Źródła do dziejów cechów szermierczych
Język strony · Polski

Źródła › P384

Zezwolenia rady miejskiej Angers dla mistrzów szermierki

Miasto bez cechu: rada zezwala na prowadzenie sali szermierczej na podstawie okazanych tytułów i odmawia zapłaty; od 1751 zastępuje to królewski patent nadający wyłączne uprawnienia.

Typ
dokument i zapis archiwalny
Data
3 listopada 1615; 31 stycznia 1625; 10 listopada 1634; 16 maja 1636; 11 grudnia 1751; 13 marca 1762; 28 kwietnia 1764; 31 sierpnia 1777
Miejsce
Angers
Edycja
G. Letainturier-Fradin, Les joueurs d'épée à travers les siècles (Paris 1905), s. 282–287
Weryfikacja
odczyt wykorzystanej edycji
Znaczenie
3/5

Pełny przekład wraz z oryginałem ↓

Przepisy w tym źródle

Fragmenty tekstu według tematów. Temat prowadzi do porównania z innymi miastami, artykuł — do tekstu poniżej.

Pełny przekład

Przekład roboczy opiera się na wersji angielskiej lub słowackiej. Każdemu akapitowi towarzyszy tekst oryginalny.

Znak ¶ obok ustępu jest odsyłaczem do tego właśnie miejsca w tekście.

Henry Tenouain, 3 listopada 1615 (BB 62, k. 64)

[s. 282] Mardi, troisième jour de novembre mil six cent quinze. Au Conseil tenu en l'hostel et maison commune de la ville et Mairie d'Angers.

Wtorek, 3 listopada 1615. Na posiedzeniu rady odbytym w ratuszu i domu miejskim miasta i merostwa Angers.

¶ 1

Vu la requeste présentée à ce corps par Henry Tenouain, escuyer, sieur de Pillavoine, maistre en l'art et faict d'armes en la ville de Paris, tendant à ce qu'il luy soit permis tenir salle en ceste ville et fauxbourgs pour monstrer et aprendre à la jeunesse à tirer des armes pour se rendre plus cappable de rendre des services à leurs majestez, lettre de maistrise du dit Tenouain en la dite ville de Paris et chedœuvre faict en présance des maistres jurez au dit art en datte du xixᵉ juillet mil six cent six, permission du séneschal de Rennes à luy donnée de tenir salle en la dite ville de Rennes en datte du xviiᵉ septembre mil six cent quinze, nostre permission à luy donnée par le juge prévostée de la ville de Saulmur aussy se tenir en icelle salle pour exercer le dict art et faict d'armes en datte du xiiiᵉ aoust mil six cent neuf, le tout par luy représenté.

Po rozpatrzeniu prośby przedłożonej temu zgromadzeniu przez Henry'ego Tenouaina, szlachcica, sieur de Pillavoine, mistrza sztuki szermierczej w mieście Paryżu, o zezwolenie na prowadzenie sali w tym mieście i na jego przedmieściach, aby pokazywać młodzieży szermierkę i jej nauczać, tak by lepiej mogła służyć Ich Królewskim Mościom; (po zapoznaniu się z) dyplomem mistrzowskim wspomnianego Tenouaina w rzeczonym mieście Paryżu oraz próbą mistrzowską wykonaną w obecności zaprzysiężonych mistrzów rzeczonej sztuki, z datą 19 lipca 1606; zezwoleniem seneszala Rennes na prowadzenie sali w rzeczonym mieście Rennes, z datą 17 września 1615; (oraz) zezwoleniem udzielonym mu przez sędziego prewotury miasta Saumur na prowadzenie także tam sali do ćwiczenia rzeczonej sztuki szermierczej (?), z datą 13 sierpnia 1609 – wszystkie te dokumenty przez niego przedłożone:

¶ 2Egzamin i stopnie

A esté conclud qu'il est permis au dit Henry Tenouain, tenir salle en ceste ville, fauxbourgs pour en jouir en icelle ou bon luy semblera, monstrer à la jeunesse le dicte art et faict d'armes à la charge de garder par luy les ordonnances du Roy dont lettres luy en seront expédiées par nostre greffier. Signé : P. Ayrault

Postanowiono zezwolić wspomnianemu Henry’emu Tenouainowi na prowadzenie sali w tym mieście i na przedmieściach, gdziekolwiek zechce, oraz na nauczanie młodzieży wspomnianej sztuki szermierczej, pod warunkiem przestrzegania rozporządzeń królewskich; nasz pisarz wystawi mu stosowny dokument. Podpisano: P. Ayrault.

¶ 3Prawo do prowadzenia szkoły

Michel Monet zwany La Rivière, 31 stycznia 1625 (BB 67, k. 186)

[s. 283] Autorisation au sieur Monnet d'enseigner l'exercice du jeu de longues armes. Vendredy, xxxiᵉ janvier 1625.

Zezwolenie dla pana Monneta na nauczanie ćwiczeń we władaniu bronią długą. Piątek, 31 stycznia 1625.

¶ 4

Sur la requeste présentée à cette compaignie par Michel Monet dict La Rivière affin qu'il luy fust permis d'enseigner publicquement et en particulier en cette ville l'exercice du jeu de longues armes, ainsy que a faict es autres villes de ce royaulme en vertu de la permission qu'il a du Roy, les oppinions prises :

W sprawie prośby przedłożonej temu zgromadzeniu przez Michela Moneta zwanego La Rivière, aby zezwolono mu nauczać publicznie i prywatnie w tym mieście ćwiczeń we władaniu bronią długą, jak czynił to w innych miastach tego królestwa na mocy posiadanego zezwolenia królewskiego, po zasięgnięciu opinii:

¶ 5

A esté permis au dit Monnet enseigner les dits exercices aux habitans de cette ville qui désirerait les apprendre, lequel tirera deulx telle récompense qu'il verra bon estre et sans qu'il en puisse espérer de cette compaignie.

Rzeczonemu Monnetowi zezwolono nauczać wspomnianych ćwiczeń tych mieszkańców tego miasta, którzy pragną się ich uczyć; winien pobierać od nich takie wynagrodzenie, jakie uzna za stosowne (?), nie mogąc oczekiwać żadnego od tej kompanii.

¶ 6Wynagrodzenia i opłaty

Arnault Casenault, 10 listopada 1634 (BB 74, fol. 179)

xᵉ novembre 1634. Sur la requeste faicte par Arnault Casenault, joueur de haultes armes, natif du pays de Bayonne, affin d'avoir quelques dons pour son sallaire d'avoir depuis six moys encza résidé en cette ville et montré l'exercice tant de la picque, mousquet que halbarde aux dicts habitans de ceste ville, et gaiges à l'advenir pour l'obliger à y résider et continuer le dict exercice, les oppinions prises :

10 listopada 1634. W sprawie prośby złożonej przez Arnaulta Casenaulta, szermierza broni wysokich, pochodzącego z ziemi Bayonne, o przyznanie pewnego daru w nagrodę za to, że przez ostatnie sześć miesięcy mieszkał w tym mieście i pokazywał jego mieszkańcom ćwiczenia z piką, muszkietem i halabardą, oraz wynagrodzenia na przyszłość, które zobowiązałoby go do dalszego zamieszkiwania tutaj i kontynuowania wspomnianych ćwiczeń, po zasięgnięciu opinii:

¶ 7Broń i wyposażenie

A esté conclud qu'il est permis au dict Casenault résider en cette dicte ville ou bon luy semble pour continuer denseigner le dict exercice aux dicts habitans, desquels il se fera payer ainsy qu'il verra bon estre, et attendu qu'il a séjourné en icelle depuis six moys encza sur espérance de gaiges qu'il luy sera donné de [s. 284] la part de ce corps gratuittement la somme de dix-sept livres sans tirer à conséquence pour l'advenir et d'espérer aulcuns gaiges de ce dit corps.

Postanowiono, że wspomniany Casenault może zamieszkać w tym mieście, gdzie mu się podoba, i nadal nauczać wspomnianych mieszkańców rzeczonego ćwiczenia, pobierając od nich opłaty według swego uznania; a ponieważ przebywał tu przez sześć miesięcy w nadziei na wynagrodzenie, niniejsze gremium przyzna mu nieodpłatnie sumę siedemnastu liwrów, bez ustanawiania precedensu na przyszłość i bez podstaw do oczekiwania przezeń jakiegokolwiek wynagrodzenia od tego gremium.

¶ 8Wynagrodzenia i opłaty

Ambroyse Bathelier, sieur de la Rivierre, 16 maja 1636 (BB 75, fol. 66)

Sur la requeste faicte à cette compaignie par Ambroyse Bathelier, sieur de la Rivierre, à ce qui luy soit permis habiter en cette ville, et y tenir salle ouverte pour instruire les habitans d'icelle au faict des haultes et basses armes et de faire faire aus dits habitans l'exercice de la millisse fors cette dite ville aux lieux et endroictz qu'il plaira à ce corps luy désigner et pour cest effect y faire battre le tambour les fêtes et dimanches et luy ordonner telle somme qu'il advisera pour faire les fraiz des dits exercices oultre ce qu'il pourra recepvoir de gratiffication des particuliers habitans qui désireront prendre leczon de luy des dictes armes. Les oppinions prises,

W sprawie prośby przedłożonej temu zgromadzeniu przez Ambroyse’a Batheliera, sieur de la Rivierre, aby pozwolono mu zamieszkać w tym mieście i prowadzić w nim otwartą salę do nauczania mieszkańców władania bronią wysoką i niską oraz prowadzić ze wspomnianymi mieszkańcami ćwiczenia milicji poza miastem (?) w miejscach, które zgromadzenie mu wyznaczy, a w tym celu kazać bić w bęben w święta i niedziele, a także aby przyznano mu taką sumę, jaką (zgromadzenie) uzna za stosowną na pokrycie kosztów wspomnianych ćwiczeń, poza tym, co może otrzymywać jako dobrowolne datki od poszczególnych mieszkańców pragnących pobierać u niego lekcje władania wspomnianą bronią, po zasięgnięciu opinii:

¶ 9Broń i wyposażenie

A esté permis au dict Bathelier résider en cette dicte ville et de montrer l'exercice des dictes armes aux dicts habitans et autres qui désireront apprendre et au lieu où il vera bon estre tant et sy longtemps qu'il plaira à ce corps, sans esperance daucuns gaiges et recompences de ce dit corps pour raison des dicts exercices, luy estant loysible de se faire payer des habitans qui désireront apprendre les dicts exercices ainsy qu'il verra, luy permettans faire battre le tambour en cette dicte ville aux dimanches et festes pour advertir les dicts habitans des dicts exercices.

Wspomnianemu Bathelierowi zezwolono zamieszkać w tym mieście i prowadzić ćwiczenia we władaniu wspomnianą bronią dla jego mieszkańców oraz innych osób pragnących się uczyć, w miejscu, które uzna za stosowne, tak długo, jak będzie to odpowiadało temu zgromadzeniu, bez nadziei na jakiekolwiek wynagrodzenie lub gratyfikację od tego zgromadzenia za wspomniane ćwiczenia; wolno mu pobierać według własnego uznania opłaty od mieszkańców pragnących uczyć się wspomnianych ćwiczeń, a my zezwalamy mu polecać bicie w bęben w tym mieście w niedziele i święta, aby zawiadamiać wspomnianych mieszkańców o tych ćwiczeniach.

¶ 10Dni i święta

Patent dla O'Sulivana, zarejestrowany 11 grudnia 1751 (BB 115)

[s. 285] Du samedi onze décembre mil sept cent cinquante-un. En la chambre du conseil où étaient Messieurs Benoist, maire ; Gastineau, Crasnier, échevins ; Robert, Ollivier, Rocher, conseillers, et Marchand de la Roche, procureur de cet hôtel.

Sobota, 11 grudnia 1751. W izbie rady, w obecności panów: Benoist, mera; Gastineau i Crasnier, ławników (échevins); Robert, Ollivier i Rocher, rajców, oraz Marchand de la Roche, pełnomocnika tego magistratu.

¶ 11

A été fait lecture par le secrétaire de cet hôtel d'un brevet de maître en fait d'armes accordé par le Roy au sieur Ossulivan, pour avoir seul le droit d'ouvrir et de tenir salle d'armes en cette ville d'Angers, d'y montrer et enseigner le dit art et exercice des armes à l'exclusion de tous autres ; le dit brevet daté à Versailles le 30 novembre 1751, signé Louis ; et plus bas Phelipeau ; que le sieur Ossulivan prie la compagnie d'en faire faire l'enregistrement au greffe de cet hôtel, sur quoi a été conclu que le dit brevet sera registré au greffe de cet hôtel sur le registre de papier blanc destiné à pareils enregistrement.

Sekretarz tutejszego magistratu odczytał patent mistrza szermierki nadany przez króla panu Ossulivanowi, przyznający mu wyłączne prawo otwarcia i prowadzenia sali szermierczej w tym mieście Angers oraz demonstrowania i nauczania w niej wspomnianej sztuki i ćwiczeń we władaniu bronią, z wyłączeniem wszystkich innych; wspomniany patent, datowany w Wersalu 30 listopada 1751, podpisany Louis, a poniżej Phelipeau; pan Ossulivan zwraca się do zgromadzenia o zarejestrowanie go w kancelarii tutejszego magistratu; w związku z czym uchwalono, że wspomniany patent zostanie zarejestrowany w kancelarii tutejszego magistratu w księdze z niezapisanego papieru przeznaczonej do takich wpisów.

¶ 12Prawo do prowadzenia szkoły

Signé : Gastineau, Crasnier, Robert, Ollivier, Rocher, Marchand de la Roche et Benoist, maire.

Podpisano: Gastineau, Crasnier, Robert, Ollivier, Rocher, Marchand de la Roche i Benoist, burmistrz.

¶ 13

Szczegóły źródła

ID
P384
Typ
dokument i zapis archiwalny
Data
3 listopada 1615; 31 stycznia 1625; 10 listopada 1634; 16 maja 1636; 11 grudnia 1751; 13 marca 1762; 28 kwietnia 1764; 31 sierpnia 1777
Miejsce
Angers
Państwo (obecnie)
Francja
Język
francuski
Autor
Conseil de ville d'Angers
Archiwum
Archives municipales d'Angers, BB 62 f. 64; BB 67 f. 186; BB 74 f. 179; BB 75 f. 66; BB 115; BB 120 f. 8; BB 121 f. 79; AA 6 f. 217; FF 37 (spor s ferrailleurs)
Edycja
G. Letainturier-Fradin, Les joueurs d'épée à travers les siècles (Paris 1905), s. 282–287
Digitalizacja / opis katalogowy
https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t5341446q
Znaczenie
trafność 3 z 5 kronika, akta lub opracowanie zawierające istotne świadectwa dotyczące reguł
Weryfikacja
odczyt wykorzystanej edycji
Notatki badawcze (po słowacku)

Notatki robocze dotyczące źródła, do czasu opracowania tekstu redakcyjnego. Pojedyncze ustalenia, nie ciągły wywód.