Sources sur les guildes d’escrime
Langue de la page · Français

Sources › P164

Le Livre rouge de la confrérie de Saint-Marc

Un registre des réceptions à la maîtrise, avec la formule et une règle d’examen : un candidat mis en sang lors de sa présentation n’était pas admis.

Type
charte et pièce d’archives
Date
1583–1716
Lieu
Frankfurt am Main
Confrérie
Marxbrüder (Maîtres de l’Épée)
Édition
transcription : K. Theil, Transcription: Red Book of the Marxbrüder, Zenodo 10.5281/zenodo.20816085 (version du 5. 9. 2026 ; CC BY-NC-SA 4.0)
Vérification
édition consultée
Pertinence
5/5

Traduction intégrale avec le texte original ↓

Règles figurant dans cette source

Passages du texte classés par thème. Le thème mène à une comparaison avec d’autres villes, l’article au texte ci-dessous.

Récits tirés de cette source

Personnes mentionnées dans cette source (256)

Traduction intégrale

Cette traduction de travail s’appuie sur la version anglaise ou slovaque. Le texte original accompagne chaque paragraphe.

Le signe ¶ placé à côté d’un passage renvoie à cet endroit précis du texte.

Remise des confirmations impériales à la chancellerie de la ville (fol. 1r)

Sambstags den 19. Martÿ A° đ 1614. hat Balthasar Horn von Greiffenber Meister deß lang Schwerdts in namen vnd von weg der Bruderschafft von St. Marx der Röm. Kaÿ. Mtt. Matthiæ Confirmation Ihrer Privilegÿ zur Statt Franckfurt Cantzleÿ gelieffert vnd zu den andern Privilegien in Verwahrung zunemen in namen ermelter Bruderschaft gebetten, welches dann auch geschehen.

Le samedi 19 mars de l’an du Seigneur 1614, Balthasar Horn de Greiffenberg, maître de la longue épée, remit à la chancellerie de la ville de Francfort, au nom et pour le compte de la confrérie de Saint-Marc, la confirmation de ses privilèges par l’empereur romain Matthias, et demanda au nom de ladite confrérie qu’elle soit mise en sûreté avec les autres privilèges ; ce qui fut fait.

¶ 1

den 26. Martÿ Aᵒ đ 1628. hat Michael Lemcke von Hollandt in Preussen Hauptman der Bruderschafft Kayserl., Mtt Ferdinandi II. Confirmation Brieff zur Cantzleÿ gelieffert vnd zu den andern Privilegien in Verwahrung zunemen gebetten.

Le 26 mars de l’an du Seigneur 1628, Michael Lemcke de Preußisch Holland en Prusse, capitaine de la confrérie, remit à la chancellerie la lettre de confirmation de l’empereur Ferdinand II et demanda qu’elle fût mise en dépôt avec les autres privilèges.

¶ 2

den 31. Martÿ Aᵒ đ 1642. hat Hanß Reuter von Kirchen an der Eck, Hauptmann der Bruderschafft, Keyß. Mt. Ferdindandi III. confirmation Brieff zur Cantzleÿ gelieffert vnndt zu den andern Privilegÿs in Verwahrung zunehmen gebetten.

Le 31 mars de l’an du Seigneur 1642, Hans Reuter de Kirchheim unter Teck (?) (“Kirchen an der Eck”), capitaine de la confrérie, remit à la chancellerie la lettre de confirmation de l’empereur Ferdinand III et demanda qu’elle fût conservée en lieu sûr avec les autres privilèges.

¶ 3

La formule de vidimus pour un nouveau maître (fol. 2r–2v)

[left margin: ist im maßen gewiedert, wie hernach zu sehen]
wir der Rath der Statt Franckfurt am Mayn thun kundt vnd hiermit bekennen daß wir ≠ [insertion from 1v: sechs fünff vnterschiedliche Kaÿserliche Privilegia vnd darunder sonderlich obgesetzte] zween Kaÿserliche Confirmation Brieff den Meistern deß Schwerdts gegeben von wort zu wort lauttendt wie vorabstehet an Pergamen, Schrifften vnd Kaÿserlichen Anhangenden Insigeln, vnd sonst allenthalben gantz vnversehrt vnd vnargwöhnisch gesehen vnd befunden Auch vmb Meister deß Schwerdts beschehener fleissiger Bitte willens dieß gegenwertig Transsumpt daruon machen, mit vnserer Statt anhangendem Insigel bekraftiges vnd NN. welcher an heut dato von NN. Als Jetziger Zeit Hauptman vber die Bruderschafft von St. Marx, zu einem Meister deß [insertion: langen] Schwerdts geschlagen, approbirt vnd zugelassen worden, zu vrkundt haben mittheilen lassen, so geschehen đ.

(En marge : ceci est renouvelé dans une certaine mesure, comme on peut le voir ci-dessous.) Nous, le conseil de la ville de Frankfurt am Main, faisons savoir et déclarons par les présentes que nous avons vu et trouvé [ajout du fol. 1v : six (biffé) cinq privilèges impériaux différents, et parmi eux tout particulièrement ceux reproduits ci-dessus] deux lettres impériales de confirmation accordées aux Maîtres de l’Épée, dont la teneur est mot pour mot celle qui figure ci-dessus, entièrement intactes et exemptes de tout soupçon quant au parchemin, à l’écriture, aux sceaux impériaux pendants et à tous autres égards ; et, à la requête diligente des Maîtres de l’Épée, nous en avons fait établir le présent vidimus, l’avons confirmé de notre sceau municipal pendant et l’avons fait remettre en témoignage à N. N., qui a été ce jour reçu par adoubement, approuvé et admis comme Maître de l’Épée [ajout : longue] par N. N., actuellement capitaine de la confrérie de Saint-Marc. Ainsi fait le … (etc.)

¶ 4Examen et grades

verte.
[2v]
Wir der Rath der Statt Franckfurt am Maÿn, Thun kundt vnd hiermit bekennen, daß wir ein von dem jetztregierenden ≠ [insertion: Röm.] Kaÿß, Auch zu Hungern vnd Boheim Kön. Mtt. Ferdinando dem Andern zc. Vnseren allergnedigsten Herrn den Meistern deß Schwerdts allergnedigst ertheiltes Privilegium vnd Confirmation Brieff von wort zu wort lauttendt wie vorstehet, an Pergamen, Schrifften vnd Kaÿserlichem anhangendem Insigel vnd sonst Allent halben gantz vnversehrt vnd vnargwohnisch gesehen vnd befunden, Auch vmb Meister deß Schwerdts beschehener fleissiger Bitte willen dieß gegenwertige Transsumpt darvon vorfertig vnter vnserer Statt Anhangendem Insigel verfertigen vnd N. N. von N. welcher in heut dato von NN. vor N. als Jetzig Zeit Hauptman vber die Bruderschafft von St. Marx zu einem Meister des Lang schwerdts geschlag, approbirt vnd zugelassen worden, zu Vrkundt haben mittheilen lassen, So geschehen den đ

Tournez le feuillet. Nous, le conseil de la ville de Frankfurt am Main, faisons savoir et déclarons par les présentes que nous avons vu et reconnu le privilège et la lettre de confirmation très gracieusement accordés aux Maîtres de l'Épée par l'empereur [ajout : romain] et roi de Hongrie et de Bohême actuellement régnant, Ferdinand II, etc., notre très gracieux seigneur, dont la teneur est mot pour mot celle transcrite ci-dessus, entièrement intacts et exempts de tout soupçon quant au parchemin, à l'écriture, au sceau impérial pendant et à tous autres égards ; et, à l'instante requête des Maîtres de l'Épée, nous en avons fait dresser le présent transumpt sous le sceau pendant de notre ville et l'avons fait remettre en témoignage à N. N. de N., reçu ce jour par adoubement, approuvé et admis maître de la longue épée par N. N. de N., actuellement capitaine de la confrérie de Saint-Marc. Ainsi fait le … (etc.)

¶ 5

Les premiers actes de réception à la maîtrise (fol. 3r–4v, 1583–1587)

3.[r]
Caspar Bachar von Dresden kürschner Ist durch Melchior Gaißmann von Nürnberg, der Zeit verordnetem hauptman über die Bruderschafft von S. Marco zu einem Meister des langen Schwerdts offentlich geschlagen wordn Am Sontage den 8. 7bris Anno 1583.

Caspar Bachar de Dresde, fourreur, a été publiquement reçu maître de la longue épée par Melchior Gaißmann de Nuremberg, alors nommé capitaine de la confrérie de Saint-Marc, le dimanche 8 septembre de l’année 1583.

¶ 6Examen et grades

Sontags den 24 Martÿ Anno 1584 seindt nachbenante Personen, durch Melchiorn Nauman von Say auß der Schleßing, als hauptman über die Bruderschafft von S. Marx. zu Meistern des lang Schwerdts offentlich geschlagen worden.
Peter Schultheiß von Regenspurg Glockengießer.
Caspar Felber von Tressen, Lein wöber.
Joachim Gotthardt von Custrin, Kürschner.
Geörg Fuchs von Wien, Becker.
Conrad Fridwag von Nürmberg, Schumacher.
Pauly Merlo von Nürmberg Schellenmacher.
Lazary Bauert von heilspurg In Preußen kürßner.
Hanß damser von Greitz In d. Steirmarkh kürßner.
Moritz Büschel von der Weyde kürßner .|.

Le dimanche 24 mars de l’année 1584, les personnes nommées ci-dessous furent publiquement reçues maîtres de la longue épée par Melchior Nauman de Sagan (?) (“Say”) en Silésie, en qualité de capitaine de la confrérie de Saint-Marc : Peter Schultheiß de Ratisbonne, fondeur de cloches ; Caspar Felber de Dresde, tisserand de toile de lin ; Joachim Gotthardt de Küstrin, fourreur ; Georg Fuchs de Vienne, boulanger ; Conrad Fridwag de Nuremberg, cordonnier ; Pauly Merlo de Nuremberg, fabricant de clochettes ; Lazarus Bauert de Heilsberg en Prusse, fourreur ; Hans Damser de Graz (?) (“Greitz”) en Styrie, fourreur ; Moritz Büschel de Weiden (?) (“von der Weyde”), fourreur.

¶ 7Examen et grades

[3v]
Geörg Palm von Newem Soln In Vngarischen Bergstetten ist den 9. Aprilis Anno 1584 durch Wilhelm Schützen von Cöln zum Meister des langen Schwerdts geschlagen worden.

Georg Palm, de Neusohl (Banská Bystrica), dans les villes minières de Hongrie, fut reçu maître de la longue épée par Wilhelm Schütz de Cologne le 9 avril de l’an 1584.

¶ 8

Bastian Völklin von München
Christoff Koch von Breßlaw.
Dauid Lintz von Dantzig.
seind Sontags den 12. Aprilis Anno đ 84 durch Wilhelm Schützen zu Meistern des Lang Schwerdts geschlage worde.

Bastian Völklin de Munich, Christoph Koch de Breslau et David Lintz de Danzig furent reçus maîtres de la longue épée par Wilhelm Schütz le dimanche 12 avril de l’an du Seigneur (15)84.

¶ 9

Geörg Rad von Jena Glaser, bürg zu Augspurg
Niclauß wünsch von Königsperg zu Preüßen kürschner
seind Sontags den 4 Aprilis Anno 1585. durch wilhelm Schützen von Cöln. zu Meistern des lange Schwerdts geschlage worde.

Georg Rad de Jena, vitrier, bourgeois d’Augsbourg, et Niklaus Wünsch de Königsberg en Prusse, pelletier, furent reçus maîtres de la longue épée par Wilhelm Schütz de Cologne le dimanche 4 avril de l’année 1585.

¶ 10

4[r]
Thomas Schnedergerger von Passaw ein Beck Ist von Michel Wincklern zu einem Meister des lange Schwerdts geschlage worde Am Sontags den 12. 7bris. Anno 1585.

Thomas Schnedergerger de Passau, boulanger, fut reçu maître de la longue épée par Michel Winckler le dimanche 12 septembre de l’année 1585.

¶ 11

Sontags den 27 Martÿ Anno 1586. seind nachuolgende Personen von Wilhelm Schützen von Coln diser Zeit verordnetem hauptman über die Bruderschafft von S. Marx. zu eine M. des lange Schwerdts geschlage worde
[curly bracket Caspar Grimm to Dauid Reibholz: kürßner]
Caspar Grimm von Arnstadt.
Peter Niß. von Dantzig.
Augustin Ferber v. Schwebisch gemündt,
Melchior Mair v. Nörlinge
Dauid Reibholz von Raudt.
Peter Lentz von Augspurg wöber
Niclauß Wiltobler von Bregitz am Boden See Kupferschmidt.

Le dimanche 27 mars de l’an 1586, les personnes suivantes furent reçues maîtres de la longue épée par Wilhelm Schütz de Cologne, alors capitaine désigné de la confrérie de Saint-Marc : (fourreurs) Caspar Grimm d’Arnstadt, Peter Niß de Danzig, Augustin Ferber de Schwäbisch Gmünd, Melchior Mair de Nördlingen, David Reibholz de Raudten ; Peter Lentz d’Augsbourg, tisserand ; Niklaus Wiltobler de Bregenz sur le lac de Constance, chaudronnier.

¶ 12

[4v]
Sontags den 11. 7bris Anno 1586. seindt nachuolgende Personen durch M. Wilhelm Schützen von Cöln, als dieser Zeit verordnetem Hauptman über die Bruderschafft von S. Marx. zu M. des Schwerdts offentlich Im Krachbein geschlagen worde. Als namentlich
– Christian Kölckes, von Gülch. Schwartzferber
– Michel Dunckel von Lahr. kürschner.
Peter Hepfner v. dreßden. Leinwöber.
Lorentz Schmidt. v. Ochsenfurt. Bader,

Le dimanche 11 septembre de l’année 1586, les personnes suivantes furent publiquement reçues maîtres de l’épée à la (maison) « Krachbein » par maître Wilhelm Schütz de Cologne, alors capitaine nommé à la tête de la confrérie de Saint-Marc, à savoir : Christian Kölckes de Jülich, teinturier en noir ; Michel Dunckel de Lahr, pelletier ; Peter Hepfner de Dresde, tisserand de toile de lin ; Lorenz Schmidt d’Ochsenfurt, étuviste.

¶ 13Examen et grades

Détails de la source

ID
P164
Type
charte et pièce d’archives
Date
1583–1716
Lieu
Francfort-sur-le-Main
Pays actuel
Allemagne
Langue
Allemand
Confrérie
Marxbrüder (Maîtres de l’Épée)
Auteur
Bratstvo sv. Marka (Marxbrüder), Frankfurt
Archives
Institut für Stadtgeschichte Frankfurt, H.18.02 Nr. 13
Édition
prepis: K. Theil, Transcription: Red Book of the Marxbrüder, Zenodo 10.5281/zenodo.20816085 (verzia 5. 9. 2026; CC BY-NC-SA 4.0)
Numérisation / notice
https://doi.org/10.5281/zenodo.20816085
Pertinence
pertinence 5 sur 5 texte normatif : statuts, privilège, règlement d’école
Vérification
édition consultée

Cité par

Notes de recherche (en slovaque)

Notes de travail sur la source en attendant la rédaction d’un texte éditorial. Constats isolés, sans récit suivi.