder i Federfechter
Edycja
Tuček, Pražští šermíři a mistři šermu (1927), s. 79–94 (P009)
Weryfikacja
odczyt wykorzystanej edycji
Znaczenie
5/5

Pełny przekład wraz z oryginałem ↓

Przepisy w tym źródle

Fragmenty tekstu według tematów. Temat prowadzi do porównania z innymi miastami, artykuł — do tekstu poniżej.

Historie z tego źródła

Pełny przekład

Przekład roboczy opiera się na wersji angielskiej lub słowackiej. Każdemu akapitowi towarzyszy tekst oryginalny.

Znak ¶ obok ustępu jest odsyłaczem do tego właśnie miejsca w tekście.

Preambuła: petycja nożowników i wydanie ordynacji (s. 79–81)

My purgkmistr a radda Starého Města Pražského známo činíme tímto naším listem všem vuobec kdež čten nebo čtoucí slyšán bude a zvláště tu, kdež náleží, že jsou starší nožíři i jiní mistři na místě všeho pořádku téhož řemesla nožířského před nás do rady předstoupili oznámivše, kterak se při škole šermířské mimo předešlé řády chvalitebně poctivého cvičení šermířského, velicí nezpůsobové nacházeti měli a ti od nich nožířuov (při jichžto poctivém řemesle od předkuov jich táž škola šermířská k spravování i v ní všech věcí řízení posavad zuostavena jest) nižádným spuosobem k jakému napravení a vyzdvižení lepšího řádu bez jistého od nás jim k tomu dovolení i některých artykuluov buď obnovení nebo přidání a utvrzení přivedeni býti nemohli, nás ve vší náležité uctivosti a pilnosti požádavše, abychom jak pro dobrý řád, tak pro pokojné poctivých lidí a zvláště mladšího věku cvičení, anobrž také pro poctivost města tohoto Starého Pražského jakožto předního a hlavního v tomto království Českém, oblíbíce sobě některé artykule a z těch, což by nejpodstatnějšího bylo, pokudž by mimo jiné země v těchto městech Pražských ušetříno a zachováno býti mohlo, vyvolíce a vyberouce jim je v krátkosti nařídili, za řád vystavili a pečetí naší městskou utvrdili, kdež my sami z obecního zkušení to poznávajíce, že při dotčených školách šermířských netoliko velicí a škodliví nezpůsobové se dějí, ale že také v příčině takových škol mnozí zahalčiví lidé od jinud do měst Pražských vcházejí s tím oumyslem, aby toliko školy šermířské drželi a z nich živnost měli, však mimo to ovšem zahalčivý život vedou a po šenkovních domích více k všetečnosti a nočním toulkám, ke škodě mnohých, nežli k jaké platnosti se zdržují, nebo odtud skrze takové lidi mnohá a škodlivá pohoršení, různice, sekání i mordové často pocházejí, takovou jejich, nožířuov žádost, slušnou a náležitou i potřebnou býti jsme uznali, protož aby se jak té takové žádosti jich nožířuov, tak i lepšímu řádu při týchž školách šermířských zadosti státi mohlo, z jistého uvážení našeho tyto níže pořád položené artykule vuobec všechněm těm, předně, kteříž by tu školu spravovali, potom též, ježto by při týchž školách šermovati a se cvičiti chtěli, jsme vysadili a nařídili, také tímto listem vysazujeme a nařizujeme, tomu chtíce, aby všickni takoví podle nich se chovali, jimi řídili a spravovali. —

My, burmistrz i rada Starego Miasta Praskiego, niniejszym listem oznajmiamy wszystkim wobec, gdziekolwiek będzie on czytany lub słuchany, a zwłaszcza tym, których rzecz dotyczy, że starsi cechu nożowników i inni mistrzowie, w imieniu całego cechu tegoż rzemiosła nożowniczego, stanęli przed nami na radzie i donieśli, iż w szkole szermierczej, wbrew dawnym przepisom dotyczącym chwalebnego i godziwego ćwiczenia w szermierce, panują wielkie nieporządki, a oni, nożownicy (przy których godziwym rzemiośle od czasów ich przodków aż do dziś pozostaje zarząd i kierownictwo nad wszelkimi sprawami tejże szkoły szermierczej), nie mogą w żaden sposób doprowadzić do poprawy (tych spraw) i ustanowienia lepszego porządku bez naszego wyraźnego zezwolenia oraz odnowienia lub uzupełnienia i zatwierdzenia pewnych artykułów; z należnym uszanowaniem i usilnością prosili nas zatem, abyśmy zarówno dla dobrego porządku i spokojnego ćwiczenia ludzi uczciwych, zwłaszcza młodzieży, jak i dla chwały tego miasta, Starego Miasta Praskiego, jako pierwszego i naczelnego w tym Królestwie Czeskim, zatwierdzili pewne artykuły, wybrali spośród nich te najistotniejsze, które dałoby się zachowywać i przestrzegać w tych miastach praskich tak jak w innych krajach, zwięźle je spisali, wydali jako ordynację i potwierdzili naszą pieczęcią miejską. Ponieważ sami wiemy z powszechnego doświadczenia, że we wspomnianych szkołach szermierczych dochodzi nie tylko do wielkich i szkodliwych nieporządków, lecz także z ich powodu przybywa do miast praskich z innych stron wielu próżniaków, zamierzających jedynie urządzać szkoły szermiercze i z nich się utrzymywać, a przy tym wiodących próżniacze życie i spędzających czas w karczmach raczej na swawolach i nocnych włóczęgach, ze szkodą dla wielu, niż na czymkolwiek pożytecznym, przez takich bowiem ludzi często powstają liczne szkodliwe zgorszenia, kłótnie, porąbania, a nawet zabójstwa, uznaliśmy tę prośbę nożowników za słuszną, stosowną i konieczną. Dlatego, aby zadośćuczynić zarówno ich prośbie, jak i potrzebie lepszego porządku w tych szkołach szermierczych, po dojrzałym namyśle ustanowiliśmy i zarządziliśmy poniższe artykuły jako przepisy dla wszystkich wobec: najpierw dla tych, którzy mieliby zarządzać ową szkołą, następnie zaś także dla tych, którzy chcieliby w tych szkołach uprawiać szermierkę i ćwiczyć; niniejszym listem je ustanawiamy i zarządzamy, pragnąc, aby wszyscy ci według nich postępowali, kierowali się nimi i do nich stosowali.

¶ 1Prawo do prowadzenia szkołyGrzywny i zasady zachowania

Szkoła szermiercza pozostaje przy cechu nożowników (s. 81)

Předně, poněvadž od dávných let zvláště za paměti lidsky až posavad škola šermířská udatnosti a zmužilosti cvičení šermířského při pořádku řemesla nožířského mimo jiná řemesla v těchto městech Pražských zuostavena jest, protož také i na tento čas táž škola šermířská při témž řemesle nožířském se zuostavuje s tím při tom vyměřením, aby oni nožíři, jak sami mistři, tak i všechna čeládka jich, vedouce předně život pobožnej, ctnej a šlechetnej, v témž šermířském cvičení od tohoto času čím dále více a více se rozmáhali, tak aby předkem sami jsouce šermům vycvičeni, túž školu ozdobovati hleděli, anobrž ji také náležitě říditi a spravovati, nadto vejše příčiny šermířské — a téhož cvičení mezi jinými rozeznávati a spokojovati uměli a mohli.

Po pierwsze: ponieważ od dawnych czasów, a zwłaszcza odkąd sięga pamięć ludzka aż po dzień dzisiejszy, szkoła szermiercza służąca ćwiczeniu męstwa i odwagi w szermierce pozostawała w tych miastach praskich przy cechu rzemiosła nożowniczego, a nie przy innych rzemiosłach, przeto i teraz tę samą szkołę szermierczą pozostawia się przy tymże rzemiośle nożowniczym, z zastrzeżeniem, aby owi nożownicy, zarówno sami mistrzowie, jak i wszyscy ich czeladnicy, wiodąc przede wszystkim życie pobożne, cnotliwe i szlachetne, odtąd coraz bardziej doskonalili się w tymże ćwiczeniu szermierki, tak aby, sami będąc przede wszystkim biegli w szermierce, starali się przysparzać tej szkole chwały, a także należycie nią kierować i zarządzać, a ponadto umieli i potrafili rozstrzygać i załatwiać sprawy szermiercze oraz kwestie dotyczące tego ćwiczenia także wśród innych.

¶ 2Prawo do prowadzenia szkoły

Nadzór cechu i czterech wybranych mężów (s. 81–82)

Item dotčenému pořádku řemesla nožířského ta moc se propůjčuje, aby nad tímto řádem škole šermířské vyměřeným předně ruku drželi, z něho žádnému vykračovati nedopouštěli, při školách pak starší pokudžby možné sami přítomni aby bejvali a však, nicméně každého času aby z prostředku jak starších tak obecních mistruov osoby jisté, při nejmenším čtyři, vyvolili, kteříž by každého času přítomni jsouce, všechny věci při takových cvičeních poctivých řídili a opatrovali.

Podobnie wspomnianemu cechowi nożowników nadaje się przede wszystkim prawo czuwania nad przestrzeganiem tej ordynacji ustanowionej dla szkoły szermierczej i niedopuszczania, by ktokolwiek od niej odstępował; starsi niech w miarę możliwości sami będą obecni na szkołach szermierczych, a niezależnie od tego niech zawsze wybierają spośród starszych oraz zwykłych mistrzów określone osoby, co najmniej cztery, które za każdym razem będą obecne, aby kierować wszystkimi sprawami i czuwać nad nimi podczas tych godziwych ćwiczeń.

¶ 3Nadzór i sędziowanie

Czołowi szermierze jako pomocnicy cechu (s. 82)

K tomu též aby podle sebe (však s dotazem a dovolením pana purgkmistra a pánuov) nemohou-li po dvou osobách ale po jedné z starejch šermířuov, an by při tomto městě Starém Pražském buďto usedlí byli nebo dávními léty zde utvrzeni jsouce, v obyvatelství(m) zuostávali a dobře se chovali, za přední šermíře ku pomoci sobě a podle sebe k spravování často psaných škol šermířských nařizovali, kteřížto podle nich nožířuov túž náležitost jmíti mají, k tomu aby spravedlivě šermíře rozeznávali, mezi nimi při škole frýd dělali a což k tomu více podle spůsobu a dobrého řádu škol šermířských vyřizovati náleží, nápomocni byli.

Ponadto niech również wyznaczą (jednak za wiedzą i zgodą pana burmistrza i panów rajców), jeśli nie dwie osoby, to po jednej spośród dawnych szermierzy, którzy albo osiedlili się na tym Starym Mieście Praskim, albo od dawna tu zamieszkują i dobrze się prowadzą, na starszych szermierzy, aby im pomagali i wraz z nimi zarządzali wielokrotnie wspominanymi szkołami szermierczymi; mają oni wraz z nożownikami ten sam obowiązek: sprawiedliwie sądzić szermierzy, czynić frýd (rozdzielać ich) w szkole oraz pomagać we wszystkim innym, co należy wykonać zgodnie ze zwyczajem i dobrym porządkiem szkół szermierczych.

¶ 4Nadzór i sędziowanie

Posłuszeństwo szermierzy i widzów; udział dla starych szermierzy (s. 82–83)

Těmi pak všemi osobami k tomu tak nařízenými všickni, jižto by se na školu dáti a šermovati chtěli, se spravovati povinni budou a jsou. A co jiného lidu jakéhokoli stavu a povolání jest, ježto ne pro školu, nebo k provozování šermířských kusuov, než toliko pro dívání přicházejí, ti se v nic neslušného na protimyslnost šermířuov a jich správcuov se vydávati, ani jim v jich povinnost vkračovati, nadto a mnohem méněji jakých různic mezi nimi činiti nemají; ti pak, kteříž tak podle nožířuov k spravování škol šermířských nařizováni budou nebo jsou, jestli že léta svá mnohá v městech Pražských při školách šermířských sou strávili a neměli by dobrého poživení, mají od pořádku nožířského, tak i od všech šermířuov každého času slušně ušetřováni býti, tak aby z každé školy, když se kdy drží, z peněz vuobec od lidí vybraných, by jedné každé osobě nětco udělováno a při nejmenším po deseti krejcařích dáváno bylo a to proto, aby k spravování dotčených škol a zdržení tohoto chvalitebného řádu volněji se propůjčovali.

Wszyscy, którzy pragną uczęszczać do szkoły i uprawiać szermierkę, mają i są zobowiązani słuchać wszystkich tak wyznaczonych osób. Co zaś do innych ludzi, jakiegokolwiek stanu i zajęcia, którzy przychodzą nie dla szkoły ani dla wykonywania sztuk szermierczych, lecz tylko po to, by patrzeć, nie wolno im dopuszczać się niczego niestosownego wbrew woli szermierzy i ich zarządców ani przeszkadzać im w pełnieniu obowiązków, a tym bardziej wywoływać między nimi sporów. Osobom, które są lub będą w ten sposób wyznaczone obok nożowników do zarządzania szkołami szermierczymi, jeżeli spędziły wiele lat w miastach praskich przy szkołach szermierczych i nie mają należytego utrzymania, cech nożowników i wszyscy szermierze mają zawsze zapewniać stosowne wsparcie, tak aby z każdej szkoły, ilekroć się odbywa, każdej takiej osobie dawano coś z pieniędzy zebranych od ogółu przybyłych, co najmniej po dziesięć krajcarów, aby tym chętniej podejmowały się zarządzania wspomnianymi szkołami i utrzymywania tego chwalebnego porządku.

¶ 5Grzywny i zasady zachowaniaWynagrodzenia i opłaty

Rejestr szermierzy i naprzemienny udział Federfechter i Marxbrüder (s. 83–84)

Dále tento pořádek od šermířuov, kteříž školy držeti chtějí, každého času držán a zachován býti má, jak nejprve tito artykulové k svému utvrzení přijdou, hned přede všemi jinejmi věcmi má při pořádku nožířském to opatřeno býti, aby všichni šermíři, jak fedrfechterové, tak markusové, kteří toho času v městech Pražských jsou vyhledáni a do obzvláštních register, zvláště pak ti, kteříž jsou řemeslníci, u pořádných mistrů dělají a ne zahaleči, na školu toliko tu ležící zapsáni a poznamenáni byli, jimž se také přitom takoví artykulové v známost uvésti mají a jak po pořádku po starších zapsáni budou, tak také po pořádku dále vždycky jednu neděli nebo svátek federfechter a druhou neděli nebo svátek markus až do vyplnění jich takovou školu aby drželi, leč by jeden druhému svého práva dobrovolně postoupiti chtěl.

Ponadto szermierze pragnący urządzać szkoły mają zawsze zachowywać i przestrzegać następującego porządku: gdy tylko niniejsze artykuły wejdą w życie, cech mieczników ma przede wszystkim dopilnować, aby wszyscy szermierze, zarówno Federfechter, jak i Marxbrüder (fedrfechterové, markusové), przebywający wówczas w miastach praskich, zostali spisani i wpisani do osobnych rejestrów, zwłaszcza ci, którzy są rzemieślnikami, pracują u prawowitych mistrzów i nie są próżniakami, wyłącznie na potrzeby tutejszej szkoły; jednocześnie należy podać im do wiadomości niniejsze artykuły; a jak zostaną wpisani według starszeństwa, tak niech kolejno urządzają taką szkołę, zawsze w jedną niedzielę lub święto Federfechter, a w następną niedzielę lub święto Marxbruder, aż do wyczerpania (listy), chyba że któryś zechce dobrowolnie odstąpić drugiemu swoje prawo.

¶ 6Prawo do prowadzenia szkołyDni i święta

Szermierze z innych miejscowości (s. 84)

A jestli v tom času který přespolní přivandruje, ten musí čekati, až se prvnější vypořádají. A však tu též bude-li kdo své školy tomu přivandrovanému dobrovolně chtíti postoupiti, toho také užíti moci bude. — Kterýžto řád, když se tak držeti, též ruka ochranná od pořádku nožířského a šermířuov nad nimi držána bude, sejde z těch přímluv, kteříž se za šermíře často dějí a skrze to časem nemalé zaneprázdnění bývá, anobrž i záští mezi šermíři povstávají.

Jeśli zaś w międzyczasie przybędzie jakiś szermierz skądinąd, musi poczekać, aż wcześniejsi odbędą swoje tury. Jeżeli jednak ktoś zechce dobrowolnie odstąpić mu swoją szkołę, może z niej skorzystać. — Gdy porządek ten będzie w ten sposób przestrzegany, a cech nożowników i szermierze roztoczą nad nim opiekę, ustaną prośby o wstawiennictwo, często wnoszone na rzecz szermierzy, z których niekiedy wynikają znaczne kłopoty, a nawet wrogość między szermierzami.

¶ 7Prawo do prowadzenia szkoły

Coroczne wpisy po Wielkanocy (s. 84)

Dále jiná léta budoucí má se takové vyhledání a zapsání šermířuov obojích hned po veliké noci díti, při čemž chtěl-li by jaký neřád kdy nastati, to starší na pana purgkmistra pány vznésti moci budou a pan purgkmistr páni ráčí to přetrhnouti i také nad tím ochrannou ruku držeti.

Ponadto w przyszłych latach takie wyszukiwanie i wpisywanie do rejestru szermierzy obu (grup) ma się odbywać zaraz po Wielkanocy; gdyby zaś wynikły przy tym jakiekolwiek nieporządki, starsi mogą przedłożyć sprawę panu burmistrzowi i panom rajcom, a pan burmistrz i panowie rajcy zechcą położyć im kres, a także otoczyć tę sprawę opieką.

¶ 8Nadzór i sędziowanie

Wniosek o zezwolenie na urządzenie szkoły szermierczej (s. 84–85)

A však nicméně který již takovým zpuosobem vyměřeným by školu držeti chtěl, ten každý má a povinnen jest předně k starším nožířuom dáti se časně najíti a jich za to požádati, aby podle něho a spolu s ním před pana purgkmistra a pány do rady vstoupíce, za něho se přimluvili, aby v jistý den buď nedělní nebo sváteční, jmenujíce jej zejména, školu šerm. držeti mohl, jehožto žádost dotčení nožíři starší vyslyšíce, tomu každému jistou hodinu hned téhož dne k dání na touž žádost jeho odpověď uložiti mají; prve pak než táž hodina přijde, tíž starší nožíři povinni jsou těch osob šermířských, kteréž by kdy k spravování takových škol šermíř. k nim přidáni a nařízeni byli, k sobě dáti povolati a tu takovou žádost jeho společně s bedlivostí uvážíce, jemu zase jistou odpověď, má-li podle dotčeného vyměření (an by toho zasloužil) jemu táž škola dopřína a s ním do rady před pana purgkmistra pány o to vstupováno býti, dáti. Kdež uznají-li z takového společného svého uvážení, že toho užíti muože, tehdy se jemu dostatečné napomenutí hned tehdáž učiniti má, jak se při tom, zvláště podle tohoto nařízení a vystavených artykuluov chovati má, při kterémžto dovolování toho vysoce šetřiti potřebí jest i pozor na to od nich starších bedlivý držán býti má, aby takovými školami ti, kteří zahaleči, nadto nějací buřičové nejsou, anobrž dobré vysvědčení o sobě mají, že při řemeslích svých zuostávajíce, u mistruov pořádných dělají, nebo jinak živnost náležitou by provozovali.

Niemniej każdy, kto pragnie urządzić szkołę w tak przepisany sposób, musi i jest zobowiązany najpierw stawić się w odpowiednim czasie przed starszymi nożownikami i poprosić ich, aby udali się z nim przed pana burmistrza i panów rajców oraz wstawili się za nim, by mógł urządzić szkołę szermierczą w określonym dniu, w niedzielę lub święto, które wyraźnie wskaże. Wspomniani starsi nożownicy, wysłuchawszy jego prośby, mają wyznaczyć każdemu określoną godzinę tego samego dnia na udzielenie odpowiedzi; zanim jednak ta godzina nadejdzie, ci sami starsi nożownicy są zobowiązani wezwać osoby spośród szermierzy, które przydzielono im i wyznaczono do zarządzania takimi szkołami szermierczymi, a wraz z nimi starannie rozważyć jego prośbę, po czym udzielić mu stanowczej odpowiedzi, czy zgodnie ze wspomnianym postanowieniem (jeśli na to zasługuje) szkoła zostanie mu przyznana i czy mają udać się z nim w tej sprawie do rady przed pana burmistrza i panów rajców. Jeśli po wspólnym rozważeniu uznają, że może skorzystać z tego uprawnienia, należy mu od razu na miejscu udzielić dostatecznego pouczenia, jak ma się przy tym zachowywać, zwłaszcza zgodnie z tą ordynacją i wydanymi artykułami. Przy udzielaniu tego zezwolenia należy przede wszystkim zadbać, a starsi mają tego pilnie dopilnować, aby takie szkoły przyznawano osobom, które nie są próżniakami ani też wichrzycielami, lecz mają dobre świadectwo, że trwają przy swoim rzemiośle i pracują u prawowitych mistrzów lub w inny sposób uczciwie zarabiają na życie.

¶ 9Prawo do prowadzenia szkoły

Próżniacy nie są dopuszczani (s. 85–86)

A pakli by přitom vyhledáno a uznáno bylo, an by některý takový šermíř v městech Pražských v zahálce život veda, u pořádných mistruov, jsa osoba řemeslnická, nedělal, ani živnosti náležité neprovozoval, se zdržoval a tak toliko na zdržení školy šerm. pávovati a tudy svého vyživení, pod tím nepořádně živ jsa, vyhledávati chtěl, ten k tomu nikdy od nich, jak nožířuov, tak pořádných šermířuov fedrován ani připuštěn býti nemá, anobrž ten tak každý od nich panu purgk. pánuom do rady v známost uveden býti má, tak aby pan purgk. páni o takovém vědouce, dále to časně přetrhnouti mohli.

A jeśli zostanie stwierdzone i uznane, że taki szermierz w miastach praskich prowadzi próżniaczy żywot, nie pracuje u prawowitych mistrzów, choć jest rzemieślnikiem, ani nie zajmuje się uczciwym zarobkowaniem, (lecz) przebywa (tutaj) i pragnie jedynie pysznić się (?) (pávovati) urządzaniem szkoły szermierczej i szukać w tym utrzymania, prowadząc przy tym nieporządne życie, nigdy nie należy go do tego promować ani dopuszczać, czy to przez nożowników, czy przez prawowitych szermierzy; przeciwnie, każdą taką osobę powinni oni zgłosić panu burmistrzowi i panom radnym, aby pan burmistrz i panowie, wiedząc o takim człowieku, mogli w porę położyć temu kres.

¶ 10Prawo do prowadzenia szkoły

Broń szkoły szermierczej (s. 86)

Jakož také k držení škol šermířských zbraně obyčejné, jako tesáky, hole, halapartny a jiné, jakým se koli jménem jmenují, dřevěný, též meče a rapíry železný, přináležejí, o tom tak nařízeno jest, že by takové všelijaké zbraně starší i se vším pořádkem řemesla nožíř. povinni jsou zachystati a vždycky v forotu jmíti a podle toho když která škola držána býti má, tehdáž k takovému cvičení nositi dáti a však nicméně i v tom pořádek opatření své jmíti má takto: Jestli by se které takové zbraně šermíř. buďto porušily nebo polámaly, tehdy dotčení starší nožíři s pořádkem svým na místě těch jiné zase shotoviti a spraviti dáti mají, na čemž také všickni šermíři přestávati povinni býti mají a jsou.

Ponieważ do urządzania szkół szermierczych potrzebna jest zwyczajowa broń, taka jak tasaki (tesáky), kije, halabardy i inne, jakkolwiek się je nazywa, wykonane z drewna, a także miecze i rapiery z żelaza, postanawia się, że starsi wraz z całym cechem rzemiosła nożowniczego są zobowiązani przygotowywać taką broń wszelkiego rodzaju i stale mieć ją w zapasie (forot), a zatem, gdy ma się odbyć szkoła szermiercza, dostarczać ją na takie ćwiczenia; niech jednak i w tej sprawie cech ma następujące ustalenie: jeśli jakakolwiek taka broń szermiercza zostanie uszkodzona lub złamana, wspomniani starsi nożownicy wraz ze swym cechem mają zadbać o wykonanie innej w jej miejsce oraz o naprawy, a wszyscy szermierze są i będą zobowiązani na tym poprzestać.

¶ 11Broń i wyposażenie

Opłata za broń i za złamane miecze (s. 86–87)

Od propůjčování pak takových zbraní k též kratochvíli, tolikéž za práci školy vyjednání. Ten každý, kdož školu držeti bude, jim starším nožířuom dáti jest povinnen jednu kopu míšenskou. A jestli že by se na též škole meč nebo rapír přerazil, tehdy na pomoc spravení jiného meče puol zlatého, to jest třidceti krejcaruov a na rapír dvadceti krejcarov dáti povinnen bude, ale na dřevěné zbraně nic.

Za wypożyczenie takiej broni do tej rozrywki, jak również za trud urządzenia szkoły każdy, kto ją urządza, obowiązany jest dać im, starszym nożownikom, jedną kopę groszy miśnieńskich. Jeśli zaś podczas tej szkoły złamie się miecz lub rapier, obowiązany będzie dać na wykonanie nowego pół guldena, czyli trzydzieści krajcarów, za miecz, a dwadzieścia krajcarów za rapier; za broń drewnianą nie płaci się nic.

¶ 12Broń i wyposażenie

Schutz lub frýd: rozdzielanie walczących (s. 87)

Z strany šucu aneb frýdu braní, poněvadž k té kratochvíli dobří lidé a poctiví mládenci všelijakých řemesel z mnohých zemí přicházejí, anobrž také i z stavuov vyšších osoby přítomni bejvají, protož se to vysoce zapovídá, aby se žádný jiný, komuž nenáleží a poručeno není, mezi šermíře netřel, nýbrž těm všechněm, jimžto takové školy svěřeny sou a budou, se poroučí, aby žádnému toho nedopouštěli, než sami frýdy brali a podle nich ti šermíři, při každé škole dotčených správcuov, kterýmž by poručeno bylo, buď podle nich nebo na místě, však s volí jejich, nebo se to mnohokrát nachází, že v příčině nebedlivého, nepořádného a nerozšafného frýdu braní nebo také od těch, an jim frýdu bráti nenáleží, v to se pletení, mnozí k chromotě, k slepotě a k úrazu nebezpečnému přicházejí, i také různice a záští k budoucím nevolem se zuostavují. Kdož by se pak toho dopustil, buď on že by šermovati uměl nebo neuměl, ten podle uvážení těch správcův buďto školy na čas, pokudž by kdo z šermířuov byl, zapověděním, nebo skrze vznešení na pana purgk. pány ztrestán býti má.

Co się tyczy Schutz, czyli brania frýd (šuc aneb frýd, rozdzielania walczących): ponieważ na tę rozrywkę przybywają z wielu krajów dobrzy ludzie i uczciwi młodzieńcy wszelkich rzemiosł, a obecne bywają także osoby wyższych stanów, surowo zabrania się zatem, aby ktokolwiek inny, do kogo to nie należy i komu tego nie powierzono, wciskał się między szermierzy; wszystkim zaś, którym takie szkoły są i będą powierzane, nakazuje się nikomu na to nie pozwalać, lecz samemu brać frýd, a obok nich także tym szermierzom na każdej szkole spośród wspomnianych zarządców, którym to powierzono, czy to u ich boku, czy w ich zastępstwie, lecz za ich zgodą; często bowiem zdarza się, że wskutek niedbałego, nieporządnego i nierozważnego brania frýd albo wtrącania się w to osób, do których branie frýd nie należy, wielu doznaje kalectwa, utraty wzroku i niebezpiecznych obrażeń, a waśnie i wrogość pozostają także na przyszłość, rodząc urazy. Kto się tego dopuści, niezależnie od tego, czy umie szermować, czy nie, ma zostać ukarany według uznania owych zarządców: jeśli jest jednym z szermierzy, czasowym zakazem udziału w szkole, albo przekazaniem sprawy panu burmistrzowi i panom rajcom.

¶ 13Nadzór i sędziowanieGrzywny i zasady zachowania

Rękawice tylko do nadgarstka (s. 87–88)

Nachází se při šermích i tento škodlivý, mimo starobylý spuosob neřád, že mnozí, jimžto se zmužilosti nedostává, rukavic dlouhejch i k šermům nenáležitejch až po loket používají, kterýžto nespuosob tuto také se zapovídá a toho více dopouštěno býti nemá, než rukavice po pěsť toliko pro ochránění prstuov, jakož předešle pro řemeslníky bejvalo, aby se užívali, tudy aby jeden každý šermíř na své srdce, umění a zmužilost se bezpečil a v rukavicích fortedlných umění udatnosti své nezakládal.

W szermierce spotyka się również ten szkodliwy nieporządek, sprzeczny z dawnym obyczajem, że wielu, którym brak odwagi, używa długich rękawic sięgających łokcia, które do szermierki nie należą; tego niewłaściwego zwyczaju także się tu zakazuje i nie należy go dłużej dopuszczać, lecz dla ochrony palców należy używać rękawic sięgających jedynie pięści (nadgarstka), jak dawniej u rzemieślników; tak aby każdy szermierz polegał na swoim sercu, umiejętności i odwadze, a nie opierał sztuki swego męstwa na mocnych (fortedlných) rękawicach.

¶ 14Cel: gdzie trafiaćBroń i wyposażenie

Kto nie pobierał nauki, nie może szermować; sposób walki i zachowanie (s. 88)

Kdo jest se šermovati neučil a zdvihání šermířského by neuměl, tomu každému šermovati zbraněno býti má. Také když z obou stran šermíři s braněmi k sobě jdou, nemají tak vztekle do sebe vskakovati, nýbrž čistě zdlouha podle umění té kratochvíle a to s každou zbraní, aby toho užívali a sami od sebe bez frýdu jeden od druhého aby se odsekal. Šermíři mistři i také učedlníci na školách vážně, uctivě, jak sami k sobě, tak i k jiným lidem, žádného bláznovství, jako hlavou jedni druhým třesením a jazykuom na sebe vyplazováním, což na dobré a poctivé lidi nenáleží, před sebe neberouce, se chovejte. A kdož by se pak co takového dopustil, ten každý vedle uvážení správcuov té školy a předně starších nožířuov ztrestán buď.

[Streszczenie redakcyjne] Udział w szkołach szermierczych był zastrzeżony dla wyszkolonych szermierzy. Przepisy wymagały rozważnego i zdyscyplinowanego postępowania, a w klauzuli dotyczącej przerywania wymiany posługiwały się terminami odsekal i frýd. Od mistrzów i uczniów oczekiwano wzajemnego szacunku oraz poszanowania publiczności. Przepisy potępiały szydercze gesty, takie jak kręcenie głową i wystawianie języka. Zarządcy szkół, a zwłaszcza starsi nożownicy, mogli wedle własnego uznania nakładać kary.

¶ 15Walka szermiercza: zachowanie podczas starciaTechniki zabronionePrawo do prowadzenia szkołyGrzywny i zasady zachowania

Rozmieszczenie stron podczas szkoły szermierczej (s. 88–89)

Při držení školy šermíři, mistři i učedlníci mají a povinni jsou pořádně po straně, kdež jim náleží státi a to tak, aby na jedné straně fedrfechterové a na druhé markusové pro rozeznání jich od lidí se postavili a stáli. A když jich pár šermuje, aby v placu nepřekáželi, jeho nezaměstnávali, ale se rozstoupili, nestojíce na hromadě jako husy, tak aby se lidé volně přes ně dívati mohli.

Gdy odbywa się szkoła szermiercza, szermierze, mistrzowie i uczniowie muszą i są zobowiązani stać we właściwym porządku po przynależnej im stronie, tak aby Federfechter stali po jednej stronie, a Marxbrüder po drugiej, by można ich było odróżnić od publiczności. A gdy para spośród nich walczy, niech nie zastępują jej miejsca ani jej nie otaczają, lecz stoją osobno i nie tłoczą się jak gęsi, aby publiczność mogła swobodnie patrzeć ponad nimi.

¶ 16Walka szermiercza: zachowanie podczas starciaGrzywny i zasady zachowania

Prawidłowe unoszenie broni (s. 89)

Každý šermíř, jak mistr tak i učedlník na škole náležité zdvižení k té kratochvíli podle umění a způsobu šermířského s jednou každou zbraní udělati povinnen jest a ne jako sedlák, aby střeštěně k zbrani běžel a ji do rukou popadna, vzal, chtěje se jako hovado nerozumné (an to nikoli na poctivého šermíře nenáleží) práti a tlouci.

[Streszczenie redakcyjne] Szkoła wymagała zarówno od mistrzów, jak i uczniów przestrzegania ceremoniału rozpoczęcia oraz obowiązujących w niej zasad zachowania.

¶ 17Walka szermiercza: zachowanie podczas starciaTechniki zabronione

Zakaz przebywania na placu osób nieuprawnionych; kara trzech uderzeń łopatką (s. 89–90)

Kteréhožto nezpůsobu správcové nad školami těmi nařízení nižádným způsobem dopouštěti ani přehlídati nemají. Komuž nenáleží a šermířem není, ten žádný ovšem do placu nechoď a šermířuom nepřekážej, mnohem méněji jich šermovati, nadto nětco proti náležitosti před sebe bráti, nevyučuj, ani k tomu posily nedávej, anobrž ani mezi ně, věda vo tom, že jiní k spravování školy nařízeni jsou, nevskakuj. Pakli se kdo koliv té takové všetečnosti dopustí, jaká koliv pokuta na něho od šermířuov uložena bude, to podniknouti povinnen jest a při nejmenším, kdo by tak do placu chodil a rozkazovati chtěl i rozkazoval, nebo nětco toho, an mu nenáleží, před sebe bral, ten každý tři lopatky, (kteráž k tomu i pro jiné výstupky, jsoucí spravena, vždycky a každého času přítomna býti má) vytrpěti bez odpornosti povinnen jest. Kteréžto lopatky komukoliv starší nožíři a správcové z svejch takovému přestupníku dáti poručí, ten každý také to vykonati povinnen jest a bude.

Wyznaczonym zarządcom szkół szermierczych zabroniono tolerowania tej praktyki. Osobom, które nie miały tam nic do załatwienia i nie posiadały statusu szermierza, zabroniono wchodzenia na ogrodzony plac, przeszkadzania szermierzom lub pouczania ich, wspierania niewłaściwego postępowania bądź wbiegania między walczących. Do nadzorowania szkoły wyznaczono inne osoby. Karę ustalali szermierze. Przepisy przewidywały co najmniej trzy uderzenia łopatką (lopatky) dla osoby nieuprawnionej, która weszła na plac i próbowała wydawać polecenia lub w inny sposób przekraczała swoje uprawnienia. Winowajcy nie wolno było stawiać oporu. Na miejscu przechowywano łopatkę służącą do karania takich i innych wykroczeń. Starsi nożownicy i zarządcy wybierali spośród podległych im osób wykonawcę kary, który miał obowiązek przyjąć to zadanie.

¶ 18Grzywny i zasady zachowania

Wyśmiewanie rannych (s. 90)

Děje se také i tento nezpůsob při těch školách, když časem někdo uražen bývá, že na něho jako na blázna chasa a vandrovní někteří pískají a křikají i vejskají a protož kdož by se koliv toho dopustil a naň to uznáno bylo, dává se správcom školy ta moc, aby toho každého do vězení dali, nebo třmi lopatkami strestati poručili; a tak vědouce o tomto nařízení budou věděti, jak se všickni chovati.

W szkołach tych zdarza się również taki niewłaściwy zwyczaj: kiedy ktoś zostaje niekiedy zraniony, chłopcy i niektórzy wędrowni czeladnicy gwiżdżą na niego, krzyczą i pohukują jak na błazna; dlatego, jeśli ktoś się tego dopuści i zostanie mu to dowiedzione, zarządcy szkoły otrzymują prawo osadzenia każdej takiej osoby w więzieniu lub nakazania ukarania jej trzema uderzeniami łopatką. Znając zatem to rozporządzenie, będą wiedzieli, jak wszyscy mają się zachowywać.

¶ 19Zranienie i śmierć podczas walkiWalka szermiercza: zachowanie podczas starciaGrzywny i zasady zachowania

Walka o pieniądze widzów (sześć punktów) (s. 90–92)

Item nastal opět těchto časuov mimo prvnější dobrý chvalitebný řád i tento nespuosob, že mnozí šermíři přijdouce na školu, jináče šermovati nechtějí, než toliko o peníze, volajíce na osoby některé z stavuov panského a rytířského, anobrž i městského, aby jim peníze házeli, o kteréž by šermovali. A poněvadž pak takové umění a kratochvíle šermířské ne pro peníze, ale pro cvičení mládeže nařízeny jsou, protož ten takový nespuosob také se zapovídá, aby se toho více a vejšeji od žádných šermířuov a osob k nim každého času k spravování takových škol šermířských přidaných strestáním a pokutou nedálo. — Však nicméně kdyby kdo z těch, ježto k dívání na školu přišel, sám z dobré vuole své a ne z pobídnutí a nenáležitého napomínání všetečných šermířuov nětco peněz, aby se vo ně šermovalo, dáti a položiti chtěl, tehdy se to tímto pořádkem díti má, jedno a předně, že takové peníze starší nožíři a jiní správcové té školy k sobě přijíti a potom, komu by spravedlivě náležely, dle uznání jich vydati mají. Druhé, ten kdo takové peníze dá, bude moci sobě pár z pořádných šermířuov, aby o ně šermovali, vybrati. A pakli by toho nebylo tehdy kdo by z tejchž pořádných šermířuov s druhým jíti chtěl, to na jednoho každého vuoli zuostaveno buď. Třetí, když již tak pár z šermířuov pořádných o takové peníze spolu jdou a šermují, nemají jako sedláci k sobě přikračovati na sebe vší mocí a silou, jako by jeden druhého hned na místě nechati měl, práti, ale aby se to dálo podle umění, k té takové kratochvíli šermířské přináležité. Čtvrté, kteříž tak o peníze spolu jdou, mají tři kanky udělati a ne, když se kterému prvním kankem zdaří, an druhého zkrvaví, aby zanechaje jiných kankův nebo posledního, hned pro peníze běžel a to proto, že se někomu prvním kankem rána na tváři a druhým kankem druhému, že mu zase ránu vyšší udělá, zdařiti muože, nebo rána vyšší vždycky více platí, než nižší. A tak, oč koliv spolu půjdou, mají tři kanky spravedlivě z umění šermířského i bez všelijakého podezření a mezi ssebou nějakého srozumění, jakož na dobré šermíře náleží, jíti. Páté, jestli že by kdo toho se dopustil a z pochlebenství s druhým šermoval nebo s ním smlouval a to vše zakázáno bylo, tehdy ty takové peníze o které jsou spolu šermovali, mají od starších nožířuov a jiných správcův k nim přidaných jim pobrány, a oni vězením ztrestáni bejti. Šesté, byl-li by jeden vopilý a druhý střízlivý, tu témuž vopilému v té ani v jiných příčinách pro uvarování těžkých a škodlivých ourazův, kteříž se skrze takové opilství přitom zbíhají, šermování nižádným způsobem dopuštěno býti nemá.

Podobnie w tych czasach, wbrew dawnemu dobremu i chwalebnemu porządkowi, pojawił się także ten niestosowny zwyczaj, że wielu szermierzy, przychodząc do szkoły, nie chce walczyć inaczej niż za pieniądze, nawołując pewne osoby ze stanu pańskiego i rycerskiego, a nawet mieszczańskiego, aby rzucały im pieniądze, o które mieliby walczyć. A ponieważ owa sztuka i rozrywka szermiercza ustanowiona jest nie dla pieniędzy, lecz dla ćwiczenia młodzieży, zakazuje się również tego niestosownego zwyczaju, aby żaden szermierz więcej się go nie dopuszczał, pod groźbą kary i grzywny nakładanej przez osoby każdorazowo przydane do zarządzania takimi szkołami szermierczymi. — Jeśli jednak ktoś z przybyłych do szkoły widzów zechce z własnej dobrej woli, bez nalegań i niestosownych namów bezczelnych szermierzy, dać i złożyć pewną sumę pieniędzy, o którą miano by walczyć, ma się to odbyć w następującym porządku. Po pierwsze: pieniądze te mają przyjąć starsi cechu nożowników i pozostali zarządcy tej szkoły, a następnie przekazać je temu, komu według ich osądu słusznie się należą. Po drugie: kto daje takie pieniądze, może wybrać spośród należytych szermierzy parę, która będzie o nie walczyć. Jeśli zaś tego nie uczyni, należy pozostawić wybór każdemu z tychże należytych szermierzy, który zechce wystąpić z drugim. Po trzecie: gdy para należytych szermierzy stanie w ten sposób do walki o takie pieniądze, nie mają napierać na siebie jak chłopi i okładać się z całej mocy i siły, jak gdyby jeden miał pozostawić drugiego (leżącego) na miejscu, lecz walka ma przebiegać zgodnie ze sztuką właściwą tej szermierczej rozrywce. Po czwarte: ci, którzy w ten sposób stają do walki o pieniądze, mają stoczyć trzy kanky (starcia), a nie, gdy jednemu uda się w pierwszym starciu puścić drugiemu krew, pomijać pozostałych starć lub ostatniego i biec prosto po pieniądze; a to dlatego, że jednemu może się udać w pierwszym starciu zadać ranę na twarzy, a w drugim drugi może z kolei zadać mu ranę wyżej, wyższa rana bowiem zawsze liczy się bardziej niż niższa. Tak więc, o cokolwiek stają do walki, mają stoczyć trzy starcia uczciwie według sztuki szermierczej, bez żadnych podejrzeń ani porozumienia między sobą, jak przystoi dobrym szermierzom. Po piąte: jeśli ktoś dopuści się tego i ze schlebiania będzie walczył z drugim lub wejdzie z nim w zmowę, co wszystko zostało zakazane, starsi cechu nożowników i pozostali przydani im zarządcy mają odebrać im pieniądze, o które walczyli, oni zaś mają zostać ukarani więzieniem. Po szóste: gdyby jeden był pijany, a drugi trzeźwy, pijanemu w żadnym razie nie wolno pozwolić walczyć, ani w tej, ani w innych okolicznościach, aby uniknąć ciężkich i szkodliwych obrażeń, do których dochodzi wskutek takiego pijaństwa.

¶ 20Zranienie i śmierć podczas walkiWażne trafienia i krewCel: gdzie trafiaćTechniki zabronioneGrzywny i zasady zachowaniaNagrody i stawki

Mistrz szermierki musi biegle władać każdą bronią (s. 92)

Za mistra šermířského žádný držán, též žádnému škola šermířská dopuštěna býti nemá, leč by se všeckny zbraně šermovati dobře se byl vyučil a to také v skutku provozovati uměl. Z kteréžto příčiny každý mistr když by školu držel, ve všechny zbraně jedním kankem školu vystáti povinnen bude a jest.

Nikogo nie należy uznawać za mistrza szermierki ani nikomu zezwalać na prowadzenie szkoły szermierczej, jeśli nie nauczył się dobrze władać wszelką bronią i nie potrafi tego również wykazać w praktyce. Z tego powodu każdy mistrz, gdy urządza szkołę szermierczą, ma obowiązek i jest zobowiązany stanąć w niej do jednej walki każdym rodzajem broni.

¶ 21Broń i wyposażenieEgzamin i stopnie

Szkoła szermiercza zakłócona przez deszcz (s. 92–93)

Jestli že by se pak při které škole prška přitrefila, an by tomu, kdo školu drží k dobrému nepřišla a tak ani těm, kterýmž odtud co náleží, odvedeno býti nemohlo, tehdy tomu každému jiný den k držení školy uložen býti má. Však peníze ty tu vybraný všeckněm k dobrému obráceny býti mají.

Jeśli podczas którejś szkoły szermierczej spadnie deszcz, tak że jej organizator nie uzyska należytego dochodu i nie będzie można wypłacić niczego tym, którym coś się z niej należy, należy wyznaczyć mu inny dzień na urządzenie szkoły. Zebrane tam pieniądze mają jednak służyć dobru wszystkich.

¶ 22Dni i święta

Godzina szkoły szermierczej w niedzielę i nieszpory (s. 93)

Když by škola v den nedělní Páně držána býti měla, má se od starších každému školu držícímu hodina jistá uložiti, v kterou by se měl na školu dáti nadjíti a to hned po samejch obědích, ne kdyby se šermíři dobře napili a nešpor se zazváněl, což by pohoršení mnohým přinášelo a lidé příčinou divadel od chrámuov Páně odtrhováni by byli, podle toho na to pozor majíce, když by se nešpor odzvonil, aby škola se dokonala a službám Božím při chrámích Páně překážka se nedála. Když by pak túž hodinu obmeškal a hodině projíti dal, nemá jemu na školu jíti dopuštěno býti.

Gdy szkoła szermiercza ma się odbyć w dzień Pański, w niedzielę, starsi mają wyznaczyć każdemu organizatorowi określoną godzinę, o której ma stawić się w szkole, i to zaraz po obiedzie, nie zaś wtedy, gdy szermierze już dobrze popili i dzwon wzywa na nieszpory, co wielu zgorszyłoby, a widowiska odciągałyby ludzi od kościołów Pańskich; mają zatem dopilnować, aby wraz z ustaniem dzwonienia na nieszpory szkoła dobiegła końca i by nie zakłócano nabożeństw w kościołach Pańskich. Jeśli zaś ktoś uchybi tej godzinie i pozwoli jej minąć, nie należy go dopuścić do szkoły.

¶ 23Dni i święta

Miejsce odbywania szkoły szermierczej i obowiązki karczmarza (s. 93)

Naposledy i to se vyměřuje a ustanovuje, že školy tu držány býti mají, kdež by se jim od pana purgk. a pánuov místo k tomu vykázalo a propůjčilo a tak každý hospodář, v jehožto domě takové školy se drží a provozují, zvláště že se jemu také z každé osoby bílý peníz dává, povinnen jest to náležitě opatřiti, aby lidé všelijakého stavu a povolání místy náležitými, kde by buď seděti nebo státi mohli a měli, opatřeni byli.

Na koniec zarządza się i ustanawia również, że szkoły szermiercze mają się odbywać tam, gdzie pan burmistrz i panowie rady wyznaczą i udostępnią im miejsce; każdy zatem gospodarz, w którego domu takie szkoły się odbywają, zwłaszcza że otrzymuje on również biały fenig od każdej osoby, obowiązany jest należycie zadbać o to, aby ludziom wszelkiego stanu i zajęcia zapewniono odpowiednie miejsca, gdzie mogą i powinni siedzieć albo stać.

¶ 24Prawo do prowadzenia szkołyWynagrodzenia i opłaty

Szranki (šraňky) i galerie dla osób wysokiego stanu (s. 93–94)

Tolikéž šraňky tak upraviti dáti, aby se zavíraly a do nich žádný komuž nenáleží, ani ten šermíř, kterýž by šermovati neuměl a neb nemínil, nechodil, nýbrž vně před šraňky, kde lid obecní, aby stával a šermířuom, když v kanku jsou, ku překážce nebyl. Než co se stavu panského nebo rytířského i jiných předních osob tkne, ti majíce nahoře na pavlačích prostranství dosti, aby se tu postavili a odtud dívali.

Podobnie (jest zobowiązany) urządzić szranki (šraňky) tak, aby można je było zamknąć i aby nie wchodził do nich nikt nieuprawniony, nawet szermierz, który nie potrafi lub nie zamierza fechtować, lecz by stał na zewnątrz przed szrankami, gdzie (stoi) pospólstwo, i nie przeszkadzał szermierzom, gdy toczą pojedynek (v kanku). Co się zaś tyczy stanu pańskiego lub rycerskiego i innych osób znacznego stanu, mają one dość miejsca u góry na galeriach, aby tam stać i stamtąd oglądać.

¶ 25Walka szermiercza: zachowanie podczas starciaGrzywny i zasady zachowania

Słup z łopatką przy barierze (s. 94)

Nicméně má při techjž šrancích sloup vyzdvižen a na něm lopatka zavěšena býti; proto kdo by tak do placu, an mu nenáleží, chodil nebo jinak nenáležitě se choval, ten každý tři lopatky vytrpěti má a povinnen bude. A komu je starší a správcové dávati poručí, ten každý to vykonati tolikéž povinnen jest a bude.

[Streszczenie redakcyjne] Regulamin opisuje granice terenu zawodów i przewiduje karę za niedozwolone wejście.

¶ 26Walka szermiercza: zachowanie podczas starciaGrzywny i zasady zachowania

Opieczętowanie i data (28 lipca 1597) (s. 94)

Tomu na svědomí a lepší toho jistotu i duověrnost my z počátku psaní, purkg. a rada St. M. Praž. pečeť naši menší městskou dali a rozkázali sme k tomuto listu jistým naším vědomím přivěsiti, jehož jest datum léta o narození syna Božího tisícího pětistého devadesátého sedmého, v pondělí po památce sv. Jakuba, apoštola Páně, dvadcátého osmého měsíce Julii.*)

Na świadectwo tego oraz dla większej pewności i wiarygodności my, wymienieni na początku burmistrz i rada Starego Miasta Pragi, wydaliśmy niniejszy list i nakazaliśmy przywiesić do niego naszą mniejszą pieczęć miejską, za naszą pełną wiedzą; datowano go w roku od narodzenia Syna Bożego tysiąc pięćset dziewięćdziesiątym siódmym, w poniedziałek po święcie św. Jakuba, apostoła Pańskiego, dwudziestego ósmego dnia miesiąca lipca. *) [Przypis Tučka: Archiv měst.]

¶ 27

Szczegóły źródła

ID
P052
Typ
statuty i regulaminy
Data
28 lipca 1597
Miejsce
Praga (Stare Miasto)
Państwo (obecnie)
Czechy
Język
Czeski
Bractwo
Marxbrüder i Federfechter
Autor
Purkmistr a rada Starého Mesta pražského
Archiwum
‚Archiv měst.‘ (Tuček); ‚Prager Archiv‘ (Wassmannsdorff). Presná signatúra neoverená.
Edycja
Tuček, Pražští šermíři a mistři šermu (1927), s. 79–94 (P009)
Digitalizacja / opis katalogowy
https://www.digitalniknihovna.cz/mlp/uuid/uuid:4cbc9547-4956-11e4-928a-001b63bd97ba
Znaczenie
trafność 5 z 5 tekst normatywny: statuty, przywilej, regulamin szkoły szermierczej
Weryfikacja
odczyt wykorzystanej edycji

Cytowane przez

Notatki badawcze (po słowacku)

Notatki robocze dotyczące źródła, do czasu opracowania tekstu redakcyjnego. Pojedyncze ustalenia, nie ciągły wywód.