Źródła › P176
Przepisy i statuty mistrzów szermierki miasta Lyonu (Lyon, listopad 1595; odczytane fragmenty)
Reglemens et statuz pour les maistres escrimeurs de la ville de Lyon
Publiczna próba na stopień prowosta, próba mistrzowska po roku i jednym dniu, zwolnienie dla synów mistrzów oraz wymóg miejscowej zgody także dla mistrza z zewnątrz.
- Typ
- statuty i regulaminy
- Data
- 15 listopada 1595
- Miejsce
- Lyon
- Weryfikacja
- oryginał zweryfikowany
- Znaczenie
- 5/5
Pełny przekład wraz z oryginałem ↓
Przepisy w tym źródle
- Broń i wyposażenieart. 7: broń w zawodach o nagrodę
- Egzamin i stopnieart. 1: egzamin kwalifikacyjny, art. 2, art. 4: niepowodzenie, art. 5, art. 6, art. 7: przysięga prévôta
- Prawo do prowadzenia szkołyart. 1: zezwolenie zaprzysiężonych mistrzów, art. 3: otwarta sala
- Nadzór i sędziowanieuchwała konsulów, art. 3: obecność magistratu, art. 8: odebranie miecza
- Grzywny i zasady zachowaniaart. 8: grzywna
- Nagrody i stawkiart. 4: nagrody dla tych, którzy nie zdali
Osoby w tym źródle (1)
Pełny przekład
Uchwała konsulów
[snímka 114, vpravo] [?] suivant (?) avoir veu les articles des reiglemens presentez par les maistres escrimeurs de la ville, lesquelz sont cy bas inseritz (?), ont ordonné qu'il leur sera expedié acte de leur declaration de tant qu'en eulx est, requerantz (?) qu'ilz soient homologuez, gardez et observez, n'y ayans trouvé aucune chose de [?] (?) qui ne soit utile pour maintenir ledit art en l'honneur, fidelité et observation qu'il doibt estre selon l'importance d'icelluy.
[…] (konsulowie), zapoznawszy się (?) z artykułami regulaminu przedstawionymi przez mistrzów szermierki miasta, zamieszczonymi (?) poniżej, nakazali wydać im akt swego oświadczenia, w zakresie leżącym w ich kompetencjach, wnosząc (?) o ich zatwierdzenie, zachowanie i przestrzeganie, nie znalazłszy w nich niczego […] (?), co nie służyłoby utrzymaniu rzeczonej sztuki w czci, wierności i poszanowaniu, jakie należą się jej ze względu na jej znaczenie.
S'ensuit la teneur desdits articles.
Reiglemens et statuz pour les maistres escrimeurs de la ville de Lyon.
Dalej następuje tekst wspomnianych artykułów. Przepisy i statuty mistrzów szermierki miasta Lyonu.
Artykuł 1: nikt bez zgody zaprzysiężonych mistrzów i bez egzaminu
Premierement qu'aulcung de quelque estat et condition qu'il soit, bien qu'il se qualiffie maistre escrimeur et qu'il monstre avoir esté receu ailleurs ou aultrement, se retirant en ceste ville ou aux faulxbourgs d'icelle, ne pourra faire profession dudit art ny monstrer à tirer les armes, soit en public ou en privé, sans congé et permission des maistres jurez de ceste ville et sans qu'il ait faict preuve et experience de sa suffisance aux lieux accoustumez et places publicques de ladite ville, nonobstant toutes lettres qu'il pourroit avoir obtenu ny toute aultre chose au contraire, suivant que de tout temps et ancienneté il a esté observé en ceste ville.
Po pierwsze, aby nikt, bez względu na stan i położenie, choćby mienił się mistrzem szermierki i wykazał, że został przyjęty gdzie indziej lub w inny sposób, osiedlając się w tym mieście lub na jego przedmieściach, nie mógł wykonywać rzeczonej sztuki ani nauczać szermierki (tirer les armes), czy to publicznie, czy prywatnie, bez zgody i pozwolenia zaprzysiężonych mistrzów (maistres jurez) tego miasta oraz bez wykazania i poddania próbie swojej biegłości w zwyczajowo przyjętych miejscach i na publicznych placach rzeczonego miasta, bez względu na wszelkie dokumenty, jakie mógł uzyskać, lub cokolwiek innego, co stanowiłoby inaczej, jak przestrzegano w tym mieście od niepamiętnych czasów.
Artykuł 2: publiczna próba na stopień prévôt
Que tous ceulx qui vouldront estre receuz maistres audit art seront tenuz faire le prix de prevost en place publicque à la maniere accoustumee devant (?) tous les maistres dudit art, lesquelz y (?) seront appellez.
Wszyscy, którzy pragną zostać przyjęci jako mistrzowie wspomnianej sztuki, mają być zobowiązani do odbycia zwyczajowej walki egzaminacyjnej na stopień prévôt (prix de prevost) na placu publicznym wobec (?) wszystkich mistrzów wspomnianej sztuki, którzy mają zostać tam wezwani (?).
Artykuł 3: sala i świadectwo prévôta
Que ceulx qui seront jugez capables pourront tenir salle ouverte et l'espée (?) de monstre par (?) [...] avec (?) le certifficat de capacité de prevost qui leur sera baillé par lesdits maistres, [snímka 115, vľavo] seront assistez (?) par lesdits maistres sans aultre formalité, et neantmoings (?) qu'il y ait presence d'ung magistrat ou officier de justice qui sera par lesdits maistres requis d'y assister.
Aby ci, których uznano za zdolnych, mogli prowadzić otwartą salę i wystawiać (?) miecz (?) […] z (?) zaświadczeniem o kwalifikacjach prévôta, które wydadzą im wspomniani mistrzowie; (w tym) mają im pomagać (?) wspomniani mistrzowie bez dalszych formalności, jednakże (?) w obecności urzędnika miejskiego lub sądowego, którego wspomniani mistrzowie poproszą o przybycie.
Artykuł 4: niepowodzenie w próbie o stopień
Que ceulx qui se mettront en debvoir et en place publicque aux (?) pris de maistre ou de prevost pour estre receuz, s'ilz ne sont trouvez capables par lesdits maistres, seront renvoyez jusques à aultre temps et leurs pris [...] acquis ausdits maistres pour en faire et disposer à leur volonté.
Jeżeli ci, którzy podejmują próbę i stawiają się na placu publicznym do (?) egzaminów na mistrza lub prévôta, aby zostać przyjętymi, nie zostaną uznani przez wspomnianych mistrzów za zdolnych, mają zostać odesłani do następnego razu, a ich nagrody […] mają przypaść wspomnianym mistrzom, aby mogli nimi rozporządzać wedle własnej woli.
Artykuł 5: synowie mistrzów
Que ceulx qui se trouveront estre filz de maistre dudit art de ceste ville seront dispensez (?) de faire pris de prevost, neantmoings feront pris de maistre à la maniere accoustumee avant que pouvoir estre receuz au [...] (?) de maistres.
Ci, którzy są synami mistrza rzeczonej sztuki w tym mieście, mają być zwolnieni (?) z próby na stopień prowosta, muszą jednak odbyć próbę mistrzowską w zwyczajowy sposób, zanim zostaną przyjęci do […] (?) mistrzów.
Artykuł 6: prowost, który przez rok służył u mistrza
Que celluy qui aura demeuré une annee [...] (?) chez aulcung desdits maistres, faisant la charge et fonction de prevost de sa salle, et trouvé qu'il ait deffendu quelque pris soit de prevost ou de maistre, qu'il soit tenu faire pris de prevost et de maistre [comme] dict est (?), aux lieux publicqz et places accoustumees.
Ten, kto przebywał przez rok […] (?) u któregokolwiek ze wspomnianych mistrzów, sprawując urząd i funkcję prévôt w jego sali, i o kim stwierdzono, że obronił jakąś próbę o stopień, czy to prévôt, czy mistrza, będzie zobowiązany przystąpić do próby o stopień prévôt i mistrza, [jak] powiedziano (?), w miejscach publicznych i na zwyczajowo używanych placach.
Artykuł 7: broń podczas próby na stopień prowosta i przysięga
Que lors qu'il se fera pris de prevost dessus (?) la place, le premier maistre baillera les armes tant aux prevostz qu'aux assaillans pour eviter à confusion, et que celluy qui sera passé et receu prevost sera tenu de prester le serment entre les mains de tous lesdits maistres avec toutes les solemnitez en tel cas requises (?), gardees et observees.
Gdy na (?) placu odbywają się walki o stopień prévôt, pierwszy (najstarszy) mistrz ma wręczać broń zarówno prévôts, jak i ich przeciwnikom, aby uniknąć zamieszania; ten zaś, kto zda egzamin i zostanie przyjęty jako prévôt, ma być zobowiązany złożyć przysięgę na ręce wszystkich rzeczonych mistrzów, z zachowaniem wszelkich uroczystości wymaganych (?), przestrzeganych i zachowywanych w takim przypadku.
Artykuł 8: nadużycia i grzywny
Que s'il est cogneu par lesdits maistres qu'aucung d'iceulx commette audit art suivant sa charge, ou lesdits prevostz y commettre quelques abus et malversations, apres qu'information faicte par auctorité de justice, il sera permis (?) ausdits maistres de leur oster (?) [...] l'espée (?) [...] en (?) presence d'ung magistrat ou officier de justice seulement, et lesdits (?) deffaillans seront condamnez en telle amende qu'il sera arbitré et trouvé raisonnable, applicable aux pauvres de l'hostel Dieu (?) de ceste ville.
Jeżeli wspomniani mistrzowie stwierdzą, że któryś z nich dopuszcza się nadużyć w powierzonej mu wspomnianej sztuce lub że wspomniani prévôts dopuszczają się w niej nadużyć i nieprawidłowości, po przeprowadzeniu dochodzenia z upoważnienia wymiaru sprawiedliwości wspomniani mistrzowie będą mogli (?) odebrać im (?) […] miecz (?) […] wyłącznie w obecności urzędnika sądowego lub funkcjonariusza wymiaru sprawiedliwości; sprawcy zaś zostaną skazani na taką grzywnę, jaka zostanie ustalona i uznana za stosowną, z przeznaczeniem na ubogich Hôtel-Dieu (?) tego miasta.
Zakończenie (skan 115 po prawej)
[časť textu na snímkach chýba] […] art en l'honneur, fidelité et observation qu'il doibt estre maintenu selon l'importance d'icelluy. En foy de ce nous [...] (?) maistres avons faict signer ces presentes par le secretaire greffier de ladite ville et [...] (?) consulat (?) [...] le [...] (?) jour de novembre 1595.
[Na skanach brakuje części tekstu.] […] sztukę w poszanowaniu, wierności i przestrzeganiu, w jakich winna być utrzymywana stosownie do swej rangi. Na świadectwo czego my, […] (?) mistrzowie, poleciliśmy podpisać niniejszy dokument sekretarzowi i pisarzowi wspomnianego miasta oraz […] (?) konsulatu (?) […] dnia […] (?) listopada 1595 roku.
Szczegóły źródła
- ID
- P176
- Tytuł oryginalny
- Reglemens et statuz pour les maistres escrimeurs de la ville de Lyon
- Typ
- statuty i regulaminy
- Data
- 15 listopada 1595
- Miejsce
- Lyon
- Państwo (obecnie)
- Francja
- Język
- francuski
- Autor
- Konzulát mesta Lyon; miestni šermiarski majstri
- Archiwum
- Archives municipales de Lyon
- Sygnatura
- BB/132, f. 113r–114r, snímky 114–115
- Digitalizacja / opis katalogowy
- https://recherches.archives-lyon.fr/ark:/18811/5f6dl738v9m1/9049401f-a2a9-4fbc-a393-6d7789c25ede
- Znaczenie
- trafność 5 z 5
- Weryfikacja
- oryginał zweryfikowany
To źródło przywołuje
- P093 Ordynacja seneszala dotycząca szermierzy (1595), statuty lyońskich mistrzów szermierki (1596) i ich zatwierdzenie przez Ludwika XIV (1656)
Cytowane przez
- P177 Zezwolenie dla La Vioze’a i jego uczniów na 'run the hen' oraz urządzenie publicznego pokazu (Lyon 1596)
Notatki badawcze (po słowacku)
- Zgoda miejscowych mistrzów przysięgłych również dla mistrza już przyjętego gdzie indziej; publiczny prix de prevost przed zwołanymi mistrzami; publiczny prix de maistre po roku i dniu; zwolnienie z pierwszego stopnia dla synów miejscowych mistrzów; w razie niepowodzenia nagroda przepada; przysięga i przepisy dyscyplinarne.
- Bez pełnej transkrypcji dyplomatycznej.
- Nowe względem podsumowania: art. 3 poświadczenie kwalifikacji prévôta w obecności magistratu; art. 6 prévôt po roku służby w sali; art. 7 pierwszy mistrz podaje broń prévôtom i atakującym ‚pour eviter à confusion‘; art. 8 grzywny na rzecz ubogich (Hôtel-Dieu?).