Źródła › P121
Regulamin zawodów o Nagrodę Dwóch Mieczy, fundowaną co roku w maju przez burmistrza i kapitulów (Tuluza, 1696)
Prix des deux Epées
Najpełniejsze francuskie przepisy dotyczące trafień w projekcie: sędziowie, kwalifikacje, ważne pole trafienia powyżej pasa i zestawianie par w systemie pucharowym.
- Typ
- statuty i regulaminy
- Data
- druk 1696; czas powstania przepisów nieznany
- Miejsce
- Tuluza
- Edycja
- Labat, L'art en fait d'armes, ou de l'epée seule (Toulouse: J. Boude, 1696), dwie nienumerowane strony po s. 173
- Weryfikacja
- odczyt wykorzystanej edycji
- Znaczenie
- 5/5
Pełny przekład wraz z oryginałem ↓
Przepisy w tym źródle
- Trafienie następcze i trafienia obopólneart. 8, art. 9, art. 10, art. 15
- Ważne trafienia i krewart. 3, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12, art. 13, art. 14, art. 16, art. 18
- Cel: gdzie trafiaćart. 7, art. 11, art. 12
- Walka szermiercza: zachowanie podczas starciaart. 15, art. 18
- Techniki zabronioneart. 11, art. 17
- Nadzór i sędziowanieart. 1, art. 5, art. 19
- Dni i świętauwaga wstępna, art. 2
- Nagrody i stawkiuwaga wstępna, art. 4
Pełny przekład
Uwaga wstępna autora
Plusieurs personnes m'ayant souvent demandé de quelle maniere on tiroit au Prix des deux Epées que Mrs. les Maire & Capitouls de Toulouse donnent tous les ans au mois de May, lors qu'il s'y trouve un nombre de Sujets propres à le disputer, j'ay creu qu'on ne seroit point fâché d'en voir les reglemens faits par les Maîtres.
Ponieważ wiele osób nieraz pytało mnie, w jaki sposób walczy się o Nagrodę Dwóch Mieczy, którą mer i kapitulowie Tuluzy przyznają corocznie w maju, gdy zgłosi się dostateczna liczba kandydatów zdolnych o nią rywalizować, uznałem, że ogłoszenie zasad ustanowionych dla niej przez mistrzów zostanie przychylnie przyjęte.
Sędziowie i warunki dopuszczenia (art. 1–6)
1. Messieurs les Maire & Capitouls, & ceux qui ont eu gagné le Prix sont Juges des coups.
1. Burmistrz i kapitulowie oraz ci, którzy wcześniej zdobyli nagrodę, są sędziami trafień.
2. Il y a plusieurs Dimanches & Fêtes pour entrer au nombre des pretendents, & le dernier de ces jours est pour délivrer le Prix à ceux qui s'y sont mis les precedens.
2. Na wpisanie się w poczet zawodników (au nombre) przeznaczono kilka niedziel i dni świątecznych, a ostatni z tych dni służy przyznaniu nagrody tym, którzy zgłosili się w dniach poprzednich.
3. Pour entrer au nombre il en faut battre trois à suite aux trois premieres bottes jugées bonnes.
3. Aby wejść do tego grona, należy pokonać trzech kolejnych przeciwników, każdego w pierwszych trzech trafieniach uznanych za prawidłowe.
4. Ceux qui sont au nombre ne feront plus jusqu'au jour que le Prix se donnera, & pour lors le premier au nombre fera contre le deuxiéme, le troisiéme contre le quatriéme, & ainsi par rang jusques qu'ils soient reduits à deux, lesquels disputeront le meilleur Prix.
4. Ci, którzy znaleźli się w tym gronie, nie będą już walczyć aż do dnia przyznania nagrody; wówczas pierwszy z tego grona będzie walczył z drugim, trzeci z czwartym i tak kolejno, aż pozostanie dwóch, którzy zmierzą się o lepszą nagrodę.
5. Si au dernier jour du nombre, sur la fin des assauts, quelqu'un se presentoit pour faire, s'il étoit Ecolier à quelque Maître, les Maîtres desinteressez prendroient à leur choix pour faire contre lui trois Ecoliers de ceux du nombre, & ce sans consequence pour eux quand bien ils seroient battus.
5. Jeśli w ostatnim dniu zapisów, pod koniec walk, stawi się ktoś do szermierki i będzie uczniem któregoś mistrza, bezstronni mistrzowie wybiorą spośród zapisanych trzech uczniów, którzy staną z nim do walki, bez żadnych dla nich następstw, nawet gdyby zostali pokonani.
6. En cas que le nombre se trouvât impair, il faut que le dernier fasse contre le premier qui a resté ; & si sur la fin des assauts il se trouve trois Ecoliers qui en ayent autant fait les uns que les autres, il faut les faire tirer au sort, pour voir les deux qui doivent commencer, autrement il y auroit de l'avantage pour le dernier au nombre.
6. Gdyby liczba była nieparzysta, ostatni musi walczyć z pierwszym, który pozostał; jeżeli zaś pod koniec walk pozostanie trzech uczniów, którzy spisali się równie dobrze, należy losować, którzy dwaj mają rozpocząć, gdyż w przeciwnym razie ostatni w kolejności miałby przewagę.
Ważne trafienia i sposób ich liczenia (art. 7–12)
7. Les coups de devant & de derriere sont comptez depuis le dessus de la ceinture qu'on attache autour du corps jusqu'au haut du col & en dedans des coûtures des épaules. La ceinture se met à un peu plus d'un pied sous le menton.
7. Trafienia z przodu i z tyłu liczy się od górnej krawędzi pasa zapiętego wokół ciała do górnej części szyi i w obrębie szwów naramiennych. Pas umieszcza się nieco ponad stopę poniżej podbródka.
8. Coup de l'un, & coup aprés de l'autre, sont comptez jusqu'à deux à deux, aprés quoi le premier qui donne sort l'autre.
8. Trafienie jednego, a następnie trafienie drugiego liczy się aż do remisu po dwa; odtąd pierwszy, który trafi, eliminuje drugiego.
9. Les coups sans intervalle ou à suite sont comptez jusqu'à deux bottes & sans plus, soit par reprise ou risposte, pourveu qu'il soit marqué en deux endroits.
9. Trafienia bez przerwy lub następujące po sobie liczy się do dwóch trafień (bottes), nie więcej, czy to przez ponowienie natarcia (reprise), czy przez ripostę, pod warunkiem pozostawienia śladów w dwóch miejscach.
10. Coup fourré ou même-tems est à refere, à moins qu'on connut qu'un homme s'y attachoit pour faire les coups égaux, en ce cas le coup de l'autre est compté, & non le sien.
10. Trafienie obopólne lub trafienie w tym samym czasie (coup fourré ou même-tems) należy powtórzyć, chyba że stwierdzono, iż jeden z szermierzy rozmyślnie dążył do zrównania trafień; w takim przypadku zalicza się trafienie przeciwnika, a jego własnego nie.
11. Les coups du visage sont à refaire, à moins qu'on connut qu'un homme y poussât par malice, en ce cas il doit être tiré du Prix.
11. Trafienia w twarz należy powtórzyć, chyba że stwierdzono, iż ktoś pchnął tam złośliwie; w takim przypadku należy go wykluczyć z ubiegania się o nagrodę.
12. Si dans un même tems ou autrement, l'un donnoit au visage ou sous la marque, & l'autre au corps, celui du corps est compté, & non pas l'autre.
12. Jeśli w tym samym tempie lub w inny sposób jeden trafi w twarz lub poniżej wyznaczonej granicy, a drugi w tułów, liczy się trafienie w tułów, a drugiego się nie zalicza.
Zasłanianie się dłonią, zgłaszanie trafienia i inne przypadki (art. 13–19)
13. Quoi qu'un homme donne une botte, aprés avoir paré de la main, il en perd une qui est celle de sa parade de main, sans qu'il puisse compter son coup, parceque sa parade de main tient l'Epée plus engagée, que s'il avoit paré de l'Epée, ce qui peut avoir empêché celui qui a poussé de parer la risposte.
13. Nawet jeśli szermierz zada trafienie po zasłonie ręką, traci jeden punkt, mianowicie za zasłonę ręką, i nie może zaliczyć swojego trafienia, ponieważ zasłona ręką wiąże miecz (przeciwnika) mocniej niż zasłona mieczem, co mogło uniemożliwić temu, który wykonał pchnięcie, zasłonięcie się przed ripostą.
14. Si l'on prenoit le tems opposant la main gauche au coup de celui qui pousse, & par ce moyen on donnât sans recevoir, le coup est à refaire, parce que sans cela ils auroient receu tous deux, l'opposition de main n'ayant servi que pour éviter, sans contribuer à la reüssite de l'Epée.
14. Jeśli ktoś wykorzystał tempo (prenoit le tems), przeciwstawiając lewą rękę pchnięciu atakującego, i w ten sposób trafił, samemu nie będąc trafionym, trafienie należy powtórzyć, ponieważ bez tego obaj zostaliby trafieni, a zasłona ręką służyła jedynie uniknięciu trafienia, nie przyczyniając się do skuteczności szpady.
15. Celui qui donnera un coup, & se retirera en le demandant, ne doit point être suivi : car quand on lui donneroit, s'il y a de l'intervalle d'un coup à l'autre, le coup n'est point bon ; mais s'il le demandoit à faux, il est permis à l'autre de lui pousser, & tous les coups sont bons jusqu'à deux.
15. Tego, kto zada trafienie i wycofuje się, zgłaszając je, nie wolno ścigać: nawet bowiem gdyby został trafiony, jeśli między jednym a drugim trafieniem nastąpi przerwa, trafienie nie jest ważne; jeśli jednak zgłosił je fałszywie, przeciwnik może zadać mu pchnięcie, a wszystkie trafienia są ważne, do dwóch.
16. Si en parant, foüetant, ou liant le Fleuret, on le fait tomber & qu'on pousse sans intervalle à l'un de ces mouvemens, le coup est bon.
[Streszczenie redakcyjne] Artykuł 16 określa warunek uznania trafienia w zawodach i posługuje się słowem “foüetant”.
17. Les coups donnez en tenant le Fleuret, ou qui sont poussez de deux mains, ou changeant le Fleuret de main, ne sont point comptez.
17. Trafienia zadane podczas trzymania floretu (przeciwnika), pchnięcia oburącz lub trafienia przy przekładaniu floretu z jednej ręki do drugiej nie są zaliczane.
18. Les coups qui ne sont point demandez à tems, ou desquels on aura été averti, ne sont point comptez.
18. Trafień niezgłoszonych w porę lub takich, przed którymi ostrzeżono (przeciwnika), nie zalicza się.
19. Les Maîtres des Ecoliers qui font actuellement assaut, n'assisteront point dans l'endroit où l'on fera.
19. Mistrzowie uczniów, którzy właśnie szermują, nie mogą przebywać w miejscu, gdzie odbywa się walka.
Szczegóły źródła
- ID
- P121
- Tytuł oryginalny
- Prix des deux Epées
- Typ
- statuty i regulaminy
- Data
- druk 1696; data powstania przepisów nieznana
- Miejsce
- Tuluza
- Państwo (obecnie)
- Francja
- Język
- francuski
- Autor
- majstri šermu v Toulouse (‚reglemens faits par les Maîtres‘); vydal Jean-François Labat
- Edycja
- Labat, L'art en fait d'armes, ou de l'epée seule (Toulouse: J. Boude, 1696), dve nečíslované strany za s. 173
- Digitalizacja / opis katalogowy
- https://books.google.sk/books?id=TZnNXp-20TsC&pg=PT1
- Znaczenie
- trafność 5 z 5
- Weryfikacja
- odczyt wykorzystanej edycji
To źródło przywołuje
- P094 Statuty mistrzów szermierki i palestrine w Tuluzie (1583) oraz nowe statuty 'maistres en faict d'armes' (1667)
Cytowane przez
- P122 La bibliographie de l'escrime ancienne et moderne
Notatki badawcze (po słowacku)
- Najpełniejsze francuskie przepisy dotyczące trafień, jakimi dysponujemy w projekcie.
- Sędziowie (art. 1): Maire, Capitouls i dawni zwycięzcy.
- Kwalifikacja (art. 2–3): kilka niedziel i świąt; ‚pour entrer au nombre il en faut battre trois à suite aux trois premieres bottes jugées bonnes‘; ostatniego dnia eliminacje parami (art. 4).
- Pole trafienia (art. 7): z przodu i z tyłu od pasa, który wiąże się ‚à un peu plus d'un pied sous le menton‘, po górną część szyi i po szwy na ramionach.
- ‚Coup de l'un, & coup aprés de l'autre, sont comptez jusqu'à deux à deux, aprés quoi le premier qui donne sort l'autre.‘ Art. 9: ciosy zadawane bez przerwy liczy się najwyżej jako dwa (reprise lub risposte), jeśli są zaznaczone w dwóch miejscach.
- Trafienie obopólne (art. 10): ‚Coup fourré ou même-tems est à refere‘, jeśli ktoś nie szuka go umyślnie ‚pour faire les coups égaux‘ – wówczas liczy się tylko trafienie przeciwnika.
- Twarz (art. 11–12): po trafieniu w twarz akcję się powtarza, umyślne trafienie oznacza wykluczenie; trafienie w tułów ma pierwszeństwo przed trafieniem w twarz lub poniżej oznaczenia.
- Lewa ręka (art. 13–14): kto paruje ręką, traci swoje trafienie.
- Zgłoszenie trafienia (art. 15, 18): kto trafi i wycofa się ‚en le demandant‘, nie wolno go ścigać – uderzenie po przerwie nie jest ważne; kto jednak żąda bezpodstawnie, tego przeciwnik może trafić; trafienie, które nie zostało ‚demandé à tems‘, nie jest zaliczany.
- Art. 17: nie zalicza się trafień przy trzymaniu floretu przeciwnika, oburącz ani po przełożeniu broni.
- Art. 19: mistrzowie uczniów biorących udział w walkach nie mogą być obecni.
- (b) Rozstrzyga czas, nie krok: ‚sans intervalle‘ jest tym, co w Lille i u Manciolina wyznacza jeden krok.
- (c) Trafienie zgłasza ten, kto je zadał (‚demander‘), nie ten, kto go otrzymał.
- Przepisy regulują doroczne zawody uczniów o dwa miecze, znane ze statutów z r. 1667 (P094).
- Bronią jest floret – reguły są o stulecie późniejsze od tych z Lille.
- Starsza wersja Labat 1682, BMT Rés.
- DXVII 800, od s. 96 (Julhe 2010); nowszy druk kapitulów z 1783, AM Toulouse GG 913 i BU Arsenal Resp Pf pl A 0049/3.
- Fascykuł archiwalny GG 912 zawiera kolejny niedatowany regulamin.