Źródła › P058
Achille Marozzo, Opera nova (wydanie z 1550) – rozdz. 6–8
Del giuramento che dee dare el Maestro alli scolari
Uczniowie przysięgają na jelec miecza, że nigdy nie wystąpią przeciw swemu mistrzowi ani nie będą nauczać bez jego zgody. Zwyczaj szkolny, nie przepis cechowy.
- Typ
- literatura
- Data
- 1536
- Miejsce
- Modena
- Bractwo
- Marxbrüder (Mistrzowie Miecza)
- Weryfikacja
- odczyt wykorzystanej edycji
- Znaczenie
- 3/5
Pełny przekład wraz z oryginałem ↓
Przepisy w tym źródle
Osoby w tym źródle (1)
Pełny przekład
Rozdz. 6: O przysiędze, którą mistrz ma odebrać od uczniów (k. 2v)
Capit. 6, del giuramento che de dare el Maestro ali scholari.
Rozdz. 6: O przysiędze, którą mistrz musi odebrać od uczniów.
Anchora te dico che quando tu li vorrai comenciare tu li dirai in questo modo, Fatiui in qua figlioli & fratelli mei: Io voglio che vui giurare qui in su questo elzo de spada, laquale sie la croce de Dio: In prima de non venire mai contra al vostro Maestro e anchora de non insegnare mai a persona alchuna quello che da me vui imparariti senza mia licentia, Alhora fatto questo tu li comenciarai.
Powiadam ci również, że gdy zechcesz rozpocząć ich (nauczanie), masz powiedzieć im tak: Podejdźcie tutaj, moi synowie i bracia! Chcę, abyście przysięgli tu na ten jelec miecza, który jest krzyżem Bożym: po pierwsze, nigdy nie występować przeciw swemu mistrzowi, a ponadto nigdy bez mojego pozwolenia nie nauczać nikogo tego, czego się ode mnie nauczycie. Dopiero gdy to zostanie uczynione, masz rozpocząć ich (nauczanie).
Idem. Alla detta examinatione di precio tu li mostrerai che loro giocando o facesseno acortellate non possano trare botta alchuna che non vadano tuttauia in guardia, come piu oltra te diro in questo, e chiarirotti de ogni cosa pro, e contra de cioche se potra fare.
[Streszczenie redakcyjne] To samo źródło określa przebieg rozpoczęcia egzaminu. Odczyt w tym miejscu jest niepewny (?).
Rozdz. 7: Dlaczego uczniowie składają przysięgę (k. 2v–3r)
Capit. 7, perche se da el giuramento alli scolari.
Rozdz. 7: Dlaczego uczniowie składają przysięgę.
E Sappi che tale giuramento se fa solo perche eglie certi come sanno tenere la spada in mano, vanno mostrando adaltri e ti sentendo allhora alcuni delli tuoi scholari che andasseno monstrando quello che tu li hai insegnato fa che a Quelli tu non li insegni mai cosa vera, etiamdio fa che tu non lo emendi mai de nessuno suo fallo quando lui giocchasse con alchuno, E a questo modo se vegnirano castigando, e credendo loro di sapere assai, & conciosia cosa che maistri son diuentati si che essendo maistri loro non si poranno mai lamentare di te per che quando loro dicesseno che tu li douesti insignare alhora tu responderai dicendo a loro, Io me vergognarai de insegnare a uno che sia maestro conciosiacosa che adaltri vai insegnando, Non hai tu vergogna a imparare daltrui che potria dire li tuoi scolari, si che a questi talli dalli tale resposta.
Wiedz zaś, że taką przysięgę składa się tylko dlatego, iż są tacy, którzy ledwie nauczą się trzymać miecz w dłoni, już idą pokazywać to innym. A gdybyś usłyszał, że niektórzy z twoich uczniów chodzą i pokazują innym to, czego ich nauczyłeś, dopilnuj, byś nigdy nie uczył ich niczego prawdziwego, i podobnie dopilnuj, byś nigdy nie poprawiał żadnego ich błędu, kiedy z kimś szermują. W ten sposób sami się ukarzą, wierząc, że wiele umieją; a skoro stali się mistrzami, to jako mistrzowie nigdy nie będą mogli się na ciebie skarżyć; kiedy bowiem powiedzą, że powinieneś ich uczyć, odpowiesz im: Wstydziłbym się uczyć kogoś, kto jest mistrzem, skoro uczysz innych. Czy nie wstyd ci uczyć się od kogoś innego – co powiedzieliby twoi uczniowie? Takiej więc odpowiedzi udzielaj takim ludziom.
Rozdz. 8: O zakazie pojedynkowania się uczniów między sobą (fol. 3r)
Capitolo. 8. dela prohibitione del contrastar uno scholare con laltro.
Rozdz. 8: O zakazie walki jednego ucznia z drugim.
Anchora per utilita di te delli ditti tuoi scholari, non glie lassare mai insieme contrastare doue sia alchuno che a te non piacesse, etiamdio per nessuno modo perche allora non e utilita: Ma quando loro hauesseno volonta de fare qualche perse, o vero botte de meza spada alhora aquelli dilli che debbiano prouare le tale prese, o vero botte giocando accioche per pratica loro le venghano imparando aricordando a ciaschuno che contrastando de piana tutte le prese, ouero botte venghano fatte, ma se uno sera de uno canto della schola, e laltro da laltro canto giocando loro insieme veneranno le prese, o vero botte imparando,
[Streszczenie redakcyjne] Autor postuluje nadzór nad uczniami oraz ograniczenia ich wzajemnych pojedynków dla zapewnienia im bezpieczeństwa.
si che non te dismentichare de dare alli tuoi scolari tal amaestramento, perche io voglio che tu sappi che le uno bello mestiero a sapere bene insegnare ad altri piu che non e sapere giocare per lui, perche uno homo che sa bene giocare e non sa insegnare, el non e bon se non per lui solo: ma uno che sapia bene insegnare, e bono per pur assai persone, ma sappi che quando uno sa fare luno e laltro, l’e doppia virtu, e sono dui mistieri.
nie zapominaj więc udzielać swoim uczniom takich nauk; chcę bowiem, abyś wiedział, że umiejętność dobrego nauczania innych jest kunsztem przedniejszym niż umiejętność szermowania na własny użytek; człowiek, który dobrze szermuje, lecz nie potrafi nauczać, przynosi pożytek tylko sobie, ten zaś, kto umie dobrze nauczać, przynosi pożytek bardzo wielu ludziom; wiedz też, że gdy ktoś potrafi jedno i drugie, jest to podwójna zaleta i są to dwa kunszty.
Szczegóły źródła
- ID
- P058
- Tytuł oryginalny
- Del giuramento che dee dare el Maestro alli scolari
- Typ
- literatura
- Data
- 1536
- Miejsce
- Modena
- Państwo (obecnie)
- Włochy
- Język
- włoski
- Bractwo
- Marxbrüder (Mistrzowie Miecza)
- Autor
- Marozzo, Achille
- Digitalizacja / opis katalogowy
- https://archive.org/details/bub_gb_63s8AAAAcAAJ
- Znaczenie
- trafność 3 z 5
- Weryfikacja
- odczyt wykorzystanej edycji
Notatki badawcze (po słowacku)
- Nie jest to przepis miejski ani cechowy, lecz zwyczaj szkoły; paralela do przysiąg w Amiens (art. 2) i u Marxbrüder (1534).
- Rozdz. 6 w całości: ‚Anchora te dico che quando tu li vorrai comenciare tu li dirai in questo modo, Fatiui in qua figlioli & fratelli mei: Io voglio che vui giurare qui in su questo elzo de spada, laquale sie la croce de Dio: In prima de non venire mai contra al vostro Maestro e anchora de non insegnare mai a persona alchuna quello che da me vui impararati senza mia licentia, Alhora fatto questo tu li comenciarai.‘ Rozdz. 3: nowego ucznia wystawić do walki ze starym, który mu ‚infino a quatro, o sei volte‘ nie ma wyrządzić krzywdy, następnie wspólny poczęstunek ‚per fare fradelanza‘; rozdz. 4: nowi uczniowie nie walczą bez mistrza; rozdz. 8: uczniowie nie powinni ‚contrastare‘ przed niepowołanymi.