Prameny › P164
Červená kniha bratrstva svatého Marka
Rejstřík ustanovených mistrů s formulí a pravidlem zkoušky: uchazeč, který byl při předvedení zkrvaven, nebyl přijat.
- Typ
- listina a archivní záznam
- Datum
- 1583–1716
- Místo
- Frankfurt nad Mohanem
- Bratrstvo
- Marxbrüder (Mistři meče)
- Edice
- přepis: K. Theil, Transcription: Red Book of the Marxbrüder, Zenodo 10.5281/zenodo.20816085 (verze 5. 9. 2026; CC BY-NC-SA 4.0)
- Ověření
- čtená edice
- Relevance
- 5/5
Úplný překlad s původním zněním ↓
Pravidla v tomto prameni
Příběhy z tohoto pramene
- Pouze škrábnutí (Frankfurt, 1614)
- Zkrvavený muž z Vratislavi (Frankfurt, 1613)
- Šermířský mistr z Uher (Curych, 1585)
- Kožešník zastupující hejtmana (Frankfurt, 1620)
- Jacob Niß obdržel nový mistrovský list (Frankfurt, 1590)
Osoby v tomto prameni (256)
- Abraham Borowsky
- Adam Beyer
- Adam Kistenfeger
- Adam Rasti
- Adam Reimetshofer
- Adam Schmidt
- Alexander Sauerweid
- Andreas Backes
- Andreas Dobel
- Andreas Kraft
- Andreas Krosig
- August Färber
- Balthasar Büchler
- Balthasar Horn
- Balthasar Pfeifer
- Bartholomäus Deutschländer
- Bartholomäus Eckhardt
- Bartholomäus Katz
- Bartholomäus Weiß
- Christian Daden
- Christian Gülich
- Christian Kölkes
- Christian Reutsch
- Christian Riel
- Christoph Fahren
- Christoph Fellbaum
- Christoph Führer
- Christoph Hinze
- Christoph Ihose
- Christoph Kacher
- Christoph Koch
- Christoph Martin
- Christoph Müller
- Christoph Selig
- Daniel Bleich
- Daniel Spieß
- David Birnstengel
- David Lintz
- David Reibholz
- David Sturm
- David Vogt
- Dietrich Liebentanz
- Fabian Reich
- Friedrich Boll
- Friedrich Frischeisen
- Friedrich Hagen
- Gabriel Miliz
- Georg Ackermann
- Georg Faul
- Georg Fenzenauer
- Georg Freiner
- Georg Fuchs
- Georg Gepherindt
- Georg Haußmeÿer
- Georg Heismer
- Georg Heuß
- Georg Klar
- Georg Löchel
- Georg Meyer
- Georg Palm
- Georg Rad
- Georg Rotlhuber
- Georg Schneider
- Georg Seiler
- Georg Seinz
- Georg Still
- Georg Weidtmann
- Georg Zwickel
- Gottfried Glatz
- Gregor Wiesender
- Hans Bar
- Hans Beckmeister
- Hans Beinsfeld
- Hans Bierdimpfl
- Hans Bock
- Hans Brosch
- Hans Busse
- Hans Clausenburg
- Hans Damser
- Hans Dielermann
- Hans Engelhard Diestel
- Hans Ermler
- Hans Gogelsen
- Hans Goldener
- Hans Grimm
- Hans Heberle
- Hans Heinle
- Hans Hermann
- Hans Hertel
- Hans Horn
- Hans Joachim
- Hans Kegel
- Hans Keller
- Hans Klein
- Hans Klemsch
- Hans Konrad Kalter
- Hans Kraus
- Hans Leibniz
- Hans Leiß
- Hans Melber
- Hans Mestel
- Hans Müller
- Hans Papst
- Hans Paul Bohlen
- Hans Rambisch
- Hans Reuter
- Hans Ring
- Hans Rins
- Hans Rummel
- Hans Sanftmeyer
- Hans Schaff
- Hans Schuster
- Hans Wiesender
- Hans Wirt
- Hans von der Sebenitz
- Heinrich Tehennes
- Heinrich Veit
- Heinrich Wagner
- Henning Müller
- Jacob Schmiedt
- Jakob Ackermann
- Jakob Beck
- Jakob Großer
- Jakob Kalau
- Jakob Klemsch
- Jakob Luck
- Jakob Marsteller
- Jakob Neumann
- Jakob Nies
- Jakob Paulting
- Jakob Weigenhahn
- Jeremias Tschencke
- Joachim Balz
- Joachim Bold
- Joachim Gotthardt
- Joachim Worms
- Johann Adam Opitz
- Johann Becker
- Johann Gottfried Schmelzer
- Johann Haus
- Johann Heinrich Hoffmann
- Johann Konrad Hartmann
- Johann Martin Schmuckert
- Johann Oelschlägel
- Johann Schottler
- Johann Schwabauer
- Julius Hartisch
- Karl Küchinger
- Karl Martin
- Kaspar Anton Richmann
- Kaspar Arnold
- Kaspar Bacher
- Kaspar Felber
- Kaspar Grimm
- Kaspar Hafner
- Kaspar Kretschmann
- Kaspar Volz
- Klaus Rindfleisch
- Konrad Endres
- Konrad Friedwach
- Konrad Haußner
- Konrad Kohrs
- Konrad Wischeckel
- Lazarus Bauert
- Leonhard Gackstätter
- Leonhard Weber
- Lorenz Brüllmann
- Lorenz Pflug
- Lorenz Schmidt
- Ludwig Beck
- Ludwig Woidke
- Markus Eckstein
- Martin Bedermann
- Martin Beschmann
- Martin Beyer
- Martin Fröhlich
- Martin Kähl
- Martin Neumärker
- Martin Saur
- Matthias Erkel
- Matthias Geiger
- Matthias Großwald
- Matthias Kleiner
- Matthias Lehmann
- Matthias Matthias
- Matthias Pfeifer
- Matthias Rosenau
- Matthias Schmidt
- Matthias Siegel
- Matthias Traub
- Melchior Brand
- Melchior Geißmann
- Melchior Meyer
- Melchior Naumann
- Melchior Wessel
- Michael Claus
- Michael Dunkel
- Michael Haan
- Michael Heinz
- Michael Lembke
- Michael Schrumpf
- Michael Winkler
- Moritz Büschel
- Nikolaus Moritz
- Nikolaus Wildobler
- Nikolaus Wünsch
- Paul Korn
- Paul Merlo
- Paul Pol
- Paul Reuter
- Paulus Rausch
- Paulus Schmidt
- Peter Herzog
- Peter Höpfner
- Peter Lenz
- Peter Nies
- Peter Sacker
- Peter Schnell
- Peter Schultheiß
- Peter Schwark
- Peter Sebastian
- Peter von der Hohenmühlen
- Philipp Adam
- Philipp Brahe
- Philipp Bräscher
- Philipp Clemens
- Philipp Strobel
- Raimund Homler
- Samuel Probst
- Sebastian Fürst
- Sebastian Klier
- Sebastian Kuchenmeister
- Sebastian Völklin
- Sebastian von Matzenheim
- Sigmund Hartung
- Sigmund Naueshund
- Simon Winkelmann
- Stefan Andreas
- Stefan Leopold
- Thomas Held
- Thomas Jordan
- Thomas Körster
- Thomas Schnedergerger
- Thomas Tiergartner
- Tobias Bogener
- Tobias Strauß
- Ulrich Burckhardt
- Ulrich Harter
- Valentin Faber
- Wendelin Kreil
- Wigand Brotschieber
- Wilhelm Schulz
- Wilhelm Schützen
- Wolf Ball
- Wolf Brandner
- Zacharias Schönenknecht
Úplný překlad
Předání císařských konfirmací městské kanceláři (fol. 1r)
Sambstags den 19. Martÿ A° đ 1614. hat Balthasar Horn von Greiffenber Meister deß lang Schwerdts in namen vnd von weg der Bruderschafft von St. Marx der Röm. Kaÿ. Mtt. Matthiæ Confirmation Ihrer Privilegÿ zur Statt Franckfurt Cantzleÿ gelieffert vnd zu den andern Privilegien in Verwahrung zunemen in namen ermelter Bruderschaft gebetten, welches dann auch geschehen.
V sobotu 19. března léta Páně 1614 předal Balthasar Horn z Greiffenbergu, mistr dlouhého meče, jménem a z pověření bratrstva svatého Marka kanceláři města Frankfurtu potvrzení jejich privilegií římským císařem Matyášem a jménem řečeného bratrstva požádal, aby bylo uloženo do úschovy k ostatním privilegiím; což se stalo.
den 26. Martÿ Aᵒ đ 1628. hat Michael Lemcke von Hollandt in Preussen Hauptman der Bruderschafft Kayserl., Mtt Ferdinandi II. Confirmation Brieff zur Cantzleÿ gelieffert vnd zu den andern Privilegien in Verwahrung zunemen gebetten.
Dne 26. března léta Páně 1628 odevzdal Michael Lemcke z Preußisch Holland v Prusku, hejtman bratrstva, kanceláři potvrzovací listinu císaře Ferdinanda II. a požádal, aby byla uložena do úschovy spolu s ostatními privilegii.
den 31. Martÿ Aᵒ đ 1642. hat Hanß Reuter von Kirchen an der Eck, Hauptmann der Bruderschafft, Keyß. Mt. Ferdindandi III. confirmation Brieff zur Cantzleÿ gelieffert vnndt zu den andern Privilegÿs in Verwahrung zunehmen gebetten.
Dne 31. března léta Páně 1642 Hans Reuter z Kirchheim unter Teck (?) (“Kirchen an der Eck”), hejtman bratrstva, odevzdal kanceláři potvrzovací listinu císaře Ferdinanda III. a požádal, aby byla uložena do úschovy spolu s ostatními privilegii.
Vidimační formule pro nového mistra (fols 2r–2v)
[left margin: ist im maßen gewiedert, wie hernach zu sehen]
wir der Rath der Statt Franckfurt am Mayn thun kundt vnd hiermit bekennen daß wir ≠ [insertion from 1v: sechs fünff vnterschiedliche Kaÿserliche Privilegia vnd darunder sonderlich obgesetzte] zween Kaÿserliche Confirmation Brieff den Meistern deß Schwerdts gegeben von wort zu wort lauttendt wie vorabstehet an Pergamen, Schrifften vnd Kaÿserlichen Anhangenden Insigeln, vnd sonst allenthalben gantz vnversehrt vnd vnargwöhnisch gesehen vnd befunden Auch vmb Meister deß Schwerdts beschehener fleissiger Bitte willens dieß gegenwertig Transsumpt daruon machen, mit vnserer Statt anhangendem Insigel bekraftiges vnd NN. welcher an heut dato von NN. Als Jetziger Zeit Hauptman vber die Bruderschafft von St. Marx, zu einem Meister deß [insertion: langen] Schwerdts geschlagen, approbirt vnd zugelassen worden, zu vrkundt haben mittheilen lassen, so geschehen đ.
(Na okraji: toto se do jisté míry obnovuje, jak je vidět níže.) My, rada města Frankfurtu nad Mohanem, dáváme na vědomí a tímto prohlašujeme, že jsme viděli a shledali [vsuvka z fol. 1v: šest (škrtnuto) pět různých císařských privilegií a mezi nimi zejména ta výše uvedená] dvě císařské potvrzovací listiny udělené Mistrům meče, znějící slovo od slova tak, jak stojí výše, zcela neporušené a bez známek podezřelosti, pokud jde o pergamen, písmo a přivěšené císařské pečeti i ve všech ostatních ohledech; a na naléhavou žádost Mistrů meče jsme z nich dali pořídit tento transumpt, stvrdili jej přivěšenou pečetí našeho města a dali jej na svědectví vydat N. N., který byl dnešního dne pasován, uznán a přijat za mistra [vsuvka: dlouhého] meče N. N., nynějším hejtmanem bratrstva sv. Marka. Tak učiněno dne … (atd.)
verte.
[2v]
Wir der Rath der Statt Franckfurt am Maÿn, Thun kundt vnd hiermit bekennen, daß wir ein von dem jetztregierenden ≠ [insertion: Röm.] Kaÿß, Auch zu Hungern vnd Boheim Kön. Mtt. Ferdinando dem Andern zc. Vnseren allergnedigsten Herrn den Meistern deß Schwerdts allergnedigst ertheiltes Privilegium vnd Confirmation Brieff von wort zu wort lauttendt wie vorstehet, an Pergamen, Schrifften vnd Kaÿserlichem anhangendem Insigel vnd sonst Allent halben gantz vnversehrt vnd vnargwohnisch gesehen vnd befunden, Auch vmb Meister deß Schwerdts beschehener fleissiger Bitte willen dieß gegenwertige Transsumpt darvon vorfertig vnter vnserer Statt Anhangendem Insigel verfertigen vnd N. N. von N. welcher in heut dato von NN. vor N. als Jetzig Zeit Hauptman vber die Bruderschafft von St. Marx zu einem Meister des Lang schwerdts geschlag, approbirt vnd zugelassen worden, zu Vrkundt haben mittheilen lassen, So geschehen den đ
Obraťte. My, rada města Frankfurtu nad Mohanem, na vědomí dáváme a tímto prohlašujeme, že jsme viděli a shledali privilegium a potvrzovací listinu nejmilostivěji udělenou Mistrům meče nyní panujícím [vsuvka: římským] císařem a králem uherským a českým Ferdinandem II. atd., naším nejmilostivějším pánem, která zní slovo od slova tak, jak stojí výše, zcela neporušenou a bez podezření co do pergamenu, písma a přivěšené císařské pečeti i ve všech ostatních ohledech; a na snažnou žádost Mistrů meče jsme z ní dali vyhotovit tento transumpt pod přivěšenou pečetí našeho města a vydat jej na svědectví N. N. z N., který byl dnešního dne pasován, schválen a přijat za mistra dlouhého meče N. N. z N., nynějším hejtmanem bratrstva sv. Marka. Tak se stalo dne … (atd.)
První záznamy o pasováních (fol. 3r–4v, 1583–1587)
3.[r]
Caspar Bachar von Dresden kürschner Ist durch Melchior Gaißmann von Nürnberg, der Zeit verordnetem hauptman über die Bruderschafft von S. Marco zu einem Meister des langen Schwerdts offentlich geschlagen wordn Am Sontage den 8. 7bris Anno 1583.
Caspar Bachar z Drážďan, kožešník, byl v neděli 8. září roku 1583 veřejně pasován na mistra dlouhého meče Melchiorem Gaißmannem z Norimberku, tehdy ustanoveným hejtmanem bratrstva svatého Marka.
Sontags den 24 Martÿ Anno 1584 seindt nachbenante Personen, durch Melchiorn Nauman von Say auß der Schleßing, als hauptman über die Bruderschafft von S. Marx. zu Meistern des lang Schwerdts offentlich geschlagen worden.
Peter Schultheiß von Regenspurg Glockengießer.
Caspar Felber von Tressen, Lein wöber.
Joachim Gotthardt von Custrin, Kürschner.
Geörg Fuchs von Wien, Becker.
Conrad Fridwag von Nürmberg, Schumacher.
Pauly Merlo von Nürmberg Schellenmacher.
Lazary Bauert von heilspurg In Preußen kürßner.
Hanß damser von Greitz In d. Steirmarkh kürßner.
Moritz Büschel von der Weyde kürßner .|.
V neděli 24. března roku 1584 byly níže jmenované osoby veřejně pasovány na mistry dlouhého meče Melchiorem Naumanem ze slezské Zaháně (?) (“Say”), hejtmanem bratrstva sv. Marka: Peter Schultheiß z Řezna, zvonař; Caspar Felber z Drážďan, tkadlec plátna; Joachim Gotthardt z Kostřína, kožešník; Georg Fuchs z Vídně, pekař; Conrad Fridwag z Norimberka, švec; Pauly Merlo z Norimberka, výrobce zvonků (malých zvonů); Lazarus Bauert z pruského Heilsbergu, kožešník; Hans Damser ze štýrského Štýrského Hradce (?) (“Greitz”), kožešník; Moritz Büschel z Weidenu (?) (“von der Weyde”), kožešník.
[3v]
Geörg Palm von Newem Soln In Vngarischen Bergstetten ist den 9. Aprilis Anno 1584 durch Wilhelm Schützen von Cöln zum Meister des langen Schwerdts geschlagen worden.
Georga Palma z Neusohlu (Banské Bystrice) v uherských horních městech pasoval Wilhelm Schütz z Kolína nad Rýnem dne 9. dubna roku 1584 na mistra dlouhého meče.
Bastian Völklin von München
Christoff Koch von Breßlaw.
Dauid Lintz von Dantzig.
seind Sontags den 12. Aprilis Anno đ 84 durch Wilhelm Schützen zu Meistern des Lang Schwerdts geschlage worde.
Bastian Völklin z Mnichova, Christoph Koch z Vratislavi a David Lintz z Gdaňsku byli v neděli 12. dubna léta Páně (15)84 pasováni Wilhelmem Schützem na mistry dlouhého meče.
Geörg Rad von Jena Glaser, bürg zu Augspurg
Niclauß wünsch von Königsperg zu Preüßen kürschner
seind Sontags den 4 Aprilis Anno 1585. durch wilhelm Schützen von Cöln. zu Meistern des lange Schwerdts geschlage worde.
Georg Rad z Jeny, sklenář a měšťan augsburský, a Niklaus Wünsch z Königsbergu v Prusku, kožešník, byli v neděli 4. dubna roku 1585 pasováni Wilhelmem Schützem z Kolína nad Rýnem na mistry dlouhého meče.
4[r]
Thomas Schnedergerger von Passaw ein Beck Ist von Michel Wincklern zu einem Meister des lange Schwerdts geschlage worde Am Sontags den 12. 7bris. Anno 1585.
Thomas Schnedergerger z Pasova, pekař, byl v neděli 12. září roku 1585 pasován Michelem Wincklerem na mistra dlouhého meče.
Sontags den 27 Martÿ Anno 1586. seind nachuolgende Personen von Wilhelm Schützen von Coln diser Zeit verordnetem hauptman über die Bruderschafft von S. Marx. zu eine M. des lange Schwerdts geschlage worde
[curly bracket Caspar Grimm to Dauid Reibholz: kürßner]
Caspar Grimm von Arnstadt.
Peter Niß. von Dantzig.
Augustin Ferber v. Schwebisch gemündt,
Melchior Mair v. Nörlinge
Dauid Reibholz von Raudt.
Peter Lentz von Augspurg wöber
Niclauß Wiltobler von Bregitz am Boden See Kupferschmidt.
V neděli 27. března roku 1586 pasoval Wilhelm Schütz z Kolína nad Rýnem, tehdy ustanovený hejtman bratrstva sv. Marka, na mistry dlouhého meče tyto osoby: (kožešníky) Caspara Grimma z Arnstadtu, Petera Niße z Gdaňsku, Augustina Ferbera ze Schwäbisch Gmündu, Melchiora Maira z Nördlingenu, Davida Reibholze z Raudtenu; Petera Lentze z Augsburgu, tkalce; Niklause Wiltoblera z Bregenzu u Bodamského jezera, mědikovce.
[4v]
Sontags den 11. 7bris Anno 1586. seindt nachuolgende Personen durch M. Wilhelm Schützen von Cöln, als dieser Zeit verordnetem Hauptman über die Bruderschafft von S. Marx. zu M. des Schwerdts offentlich Im Krachbein geschlagen worde. Als namentlich
– Christian Kölckes, von Gülch. Schwartzferber
– Michel Dunckel von Lahr. kürschner.
Peter Hepfner v. dreßden. Leinwöber.
Lorentz Schmidt. v. Ochsenfurt. Bader,
V neděli 11. září roku 1586 byly v (domě) “Krachbein” veřejně pasovány na mistry meče následující osoby mistrem Wilhelmem Schützem z Kolína nad Rýnem, tehdy ustanoveným hejtmanem bratrstva sv. Marka, totiž: Christian Kölckes z Jülichu, barvíř načerno; Michel Dunckel z Lahru, kožešník; Peter Hepfner z Drážďan, tkadlec plátna; Lorenz Schmidt z Ochsenfurtu, lazebník.
Podrobnosti o prameni
- ID
- P164
- Typ
- listina a archivní záznam
- Datum
- 1583–1716
- Místo
- Frankfurt am Main
- Země (dnes)
- Německo
- Jazyk
- němčina
- Bratrstvo
- Marxbrüder (Mistři meče)
- Autor
- Bratstvo sv. Marka (Marxbrüder), Frankfurt
- Archiv
- Institut für Stadtgeschichte Frankfurt, H.18.02 Nr. 13
- Edice
- prepis: K. Theil, Transcription: Red Book of the Marxbrüder, Zenodo 10.5281/zenodo.20816085 (verzia 5. 9. 2026; CC BY-NC-SA 4.0)
- Digitalizace / záznam
- https://doi.org/10.5281/zenodo.20816085
- Relevance
- relevance 5 z 5
- Ověření
- čtená edice
Citováno v
- P166 Marxbrüder Master Dataset, 1491–1716 (tabuľka 363 majstrov z Cod. I.6.2°.5 a Červenej knihy)
Badatelské poznámky (slovensky)
- Theilův přepis přečten celý (f. 1r–35v, včetně prvního f. 35).
- Originál zbývá porovnat.
- Zápisy o pasování, přijetí a zkouškách jsou v profilech osob s přímými odkazy na strany přepisu.
- Formule ‚zu Meistern deß langen Schwerdts geschlagen, approbirt vnd zugelassen‘; formulář městského osvědčení s popisem privilegií (fol. 2r–v).
- Pravidlo zkoušky: 28. 3. 1613 Bartholome Eckhardt z Vratislavi ‚zur Prob furgestelt, weil Er Aber damals blutrunstig geschlagen vnd die federfechter Ihn nit zulassen wöllen‘ – pasován až 30. 3.; 1614 Hans Rambisch ‚verletzt, Als ist er nit zugelassen‘, až 20. 9.
- ‚weil Er bestanden‘ (srov. P165 č. 10).
- ‚Geörg Palm von Newem Soln In Vngarischen Bergstetten‘ (Banská Bystrica), mistr 9. 4. 1584 (fol. 3v); ‚Dauid Biernstengel auß den Zips Kurschner‘ (Spiš), 25. 3. 1610 (fol. 16v).
- MORAVA A čechy: Martin Frölich ‚von Olmutz in Mehren, Kurschner‘, mistr 15. 9. 1611 a HEJTMAN bratrstva 1613–1614; Hans a Jacob Klemsch (zedníci) a Michael Heintz (kožešník) z Olomouce; Tobias Bogener z Nového Města pražského (1610); Plzeň, Cheb, Kadaň.
- Fuchs 1584, Endreß 1608, Kacher 1617, Küchinger 1670, ‚Adam Reimetshoffer von Seiming in ostrich, Becker‘ 1686 (asi = Laimetzhoffer 1718, P157 – dohad).
- Steirmarkh‘ (Graz?) – čtení místních jmen nejisté.