Źródła do dziejów cechów szermierczych
Język strony · Polski

Źródła › P121

Regulamin zawodów o Nagrodę Dwóch Mieczy, fundowaną co roku w maju przez burmistrza i kapitulów (Tuluza, 1696)

Prix des deux Epées

Najpełniejsze francuskie przepisy dotyczące trafień w projekcie: sędziowie, kwalifikacje, ważne pole trafienia powyżej pasa i zestawianie par w systemie pucharowym.

Typ
statuty i regulaminy
Data
druk 1696; czas powstania przepisów nieznany
Miejsce
Tuluza
Edycja
Labat, L'art en fait d'armes, ou de l'epée seule (Toulouse: J. Boude, 1696), dwie nienumerowane strony po s. 173
Weryfikacja
odczyt wykorzystanej edycji
Znaczenie
5/5

Pełny przekład wraz z oryginałem ↓

Przepisy w tym źródle

Fragmenty tekstu według tematów. Temat prowadzi do porównania z innymi miastami, artykuł — do tekstu poniżej.

Pełny przekład

Przekład roboczy opiera się na wersji angielskiej lub słowackiej. Każdemu akapitowi towarzyszy tekst oryginalny.

Znak ¶ obok ustępu jest odsyłaczem do tego właśnie miejsca w tekście.

Uwaga wstępna autora

Plusieurs personnes m'ayant souvent demandé de quelle maniere on tiroit au Prix des deux Epées que Mrs. les Maire & Capitouls de Toulouse donnent tous les ans au mois de May, lors qu'il s'y trouve un nombre de Sujets propres à le disputer, j'ay creu qu'on ne seroit point fâché d'en voir les reglemens faits par les Maîtres.

Ponieważ wiele osób nieraz pytało mnie, w jaki sposób walczy się o Nagrodę Dwóch Mieczy, którą mer i kapitulowie Tuluzy przyznają corocznie w maju, gdy zgłosi się dostateczna liczba kandydatów zdolnych o nią rywalizować, uznałem, że ogłoszenie zasad ustanowionych dla niej przez mistrzów zostanie przychylnie przyjęte.

¶ 1Dni i świętaNagrody i stawki

Sędziowie i warunki dopuszczenia (art. 1–6)

1. Messieurs les Maire & Capitouls, & ceux qui ont eu gagné le Prix sont Juges des coups.

1. Burmistrz i kapitulowie oraz ci, którzy wcześniej zdobyli nagrodę, są sędziami trafień.

¶ 2Nadzór i sędziowanie

2. Il y a plusieurs Dimanches & Fêtes pour entrer au nombre des pretendents, & le dernier de ces jours est pour délivrer le Prix à ceux qui s'y sont mis les precedens.

2. Na wpisanie się w poczet zawodników (au nombre) przeznaczono kilka niedziel i dni świątecznych, a ostatni z tych dni służy przyznaniu nagrody tym, którzy zgłosili się w dniach poprzednich.

¶ 3Dni i święta

3. Pour entrer au nombre il en faut battre trois à suite aux trois premieres bottes jugées bonnes.

3. Aby wejść do tego grona, należy pokonać trzech kolejnych przeciwników, każdego w pierwszych trzech trafieniach uznanych za prawidłowe.

¶ 4Ważne trafienia i krew

4. Ceux qui sont au nombre ne feront plus jusqu'au jour que le Prix se donnera, & pour lors le premier au nombre fera contre le deuxiéme, le troisiéme contre le quatriéme, & ainsi par rang jusques qu'ils soient reduits à deux, lesquels disputeront le meilleur Prix.

4. Ci, którzy znaleźli się w tym gronie, nie będą już walczyć aż do dnia przyznania nagrody; wówczas pierwszy z tego grona będzie walczył z drugim, trzeci z czwartym i tak kolejno, aż pozostanie dwóch, którzy zmierzą się o lepszą nagrodę.

¶ 5Nagrody i stawki

5. Si au dernier jour du nombre, sur la fin des assauts, quelqu'un se presentoit pour faire, s'il étoit Ecolier à quelque Maître, les Maîtres desinteressez prendroient à leur choix pour faire contre lui trois Ecoliers de ceux du nombre, & ce sans consequence pour eux quand bien ils seroient battus.

5. Jeśli w ostatnim dniu zapisów, pod koniec walk, stawi się ktoś do szermierki i będzie uczniem któregoś mistrza, bezstronni mistrzowie wybiorą spośród zapisanych trzech uczniów, którzy staną z nim do walki, bez żadnych dla nich następstw, nawet gdyby zostali pokonani.

¶ 6Nadzór i sędziowanie

6. En cas que le nombre se trouvât impair, il faut que le dernier fasse contre le premier qui a resté ; & si sur la fin des assauts il se trouve trois Ecoliers qui en ayent autant fait les uns que les autres, il faut les faire tirer au sort, pour voir les deux qui doivent commencer, autrement il y auroit de l'avantage pour le dernier au nombre.

6. Gdyby liczba była nieparzysta, ostatni musi walczyć z pierwszym, który pozostał; jeżeli zaś pod koniec walk pozostanie trzech uczniów, którzy spisali się równie dobrze, należy losować, którzy dwaj mają rozpocząć, gdyż w przeciwnym razie ostatni w kolejności miałby przewagę.

¶ 7

Ważne trafienia i sposób ich liczenia (art. 7–12)

7. Les coups de devant & de derriere sont comptez depuis le dessus de la ceinture qu'on attache autour du corps jusqu'au haut du col & en dedans des coûtures des épaules. La ceinture se met à un peu plus d'un pied sous le menton.

7. Trafienia z przodu i z tyłu liczy się od górnej krawędzi pasa zapiętego wokół ciała do górnej części szyi i w obrębie szwów naramiennych. Pas umieszcza się nieco ponad stopę poniżej podbródka.

¶ 8Ważne trafienia i krewCel: gdzie trafiać

8. Coup de l'un, & coup aprés de l'autre, sont comptez jusqu'à deux à deux, aprés quoi le premier qui donne sort l'autre.

8. Trafienie jednego, a następnie trafienie drugiego liczy się aż do remisu po dwa; odtąd pierwszy, który trafi, eliminuje drugiego.

¶ 9Trafienie następcze i trafienia obopólneWażne trafienia i krew

9. Les coups sans intervalle ou à suite sont comptez jusqu'à deux bottes & sans plus, soit par reprise ou risposte, pourveu qu'il soit marqué en deux endroits.

9. Trafienia bez przerwy lub następujące po sobie liczy się do dwóch trafień (bottes), nie więcej, czy to przez ponowienie natarcia (reprise), czy przez ripostę, pod warunkiem pozostawienia śladów w dwóch miejscach.

¶ 10Trafienie następcze i trafienia obopólneWażne trafienia i krew

10. Coup fourré ou même-tems est à refere, à moins qu'on connut qu'un homme s'y attachoit pour faire les coups égaux, en ce cas le coup de l'autre est compté, & non le sien.

10. Trafienie obopólne lub trafienie w tym samym czasie (coup fourré ou même-tems) należy powtórzyć, chyba że stwierdzono, iż jeden z szermierzy rozmyślnie dążył do zrównania trafień; w takim przypadku zalicza się trafienie przeciwnika, a jego własnego nie.

¶ 11Trafienie następcze i trafienia obopólne

11. Les coups du visage sont à refaire, à moins qu'on connut qu'un homme y poussât par malice, en ce cas il doit être tiré du Prix.

11. Trafienia w twarz należy powtórzyć, chyba że stwierdzono, iż ktoś pchnął tam złośliwie; w takim przypadku należy go wykluczyć z ubiegania się o nagrodę.

¶ 12Ważne trafienia i krewCel: gdzie trafiaćTechniki zabronione

12. Si dans un même tems ou autrement, l'un donnoit au visage ou sous la marque, & l'autre au corps, celui du corps est compté, & non pas l'autre.

12. Jeśli w tym samym tempie lub w inny sposób jeden trafi w twarz lub poniżej wyznaczonej granicy, a drugi w tułów, liczy się trafienie w tułów, a drugiego się nie zalicza.

¶ 13Ważne trafienia i krewCel: gdzie trafiać

Zasłanianie się dłonią, zgłaszanie trafienia i inne przypadki (art. 13–19)

13. Quoi qu'un homme donne une botte, aprés avoir paré de la main, il en perd une qui est celle de sa parade de main, sans qu'il puisse compter son coup, parceque sa parade de main tient l'Epée plus engagée, que s'il avoit paré de l'Epée, ce qui peut avoir empêché celui qui a poussé de parer la risposte.

13. Nawet jeśli szermierz zada trafienie po zasłonie ręką, traci jeden punkt, mianowicie za zasłonę ręką, i nie może zaliczyć swojego trafienia, ponieważ zasłona ręką wiąże miecz (przeciwnika) mocniej niż zasłona mieczem, co mogło uniemożliwić temu, który wykonał pchnięcie, zasłonięcie się przed ripostą.

¶ 14Ważne trafienia i krew

14. Si l'on prenoit le tems opposant la main gauche au coup de celui qui pousse, & par ce moyen on donnât sans recevoir, le coup est à refaire, parce que sans cela ils auroient receu tous deux, l'opposition de main n'ayant servi que pour éviter, sans contribuer à la reüssite de l'Epée.

14. Jeśli ktoś wykorzystał tempo (prenoit le tems), przeciwstawiając lewą rękę pchnięciu atakującego, i w ten sposób trafił, samemu nie będąc trafionym, trafienie należy powtórzyć, ponieważ bez tego obaj zostaliby trafieni, a zasłona ręką służyła jedynie uniknięciu trafienia, nie przyczyniając się do skuteczności szpady.

¶ 15Ważne trafienia i krew

15. Celui qui donnera un coup, & se retirera en le demandant, ne doit point être suivi : car quand on lui donneroit, s'il y a de l'intervalle d'un coup à l'autre, le coup n'est point bon ; mais s'il le demandoit à faux, il est permis à l'autre de lui pousser, & tous les coups sont bons jusqu'à deux.

15. Tego, kto zada trafienie i wycofuje się, zgłaszając je, nie wolno ścigać: nawet bowiem gdyby został trafiony, jeśli między jednym a drugim trafieniem nastąpi przerwa, trafienie nie jest ważne; jeśli jednak zgłosił je fałszywie, przeciwnik może zadać mu pchnięcie, a wszystkie trafienia są ważne, do dwóch.

¶ 16Trafienie następcze i trafienia obopólneWalka szermiercza: zachowanie podczas starcia

16. Si en parant, foüetant, ou liant le Fleuret, on le fait tomber & qu'on pousse sans intervalle à l'un de ces mouvemens, le coup est bon.

[Streszczenie redakcyjne] Artykuł 16 określa warunek uznania trafienia w zawodach i posługuje się słowem “foüetant”.

¶ 17Ważne trafienia i krew

17. Les coups donnez en tenant le Fleuret, ou qui sont poussez de deux mains, ou changeant le Fleuret de main, ne sont point comptez.

17. Trafienia zadane podczas trzymania floretu (przeciwnika), pchnięcia oburącz lub trafienia przy przekładaniu floretu z jednej ręki do drugiej nie są zaliczane.

¶ 18Techniki zabronione

18. Les coups qui ne sont point demandez à tems, ou desquels on aura été averti, ne sont point comptez.

18. Trafień niezgłoszonych w porę lub takich, przed którymi ostrzeżono (przeciwnika), nie zalicza się.

¶ 19Ważne trafienia i krewWalka szermiercza: zachowanie podczas starcia

19. Les Maîtres des Ecoliers qui font actuellement assaut, n'assisteront point dans l'endroit où l'on fera.

19. Mistrzowie uczniów, którzy właśnie szermują, nie mogą przebywać w miejscu, gdzie odbywa się walka.

¶ 20Nadzór i sędziowanie

Szczegóły źródła

ID
P121
Tytuł oryginalny
Prix des deux Epées
Typ
statuty i regulaminy
Data
druk 1696; data powstania przepisów nieznana
Miejsce
Tuluza
Państwo (obecnie)
Francja
Język
francuski
Autor
majstri šermu v Toulouse (‚reglemens faits par les Maîtres‘); vydal Jean-François Labat
Edycja
Labat, L'art en fait d'armes, ou de l'epée seule (Toulouse: J. Boude, 1696), dve nečíslované strany za s. 173
Digitalizacja / opis katalogowy
https://books.google.sk/books?id=TZnNXp-20TsC&pg=PT1
Znaczenie
trafność 5 z 5 tekst normatywny: statuty, przywilej, regulamin szkoły szermierczej
Weryfikacja
odczyt wykorzystanej edycji

To źródło przywołuje

Cytowane przez

Notatki badawcze (po słowacku)

Notatki robocze dotyczące źródła, do czasu opracowania tekstu redakcyjnego. Pojedyncze ustalenia, nie ciągły wywód.