Źródła do dziejów cechów szermierczych
Język strony · Polski

Źródła › P164

Czerwona księga Bractwa św. Marka

Rejestr osób przyjętych do grona mistrzów, z formułą i zasadą egzaminacyjną: kandydata, któremu podczas prezentacji upuszczono krwi, nie dopuszczano.

Typ
dokument i zapis archiwalny
Data
1583–1716
Miejsce
Frankfurt nad Menem
Bractwo
Marxbrüder (Mistrzowie Miecza)
Edycja
transkrypcja: K. Theil, Transcription: Red Book of the Marxbrüder, Zenodo 10.5281/zenodo.20816085 (wersja 5. 9. 2026; CC BY-NC-SA 4.0)
Weryfikacja
odczyt wykorzystanej edycji
Znaczenie
5/5

Pełny przekład wraz z oryginałem ↓

Przepisy w tym źródle

Fragmenty tekstu według tematów. Temat prowadzi do porównania z innymi miastami, artykuł — do tekstu poniżej.

Historie z tego źródła

Osoby w tym źródle (256)

Pełny przekład

Przekład roboczy opiera się na wersji angielskiej lub słowackiej. Każdemu akapitowi towarzyszy tekst oryginalny.

Znak ¶ obok ustępu jest odsyłaczem do tego właśnie miejsca w tekście.

Przekazanie cesarskich potwierdzeń do kancelarii miejskiej (k. 1r)

Sambstags den 19. Martÿ A° đ 1614. hat Balthasar Horn von Greiffenber Meister deß lang Schwerdts in namen vnd von weg der Bruderschafft von St. Marx der Röm. Kaÿ. Mtt. Matthiæ Confirmation Ihrer Privilegÿ zur Statt Franckfurt Cantzleÿ gelieffert vnd zu den andern Privilegien in Verwahrung zunemen in namen ermelter Bruderschaft gebetten, welches dann auch geschehen.

W sobotę 19 marca roku Pańskiego 1614 Balthasar Horn z Greiffenberg, mistrz długiego miecza, w imieniu i z upoważnienia bractwa św. Marka przekazał do kancelarii miasta Frankfurtu potwierdzenie ich przywilejów przez cesarza rzymskiego Macieja i poprosił w imieniu wspomnianego bractwa o przyjęcie go na przechowanie wraz z innymi przywilejami; co też uczyniono.

¶ 1

den 26. Martÿ Aᵒ đ 1628. hat Michael Lemcke von Hollandt in Preussen Hauptman der Bruderschafft Kayserl., Mtt Ferdinandi II. Confirmation Brieff zur Cantzleÿ gelieffert vnd zu den andern Privilegien in Verwahrung zunemen gebetten.

Dnia 26 marca roku Pańskiego 1628 Michael Lemcke z Preußisch Holland w Prusach, kapitan bractwa, przekazał do kancelarii dokument potwierdzający cesarza Ferdynanda II i poprosił o przyjęcie go na przechowanie wraz z pozostałymi przywilejami.

¶ 2

den 31. Martÿ Aᵒ đ 1642. hat Hanß Reuter von Kirchen an der Eck, Hauptmann der Bruderschafft, Keyß. Mt. Ferdindandi III. confirmation Brieff zur Cantzleÿ gelieffert vnndt zu den andern Privilegÿs in Verwahrung zunehmen gebetten.

Dnia 31 marca roku Pańskiego 1642 Hans Reuter z Kirchheim unter Teck (?) (“Kirchen an der Eck”), kapitan bractwa, przekazał kancelarii dokument konfirmacyjny cesarza Ferdynanda III i poprosił o przechowanie go wraz z pozostałymi przywilejami.

¶ 3

Formuła vidimus dla nowego mistrza (k. 2r–2v)

[left margin: ist im maßen gewiedert, wie hernach zu sehen]
wir der Rath der Statt Franckfurt am Mayn thun kundt vnd hiermit bekennen daß wir ≠ [insertion from 1v: sechs fünff vnterschiedliche Kaÿserliche Privilegia vnd darunder sonderlich obgesetzte] zween Kaÿserliche Confirmation Brieff den Meistern deß Schwerdts gegeben von wort zu wort lauttendt wie vorabstehet an Pergamen, Schrifften vnd Kaÿserlichen Anhangenden Insigeln, vnd sonst allenthalben gantz vnversehrt vnd vnargwöhnisch gesehen vnd befunden Auch vmb Meister deß Schwerdts beschehener fleissiger Bitte willens dieß gegenwertig Transsumpt daruon machen, mit vnserer Statt anhangendem Insigel bekraftiges vnd NN. welcher an heut dato von NN. Als Jetziger Zeit Hauptman vber die Bruderschafft von St. Marx, zu einem Meister deß [insertion: langen] Schwerdts geschlagen, approbirt vnd zugelassen worden, zu vrkundt haben mittheilen lassen, so geschehen đ.

(Na marginesie: zostaje to w pewnym zakresie odnowione, jak można zobaczyć poniżej.) My, rada miasta Frankfurtu nad Menem, oznajmiamy i niniejszym oświadczamy, że widzieliśmy i uznaliśmy [dopisek z k. 1v: sześć (skreślone) pięć różnych przywilejów cesarskich, a wśród nich zwłaszcza te zamieszczone powyżej] dwa cesarskie dokumenty potwierdzające nadane Mistrzom Miecza, brzmiące słowo w słowo jak powyżej, za całkowicie nienaruszone i niewzbudzające podejrzeń co do pergaminu, pisma i przywieszonych pieczęci cesarskich oraz pod każdym innym względem; a na usilną prośbę Mistrzów Miecza poleciliśmy sporządzić z nich niniejszy transumpt, uwierzytelniliśmy go przywieszoną pieczęcią naszego miasta i poleciliśmy wydać go na świadectwo N. N., który dzisiejszego dnia został pasowany, zatwierdzony i przyjęty na Mistrza [dopisek: Długiego] Miecza przez N. N., obecnego kapitana bractwa św. Marka. Tak uczyniono dnia … (itd.)

¶ 4Egzamin i stopnie

verte.
[2v]
Wir der Rath der Statt Franckfurt am Maÿn, Thun kundt vnd hiermit bekennen, daß wir ein von dem jetztregierenden ≠ [insertion: Röm.] Kaÿß, Auch zu Hungern vnd Boheim Kön. Mtt. Ferdinando dem Andern zc. Vnseren allergnedigsten Herrn den Meistern deß Schwerdts allergnedigst ertheiltes Privilegium vnd Confirmation Brieff von wort zu wort lauttendt wie vorstehet, an Pergamen, Schrifften vnd Kaÿserlichem anhangendem Insigel vnd sonst Allent halben gantz vnversehrt vnd vnargwohnisch gesehen vnd befunden, Auch vmb Meister deß Schwerdts beschehener fleissiger Bitte willen dieß gegenwertige Transsumpt darvon vorfertig vnter vnserer Statt Anhangendem Insigel verfertigen vnd N. N. von N. welcher in heut dato von NN. vor N. als Jetzig Zeit Hauptman vber die Bruderschafft von St. Marx zu einem Meister des Lang schwerdts geschlag, approbirt vnd zugelassen worden, zu Vrkundt haben mittheilen lassen, So geschehen den đ

Odwrócić kartę. My, rada miasta Frankfurtu nad Menem, podajemy do wiadomości i niniejszym oświadczamy, że widzieliśmy i uznaliśmy przywilej oraz dokument potwierdzający, najłaskawiej nadany Mistrzom Miecza przez obecnie panującego cesarza [dopisek: rzymskiego] i króla Węgier oraz Czech, Ferdynanda II etc., naszego najmiłościwszego pana, o brzmieniu słowo w słowo takim, jak zapisano powyżej, za całkowicie nienaruszony i niebudzący podejrzeń co do pergaminu, pisma i przywieszonej pieczęci cesarskiej oraz pod każdym innym względem; a na usilną prośbę Mistrzów Miecza poleciliśmy sporządzić z niego niniejszy transumpt pod przywieszoną pieczęcią naszego miasta i wydać go na świadectwo N. N. z N., który dzisiejszego dnia został pasowany, zatwierdzony i przyjęty na mistrza długiego miecza przez N. N. z N., obecnego kapitana bractwa św. Marka. Tak uczyniono dnia … (etc.)

¶ 5

Pierwsze wpisy o pasowaniach (k. 3r–4v, 1583–1587)

3.[r]
Caspar Bachar von Dresden kürschner Ist durch Melchior Gaißmann von Nürnberg, der Zeit verordnetem hauptman über die Bruderschafft von S. Marco zu einem Meister des langen Schwerdts offentlich geschlagen wordn Am Sontage den 8. 7bris Anno 1583.

Caspar Bachar z Drezna, kuśnierz, został publicznie pasowany na Mistrza Długiego Miecza przez Melchiora Gaißmanna z Norymbergi, podówczas mianowanego kapitanem bractwa św. Marka, w niedzielę 8 września roku 1583.

¶ 6Egzamin i stopnie

Sontags den 24 Martÿ Anno 1584 seindt nachbenante Personen, durch Melchiorn Nauman von Say auß der Schleßing, als hauptman über die Bruderschafft von S. Marx. zu Meistern des lang Schwerdts offentlich geschlagen worden.
Peter Schultheiß von Regenspurg Glockengießer.
Caspar Felber von Tressen, Lein wöber.
Joachim Gotthardt von Custrin, Kürschner.
Geörg Fuchs von Wien, Becker.
Conrad Fridwag von Nürmberg, Schumacher.
Pauly Merlo von Nürmberg Schellenmacher.
Lazary Bauert von heilspurg In Preußen kürßner.
Hanß damser von Greitz In d. Steirmarkh kürßner.
Moritz Büschel von der Weyde kürßner .|.

W niedzielę 24 marca roku 1584 wymienione niżej osoby zostały publicznie pasowane na mistrzów długiego miecza przez Melchiora Naumana z Żagania (?) („Say”) na Śląsku, jako kapitana bractwa św. Marka: Peter Schultheiß z Ratyzbony, ludwisarz; Caspar Felber z Drezna, tkacz płótna; Joachim Gotthardt z Kostrzyna, kuśnierz; Georg Fuchs z Wiednia, piekarz; Conrad Fridwag z Norymbergi, szewc; Pauly Merlo z Norymbergi, wytwórca dzwonków; Lazarus Bauert z Lidzbarka Warmińskiego w Prusach, kuśnierz; Hans Damser z Grazu (?) („Greitz”) w Styrii, kuśnierz; Moritz Büschel z Weiden (?) („von der Weyde”), kuśnierz.

¶ 7Egzamin i stopnie

[3v]
Geörg Palm von Newem Soln In Vngarischen Bergstetten ist den 9. Aprilis Anno 1584 durch Wilhelm Schützen von Cöln zum Meister des langen Schwerdts geschlagen worden.

Georg Palm z Neusohl (Bańska Bystrzyca), jednego z węgierskich miast górniczych, został pasowany na mistrza długiego miecza przez Wilhelma Schütza z Kolonii dnia 9 kwietnia roku 1584.

¶ 8

Bastian Völklin von München
Christoff Koch von Breßlaw.
Dauid Lintz von Dantzig.
seind Sontags den 12. Aprilis Anno đ 84 durch Wilhelm Schützen zu Meistern des Lang Schwerdts geschlage worde.

Bastian Völklin z Monachium, Christoph Koch z Wrocławia i David Lintz z Gdańska zostali pasowani na mistrzów długiego miecza przez Wilhelma Schütza w niedzielę 12 kwietnia roku Pańskiego (15)84.

¶ 9

Geörg Rad von Jena Glaser, bürg zu Augspurg
Niclauß wünsch von Königsperg zu Preüßen kürschner
seind Sontags den 4 Aprilis Anno 1585. durch wilhelm Schützen von Cöln. zu Meistern des lange Schwerdts geschlage worde.

Georg Rad z Jeny, szklarz, obywatel Augsburga, oraz Niklaus Wünsch z Królewca w Prusach, kuśnierz, zostali pasowani na mistrzów długiego miecza przez Wilhelma Schütza z Kolonii w niedzielę 4 kwietnia roku 1585.

¶ 10

4[r]
Thomas Schnedergerger von Passaw ein Beck Ist von Michel Wincklern zu einem Meister des lange Schwerdts geschlage worde Am Sontags den 12. 7bris. Anno 1585.

Thomas Schnedergerger z Pasawy, piekarz, został pasowany na mistrza długiego miecza przez Michela Wincklera w niedzielę 12 września roku 1585.

¶ 11

Sontags den 27 Martÿ Anno 1586. seind nachuolgende Personen von Wilhelm Schützen von Coln diser Zeit verordnetem hauptman über die Bruderschafft von S. Marx. zu eine M. des lange Schwerdts geschlage worde
[curly bracket Caspar Grimm to Dauid Reibholz: kürßner]
Caspar Grimm von Arnstadt.
Peter Niß. von Dantzig.
Augustin Ferber v. Schwebisch gemündt,
Melchior Mair v. Nörlinge
Dauid Reibholz von Raudt.
Peter Lentz von Augspurg wöber
Niclauß Wiltobler von Bregitz am Boden See Kupferschmidt.

W niedzielę 27 marca roku 1586 następujące osoby zostały pasowane na Mistrzów Długiego Miecza przez Wilhelma Schütza z Kolonii, wówczas mianowanego kapitanem bractwa św. Marka: (kuśnierze) Caspar Grimm z Arnstadt, Peter Niß z Gdańska, Augustin Ferber ze Schwäbisch Gmünd, Melchior Mair z Nördlingen, David Reibholz z Rudnej; Peter Lentz z Augsburga, tkacz; Niklaus Wiltobler z Bregencji nad Jeziorem Bodeńskim, kotlarz.

¶ 12

[4v]
Sontags den 11. 7bris Anno 1586. seindt nachuolgende Personen durch M. Wilhelm Schützen von Cöln, als dieser Zeit verordnetem Hauptman über die Bruderschafft von S. Marx. zu M. des Schwerdts offentlich Im Krachbein geschlagen worde. Als namentlich
– Christian Kölckes, von Gülch. Schwartzferber
– Michel Dunckel von Lahr. kürschner.
Peter Hepfner v. dreßden. Leinwöber.
Lorentz Schmidt. v. Ochsenfurt. Bader,

W niedzielę 11 września roku 1586 następujące osoby zostały publicznie pasowane na mistrzów miecza w (domu) „Krachbein” przez mistrza Wilhelma Schütza z Kolonii, jako ówcześnie mianowanego kapitana bractwa św. Marka, a mianowicie: Christian Kölckes z Jülich, farbiarz czerni; Michel Dunckel z Lahr, kuśnierz; Peter Hepfner z Drezna, tkacz płótna lnianego; Lorenz Schmidt z Ochsenfurtu, łaziebnik.

¶ 13Egzamin i stopnie

Szczegóły źródła

ID
P164
Typ
dokument i zapis archiwalny
Data
1583–1716
Miejsce
Frankfurt nad Menem
Państwo (obecnie)
Niemcy
Język
niemiecki
Bractwo
Marxbrüder (Mistrzowie Miecza)
Autor
Bratstvo sv. Marka (Marxbrüder), Frankfurt
Archiwum
Institut für Stadtgeschichte Frankfurt, H.18.02 Nr. 13
Edycja
prepis: K. Theil, Transcription: Red Book of the Marxbrüder, Zenodo 10.5281/zenodo.20816085 (verzia 5. 9. 2026; CC BY-NC-SA 4.0)
Digitalizacja / opis katalogowy
https://doi.org/10.5281/zenodo.20816085
Znaczenie
trafność 5 z 5 tekst normatywny: statuty, przywilej, regulamin szkoły szermierczej
Weryfikacja
odczyt wykorzystanej edycji

Cytowane przez

Notatki badawcze (po słowacku)

Notatki robocze dotyczące źródła, do czasu opracowania tekstu redakcyjnego. Pojedyncze ustalenia, nie ciągły wywód.