Źródła › P134
Rozporządzenie rady w sprawie ogrodzenia pola walki, nadzorców i zakazanych technik podczas szkoły szermierczej (Wrocław, 6 grudnia 1614)
Fechter
Niepublikowana ordynacja z pierwszym wykazem zakazanych technik, zastąpiona później patentem z 1615 roku.
- Typ
- statuty i regulaminy
- Data
- 6 grudnia 1614
- Miejsce
- Wrocław (Breslau)
- Bractwo
- Marxbrüder i Federfechter
- Weryfikacja
- oryginał zweryfikowany
- Znaczenie
- 5/5
Pełny przekład wraz z oryginałem ↓
Przepisy w tym źródle
Historie z tego źródła
Osoby w tym źródle (2)
Pełny przekład
Preambuła i ogrodzenie
Demnach wir bey dem Schrancken auff der fecht Schulen, so gutter vbung halben, Jdoch ad placitum zugelaßen, allerhandt Vnordnung befunden, Alß wollen wir dermaßen Vnordnung abgeschafft, Vnd hiermit in ernst befohlen haben,
Ponieważ stwierdziliśmy wszelkiego rodzaju nieporządki przy ogrodzeniu szkoły szermierczej, na którą zezwalamy dla pożytecznych ćwiczeń, lecz jedynie wedle naszej woli (ad placitum), pragniemy położyć kres takim nieporządkom i niniejszym stanowczo nakazujemy:
Erstlichen das hinfüro ein gewißer schrotener (?) Schrancken, so bißanhero nicht beschehen, gehalten werden sol, in welchen mehr nicht alß allein folgende Personen gelaßen werden sollen, Nemlich vnsere Vorordnete Schutzhalter, alß Lorenz Springenklee sonst geschmeidler (?) genandt, Caspar Arnoldt Kürschner, Vnd die so künfftig geordnet werden, Die Freyfechter vnd Schüler, die bey den Meistern in Arbeit stehen vnd deßelben tages ein schulrecht thun wollen, So wohl auch die Spielleut vnd Jungen, so die wehren auf die Schule tragen, Vnd Zwene Schwerdtdiener. Vber itzt gemelte Personen sollen die fechter niemandes mehr in den schrancken mit nehmen.
Po pierwsze, odtąd należy utrzymywać stałe ogrodzenie z belek ciosanych (?) — czego dotychczas nie czyniono — do którego nie wolno wpuszczać nikogo poza następującymi osobami: mianowicie naszymi wyznaczonymi nadzorcami (Schutzhalter), Lorenzem Springenklee, zwanym też Geschmeidler (?), i Casparem Arnoldtem, kuśnierzem, oraz tymi, którzy zostaną wyznaczeni w przyszłości; wolnymi szermierzami i uczniami, którzy ćwiczą u mistrzów i chcą tego dnia skorzystać z prawa do występu w szkole; a także muzykantami i chłopcami przynoszącymi broń do szkoły oraz dwoma sługami miecza. Poza wymienionymi osobami szermierze nie mogą wprowadzać do ogrodzenia nikogo innego.
Zakazane techniki, kłótnie i napaści na nadzorców
Vors ander sollen alle vnziemliche stücke, sonderlich aber das schedliche bein hauen, knopf stoßen, Niderwerffen, Vber die Stangen schlagen, vnd ‖ [287r] dergleichen, so wieder fechters brauch, gänzlichen abgeschafft vnd verboten sein, bey vnser ernsten straffe.
Po drugie, wszelkie niestosowne techniki, zwłaszcza zaś szkodliwe cięcie po nogach, uderzanie głowicą, obalanie, uderzanie ponad laską i tym podobne, sprzeczne ze zwyczajem szermierzy, mają zostać całkowicie zniesione i zakazane pod groźbą naszej surowej kary.
Vors dritte, Soll sich ein Jeder des haderns, scheltens vnd schmehens enthalten.
Po trzecie, każdy winien powstrzymać się od kłótni, wymysłów i zniewag.
Da sich auch Jemandt wieder die verordnete Innehalter mit worten, wercken, oder außforderungen vergreiffen würde, gegen demselbigen soll gleichfals mit vnnachleßlicher straffe verfahren werden.
Jeśliby ktoś wystąpił przeciw wyznaczonym nadzorcom (Innehalter) słowem, czynem lub wyzwaniem, również wobec niego należy bezwzględnie zastosować karę.
Darnach sich menniglich zurichten, vnd vor vnglimpf vnd vngelegenheit wirdt zuhütten wißen, Zur Vrkundt, den 6. Decembris Anno 1614.
Niech każdy postępuje stosownie do tego i wie, jak uniknąć przykrości i kłopotów. Na świadectwo tego, 6 grudnia roku 1614.
Szczegóły źródła
- ID
- P134
- Tytuł oryginalny
- Fechter
- Typ
- statuty i regulaminy
- Data
- 6 grudnia 1614
- Miejsce
- Wrocław (Breslau)
- Państwo (obecnie)
- Polska
- Język
- niemiecki
- Bractwo
- Marxbrüder i Federfechter
- Autor
- Rada mesta Vratislavi
- Archiwum
- Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Wrocławia
- Sygnatura
- 82/28/0/14/3897 (Libri definitionum, zv. IV), fol. 286v–287r
- Digitalizacja / opis katalogowy
- https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/11065104
- Znaczenie
- trafność 5 z 5
- Weryfikacja
- oryginał zweryfikowany
Cytowane przez
- P115 Uchwały rady Wrocławia (Libri definitionum) z lat 1513–1799, z wpisami dotyczącymi szkół szermierczych
- P111 Schwerttänze und Fechtschulen in Schlesien, insbesondere in Breslau
Notatki badawcze (po słowacku)
- NIEWYDANE – Büsching 1817 i Feit 1903 jedynie o nim wspominają.
- Na marginesie ‚Vacat‘ i krzyżyk – wpis został anulowany, zapewne patentem z 9. 5. 1615 (P114).
- ‚Demnach wir bey dem Schrancken auff der fecht Schulen, so gutter vbung halben, Jdoch ad placitum zugelaßen, allerhandt Vnordnung befunden‘: (1) na ogrodzony plac wolno wchodzić tylko ‚vnsere Vorordnete Schutzhalter, alß Lorenz Springenklee sonst geschmeidler (?) genandt, Caspar Arnoldt Kürschner‘, ‚Die Freyfechter vnd Schüler, die bey den Meistern in Arbeit stehen vnd deßelben tages ein schulrecht thun wollen‘, Spielleut i Jungen z bronią oraz dwaj Schwerdtdiener; (2) ‚Vors ander sollen alle vnziemliche stücke, sonderlich aber das schedliche bein hauen, knopf stoßen, Niderwerffen, Vber die Stangen schlagen, vnd dergleichen, so wieder fechters brauch, gänzlichen abgeschafft vnd verboten sein‘; (3) zakaz kłótni i obelg; napaść na ‚verordnete Innehalter‘ słowem, czynem lub wyzwaniem podlega karze.
- Paralele rzeczowe są wcześniejsze, lecz pochodzą skądinąd: dworskie turnieje piesze w Wiedniu w 1560 (P137) i Berlin 1581 (P136) karzą trafienie poniżej pasa i uderzenie w nogi utratą nagrody; w Anglii ‚to fight at the leg‘ = nieuczciwa przewaga (P138).
- Wrocławski kuśnierz Bartholome Eckhardt był 28. 3. 1613 na egzaminie ‚blutrunstig geschlagen‘ i pasowany dopiero 30. 3.