Źródła do dziejów cechów szermierczych
Język strony · Polski

Źródła › P186

Egzamin Jaume Costy i jego awans na stopień prévôt w szermierce mieczem i puklerzem (Palma de Mallorca, listopad 1509)

Egzamin na prévôta w Palmie przed ponad pięćdziesięcioma osobami, z ojcem chrzestnym i patronem, przysięgą, jednomyślnym werdyktem i czapką.

Typ
dokument i zapis archiwalny
Data
listopad 1509; nagłówek edycji 25. 11.; tekst podaje niedzielę 15. 11.
Miejsce
Palma de Mallorca
Bractwo
Iberyjscy mistrzowie egzaminatorzy
Weryfikacja
odczyt wykorzystanej edycji
Znaczenie
4/5

Pełny przekład wraz z oryginałem ↓

Przepisy w tym źródle

Fragmenty tekstu według tematów. Temat prowadzi do porównania z innymi miastami, artykuł — do tekstu poniżej.

Historie z tego źródła

Osoby w tym źródle (4)

Pełny przekład

Przekład roboczy opiera się na wersji angielskiej lub słowackiej. Każdemu akapitowi towarzyszy tekst oryginalny.

Znak ¶ obok ustępu jest odsyłaczem do tego właśnie miejsca w tekście.

Miejsce i obecni mistrzowie

Noverint universi quod, anno a Nativitate Domini millesimo quingentesimo nono, die vero dominica intitulata decima quinta mensis novembris, in civitate Maioricarum et intus domos scole artis gladiatorie, sive de sgrima, quam habet in loco vulgo dicto la Sarnadoria honorabilis Iohannis Nacres, blanquerius, magister infranominatus coram honorabilibus et solertibus viris, dicto Iohanne Nacra, Petro Roig courerio, Anthonio Salvatore textore lane, Iohanne Batle pallicerio, Iohanne Serra fabro, artis gladiatorie magistris et Michaele Frau pictore parbost, in eadem civitate degentibus et conmorantibus et in dicta scola personaliter repertis et aprehensis meque Jacobo Romaguera, notario publico prefate civitatis et testibus infrascriptis,

Niech wszystkim będzie wiadome, że w roku od narodzenia Pańskiego tysiąc pięćset dziewiątym, w niedzielę określoną jako piętnasty dzień miesiąca listopada, w mieście Majorka, w domu szkoły sztuki gladiatorskiej, czyli szermierki, którą czcigodny Joan Nacres, garbarz, niżej wymieniony mistrz, prowadzi w miejscu powszechnie zwanym la Sarnadoria, przed czcigodnymi i biegłymi mężami: wspomnianym Joanem Nacrą, Pere Roigiem, białoskórnikiem, Antonim Salvadorem, tkaczem wełny, Joanem Batlem, kuśnierzem, Joanem Serrą, kowalem, mistrzami sztuki gladiatorskiej, oraz Miquelem Frau, malarzem, prévôtem (parbost), żyjącymi i zamieszkałymi w tymże mieście, osobiście zastanymi i obecnymi we wspomnianej szkole, a także przede mną, Jaume Romaguerą, notariuszem publicznym tegoż miasta, i niżej wymienionymi świadkami,

¶ 1

Prośba kandydata

comparuit et fuit personaliter constitutus honorabilis Jacobus Costa, faber Maioricarum, qui verba sua predictis magistris dirigendo in talia vel similia verba: Quoniam cum ipse longis temporibus usus fuerit et exercuerit in multis et diversis scolis artem predictam dicte gladiatorie sive de sgrima inter multos eiusdem artis magistros, bacallarios et discipulos et tam ob honorem quam ob commodum et utilitatem quam alias multum caperet et desideraret predicte gladiatorie artis militem sive magistrum fieri,

stawił się osobiście szanowny Jaume Costa, kowal z Majorki, który zwrócił się do wspomnianych mistrzów tymi lub podobnymi słowami: Ponieważ od dawna praktykował i ćwiczył wspomnianą sztukę gladiatorską, czyli szermierkę, w licznych i rozmaitych szkołach pośród wielu mistrzów, bakałarzy i uczniów tejże sztuki, a zarówno dla zaszczytu, jak i dla korzyści oraz zysku wielce pragnął i życzył sobie zostać rycerzem lub mistrzem wspomnianej sztuki gladiatorskiej,

¶ 2

propter quod rogabat et requirebat, prout de facto rogavit et requirivit, eosdem Iohannem Nacra, Petrum Roig, Antonium Salvatorem, Iohannem Balle, Iohannem Serra et Michaelem Frau, magistros predictos, quatenus, virtute iuramenti per eos in creatione eorum magisterii prestiti, eum diligenter examinarent de spasa e broquer cum ipse esset paratus, Deo adiuvante, de eadem arte eidem quod passe respondere,

dlatego prosił i zwracał się – i rzeczywiście poprosił i zwrócił się – do tychże Joana Nacry, Pere Roiga, Antoniego Salvadora, Joana Batle, Joana Serry i Miquela Frau, wspomnianych mistrzów, aby na mocy przysięgi złożonej przy nadaniu im mistrzostwa starannie przeegzaminowali go w mieczu i puklerzu, gdyż był gotów, z Bożą pomocą, stanąć przed nimi do próby w tej sztuce (?).

¶ 3Egzamin i stopnie

Wybór ojca, ojca chrzestnego i egzaminatorów

quiquidem Iohannes Nacra, Petrus Roig, Antonius Salvador, Iohannes Balle, Iohannes Serra magistri predicti qui ibidem presentes erant, auditis predictis, responderunt et dixerunt sese eum ante omnia de peritia et ydoneitate ipsius artis examinare velle, ad hoc ut, melius et absque dedecore ipsorum et dicte artis, possent eum laureare et militem sive magistrum ipsius artis creare, quo facto et ipso idoneo reperto, obtulerunt sese paratos super predictis quod magistri tenentur et obligati existunt

Rzeczeni mistrzowie Joan Nacra, Pere Roig, Antoni Salvador, Joan Batle i Joan Serra, którzy byli tam obecni, wysłuchawszy tego, odpowiedzieli i oświadczyli, że pragną najpierw sprawdzić jego umiejętności i zdatność w tej sztuce, aby mogli z większą pewnością i bez ujmy dla siebie oraz rzeczonej sztuki uwieńczyć go laurem i ustanowić rycerzem lub mistrzem tej sztuki; a gdy to nastąpi i zostanie uznany za zdatnego, deklarują gotowość uczynienia tego, do czego mistrzowie są w tej sprawie zobowiązani.

¶ 4

et tunc dictus Jacobus Costa dictum examen humiliter acceptando elegit in patrem suum ad dictum examen, ut moris est, predictum magistrum Iohannem Balle et in patrinum, Iohannem Nacra ac etiam in examinatores dicti examinis prefatos magistros Petrum Roig, Antonium Salvatorem, Iohannem Serra et Michaelem Frau, prabost.

Następnie wspomniany Jaume Costa, pokornie przyjmując wspomniany egzamin, wybrał zgodnie ze zwyczajem na swojego ojca (pater) podczas tego egzaminu wspomnianego mistrza Joana Batle, na ojca chrzestnego (patrinus) Joana Nacrę, a na egzaminatorów wspomnianych mistrzów Pere Roiga, Antoniego Salvadora, Joana Serrę i Miquela Frau, prowosta.

¶ 5Egzamin i stopnie

Egzamin i przysięga

Quiquidem pater, patrinus, examinatores et alii magistri supra nominati et electi, me, notario et testibus infrascriptis et aliis pluribus personis presentibus, et in dicta scola existentibus ac videntibus, illico processerunt ad predictum examen artis palestrine de spasa e broquer.

Ojciec, ojciec chrzestny, egzaminatorzy oraz inni wyżej wymienieni i wybrani mistrzowie, w obecności mnie, notariusza, niżej wymienionych świadków i wielu innych osób, które znajdowały się w rzeczonej szkole i widziały to, niezwłocznie przystąpili do rzeczonego egzaminu ze sztuki szermierczej (ars palestrina) mieczem i puklerzem.

¶ 6Broń i wyposażenie

Quoquidem examine per eosdem magistros simul et per quemlibet eorum seorsum et diligenter in persona Jacobi Costa facto et ipso Jacobo Costa, idoneo et sufficiente in dicta arte palestrina reperto, ut predicti magistri dixerunt et affirmarunt et prestito prius per eundem Jacobum Costa in posse et manibus dicti magistri Iohannis Balle patris eius super crucem Domini Nostri Iesu Christi eiusque sacrosancta quatuor evangelia corporali iuramento, in talibus et similibus artibus prestiti solito, de tenendo, servando et adimplendo omnia et singula que ceteri magistri in eadem arte solent, tenentur et debent servare et adimplere, ac eidem Jacobo Costa per eosdem magistros expressa et verbaliter declarata

Po starannym przeegzaminowaniu Jaume Costy przez tychże mistrzów wspólnie i przez każdego z nich z osobna oraz po uznaniu wspomnianego Jaume Costy za zdatnego i dostatecznie biegłego we wspomnianej sztuce szermierczej, jak owi mistrzowie oświadczyli i potwierdzili; i po uprzednim złożeniu przez tegoż Jaume Costę na ręce i pod władzę wspomnianego mistrza Joana Batlego, jego ojca, na krzyż Pana naszego Jezusa Chrystusa i jego cztery święte Ewangelie, przysięgi cielesnej, jaką zwykło się składać w takich i podobnych rzemiosłach, że będzie przestrzegać, zachowywać i wypełniać wszystko i każde z osobna, czego inni mistrzowie tej samej sztuki zwykli, są zobowiązani i powinni przestrzegać oraz co wypełniać, jak mu to ciż mistrzowie wyraźnie i ustnie oznajmili,

¶ 7Egzamin i stopnie

Awans na stopień prévôt

prefati magistri examinatores et alii ad dictum examen faciendum supra electi et nominati, omnes concordes et nemine eorum discrepante et in presentia mea dicti notarii et testium infrascriptorum ac aliarum quamplurimarum personarum numero quinquaginta et ultra excedentium et in dicta scola existentium, dixerunt quod facum honire (?) et solempnitate, ut moris est, fecerunt, crearunt, constituerunt et laurearunt dictum Jacobum Costa, ibidem presentem, perabost iamdicte artis palestrine d'espasa e broquer,

rzeczeni mistrzowie egzaminujący oraz pozostali wybrani i wyżej wymienieni do przeprowadzenia rzeczonego egzaminu, wszyscy zgodni i bez żadnego głosu sprzeciwu, w obecności mojej, rzeczonego notariusza, niżej wymienionych świadków i bardzo wielu innych osób, w liczbie przekraczającej pięćdziesiąt, przebywających w rzeczonej szkole, oznajmili, iż z honorem (?) i uroczyście, zgodnie ze zwyczajem, mianowali, ustanowili, powołali i ukoronowali rzeczonego Jaume Costę, tu obecnego, na prowosta (perabost) rzeczonej sztuki szermierki mieczem i puklerzem,

¶ 8Egzamin i stopnie

dicentes quod conferebant prout de facto concesserunt et contulerunt eidem Jacobo Costa omnia et singula privilegia, honores, gratias, favores et prerrogativas quas ipsi ut magistri aliis prebosts de novo factis et creatis vigore suorum privilegiorum et signanter tam de iure, consuetudine aut alias possunt, valent, solent et debent concedere, pariter et conferre plenarie per presentem

oświadczając, że nadali – i rzeczywiście przyznali i nadali wspomnianemu Jaume Costa – wszystkie i każdy z osobna przywileje, zaszczyty, łaski, względy i prerogatywy, które jako mistrzowie mogą, mają prawo, zwykli i powinni przyznawać i w pełni nadawać innym nowo mianowanym i ustanowionym prowostom na mocy swoich przywilejów, a zwłaszcza prawa, zwyczaju lub z innego tytułu, niniejszym dokumentem;

¶ 9Egzamin i stopnie

et in signum veri officii de prebost dicte artis, dictus Jacobus Costa consedit sive sedit super quodam scanno et sibi imposuerunt pileum sive biretum honoris quod oficium de prebost dictus Jacobus Costa humiliter acceptavit et eisdem suis patri et patrino gracias egit [...]

a na znak rzeczywistego objęcia urzędu prévôta wspomnianej sztuki rzeczony Jaume Costa zasiadł na ławie i nałożono mu czapkę, czyli biret honorowy; rzeczony Jaume Costa pokornie przyjął urząd prévôta i podziękował swemu ojcu oraz ojcu chrzestnemu […] (zakończenie pominięto w wydaniu).

¶ 10Egzamin i stopnie

Szczegóły źródła

ID
P186
Typ
dokument i zapis archiwalny
Data
listopad 1509; nagłówek edycji 25. 11.; tekst podaje niedzielę 15. 11.
Miejsce
Palma de Mallorca
Państwo (obecnie)
Hiszpania
Język
łacina, kataloński
Bractwo
Iberyjscy mistrzowie egzaminatorzy
Archiwum
Arxiu del Regne de Mallorca (AHM podľa edície)
Sygnatura
Jaume Romaguera, Notul. 1509–12, R-988, f. 85
Digitalizacja / opis katalogowy
https://www.histo.cat/1/J-Pons-PareLlompart.pdf#page=11
Znaczenie
istotność 4 z 5 zapis czynności ukazujący stosowanie przepisu w praktyce (list mistrzowski, egzamin, orzeczenie)
Weryfikacja
odczyt wykorzystanej edycji

Cytowane przez

Notatki badawcze (po słowacku)

Notatki robocze dotyczące źródła, do czasu opracowania tekstu redakcyjnego. Pojedyncze ustalenia, nie ciągły wywód.