Źródła › P164
Czerwona księga Bractwa św. Marka
Rejestr osób przyjętych do grona mistrzów, z formułą i zasadą egzaminacyjną: kandydata, któremu podczas prezentacji upuszczono krwi, nie dopuszczano.
- Typ
- dokument i zapis archiwalny
- Data
- 1583–1716
- Miejsce
- Frankfurt nad Menem
- Bractwo
- Marxbrüder (Mistrzowie Miecza)
- Edycja
- transkrypcja: K. Theil, Transcription: Red Book of the Marxbrüder, Zenodo 10.5281/zenodo.20816085 (wersja 5. 9. 2026; CC BY-NC-SA 4.0)
- Weryfikacja
- odczyt wykorzystanej edycji
- Znaczenie
- 5/5
Pełny przekład wraz z oryginałem ↓
Przepisy w tym źródle
Historie z tego źródła
- Zaledwie draśnięty (Frankfurt, 1614)
- Zakrwawiony człowiek z Wrocławia (Frankfurt, 1613)
- Mistrz szermierki z Węgier (Zurych, 1585)
- Kuśnierz zastępujący kapitana (Frankfurt, 1620)
- Jacob Niß otrzymał nowy list mistrzowski (Frankfurt, 1590)
Osoby w tym źródle (256)
- Abraham Borowsky
- Adam Beyer
- Adam Kistenfeger
- Adam Rasti
- Adam Reimetshofer
- Adam Schmidt
- Alexander Sauerweid
- Andreas Backes
- Andreas Dobel
- Andreas Kraft
- Andreas Krosig
- August Färber
- Balthasar Büchler
- Balthasar Horn
- Balthasar Pfeifer
- Bartholomäus Deutschländer
- Bartholomäus Eckhardt
- Bartholomäus Katz
- Bartholomäus Weiß
- Christian Daden
- Christian Gülich
- Christian Kölkes
- Christian Reutsch
- Christian Riel
- Christoph Fahren
- Christoph Fellbaum
- Christoph Führer
- Christoph Hinze
- Christoph Ihose
- Christoph Kacher
- Christoph Koch
- Christoph Martin
- Christoph Müller
- Christoph Selig
- Daniel Bleich
- Daniel Spieß
- David Birnstengel
- David Lintz
- David Reibholz
- David Sturm
- David Vogt
- Dietrich Liebentanz
- Fabian Reich
- Friedrich Boll
- Friedrich Frischeisen
- Friedrich Hagen
- Gabriel Miliz
- Georg Ackermann
- Georg Faul
- Georg Fenzenauer
- Georg Freiner
- Georg Fuchs
- Georg Gepherindt
- Georg Haußmeÿer
- Georg Heismer
- Georg Heuß
- Georg Klar
- Georg Löchel
- Georg Meyer
- Georg Palm
- Georg Rad
- Georg Rotlhuber
- Georg Schneider
- Georg Seiler
- Georg Seinz
- Georg Still
- Georg Weidtmann
- Georg Zwickel
- Gottfried Glatz
- Gregor Wiesender
- Hans Bar
- Hans Beckmeister
- Hans Beinsfeld
- Hans Bierdimpfl
- Hans Bock
- Hans Brosch
- Hans Busse
- Hans Clausenburg
- Hans Damser
- Hans Dielermann
- Hans Engelhard Diestel
- Hans Ermler
- Hans Gogelsen
- Hans Goldener
- Hans Grimm
- Hans Heberle
- Hans Heinle
- Hans Hermann
- Hans Hertel
- Hans Horn
- Hans Joachim
- Hans Kegel
- Hans Keller
- Hans Klein
- Hans Klemsch
- Hans Konrad Kalter
- Hans Kraus
- Hans Leibniz
- Hans Leiß
- Hans Melber
- Hans Mestel
- Hans Müller
- Hans Papst
- Hans Paul Bohlen
- Hans Rambisch
- Hans Reuter
- Hans Ring
- Hans Rins
- Hans Rummel
- Hans Sanftmeyer
- Hans Schaff
- Hans Schuster
- Hans Wiesender
- Hans Wirt
- Hans von der Sebenitz
- Heinrich Tehennes
- Heinrich Veit
- Heinrich Wagner
- Henning Müller
- Jacob Schmiedt
- Jakob Ackermann
- Jakob Beck
- Jakob Großer
- Jakob Kalau
- Jakob Klemsch
- Jakob Luck
- Jakob Marsteller
- Jakob Neumann
- Jakob Nies
- Jakob Paulting
- Jakob Weigenhahn
- Jeremias Tschencke
- Joachim Balz
- Joachim Bold
- Joachim Gotthardt
- Joachim Worms
- Johann Adam Opitz
- Johann Becker
- Johann Gottfried Schmelzer
- Johann Haus
- Johann Heinrich Hoffmann
- Johann Konrad Hartmann
- Johann Martin Schmuckert
- Johann Oelschlägel
- Johann Schottler
- Johann Schwabauer
- Julius Hartisch
- Karl Küchinger
- Karl Martin
- Kaspar Anton Richmann
- Kaspar Arnold
- Kaspar Bacher
- Kaspar Felber
- Kaspar Grimm
- Kaspar Hafner
- Kaspar Kretschmann
- Kaspar Volz
- Klaus Rindfleisch
- Konrad Endres
- Konrad Friedwach
- Konrad Haußner
- Konrad Kohrs
- Konrad Wischeckel
- Lazarus Bauert
- Leonhard Gackstätter
- Leonhard Weber
- Lorenz Brüllmann
- Lorenz Pflug
- Lorenz Schmidt
- Ludwig Beck
- Ludwig Woidke
- Markus Eckstein
- Martin Bedermann
- Martin Beschmann
- Martin Beyer
- Martin Fröhlich
- Martin Kähl
- Martin Neumärker
- Martin Saur
- Matthias Erkel
- Matthias Geiger
- Matthias Großwald
- Matthias Kleiner
- Matthias Lehmann
- Matthias Matthias
- Matthias Pfeifer
- Matthias Rosenau
- Matthias Schmidt
- Matthias Siegel
- Matthias Traub
- Melchior Brand
- Melchior Geißmann
- Melchior Meyer
- Melchior Naumann
- Melchior Wessel
- Michael Claus
- Michael Dunkel
- Michael Haan
- Michael Heinz
- Michael Lembke
- Michael Schrumpf
- Michael Winkler
- Moritz Büschel
- Nikolaus Moritz
- Nikolaus Wildobler
- Nikolaus Wünsch
- Paul Korn
- Paul Merlo
- Paul Pol
- Paul Reuter
- Paulus Rausch
- Paulus Schmidt
- Peter Herzog
- Peter Höpfner
- Peter Lenz
- Peter Nies
- Peter Sacker
- Peter Schnell
- Peter Schultheiß
- Peter Schwark
- Peter Sebastian
- Peter von der Hohenmühlen
- Philipp Adam
- Philipp Brahe
- Philipp Bräscher
- Philipp Clemens
- Philipp Strobel
- Raimund Homler
- Samuel Probst
- Sebastian Fürst
- Sebastian Klier
- Sebastian Kuchenmeister
- Sebastian Völklin
- Sebastian von Matzenheim
- Sigmund Hartung
- Sigmund Naueshund
- Simon Winkelmann
- Stefan Andreas
- Stefan Leopold
- Thomas Held
- Thomas Jordan
- Thomas Körster
- Thomas Schnedergerger
- Thomas Tiergartner
- Tobias Bogener
- Tobias Strauß
- Ulrich Burckhardt
- Ulrich Harter
- Valentin Faber
- Wendelin Kreil
- Wigand Brotschieber
- Wilhelm Schulz
- Wilhelm Schützen
- Wolf Ball
- Wolf Brandner
- Zacharias Schönenknecht
Pełny przekład
Przekazanie cesarskich potwierdzeń do kancelarii miejskiej (k. 1r)
Sambstags den 19. Martÿ A° đ 1614. hat Balthasar Horn von Greiffenber Meister deß lang Schwerdts in namen vnd von weg der Bruderschafft von St. Marx der Röm. Kaÿ. Mtt. Matthiæ Confirmation Ihrer Privilegÿ zur Statt Franckfurt Cantzleÿ gelieffert vnd zu den andern Privilegien in Verwahrung zunemen in namen ermelter Bruderschaft gebetten, welches dann auch geschehen.
W sobotę 19 marca roku Pańskiego 1614 Balthasar Horn z Greiffenberg, mistrz długiego miecza, w imieniu i z upoważnienia bractwa św. Marka przekazał do kancelarii miasta Frankfurtu potwierdzenie ich przywilejów przez cesarza rzymskiego Macieja i poprosił w imieniu wspomnianego bractwa o przyjęcie go na przechowanie wraz z innymi przywilejami; co też uczyniono.
den 26. Martÿ Aᵒ đ 1628. hat Michael Lemcke von Hollandt in Preussen Hauptman der Bruderschafft Kayserl., Mtt Ferdinandi II. Confirmation Brieff zur Cantzleÿ gelieffert vnd zu den andern Privilegien in Verwahrung zunemen gebetten.
Dnia 26 marca roku Pańskiego 1628 Michael Lemcke z Preußisch Holland w Prusach, kapitan bractwa, przekazał do kancelarii dokument potwierdzający cesarza Ferdynanda II i poprosił o przyjęcie go na przechowanie wraz z pozostałymi przywilejami.
den 31. Martÿ Aᵒ đ 1642. hat Hanß Reuter von Kirchen an der Eck, Hauptmann der Bruderschafft, Keyß. Mt. Ferdindandi III. confirmation Brieff zur Cantzleÿ gelieffert vnndt zu den andern Privilegÿs in Verwahrung zunehmen gebetten.
Dnia 31 marca roku Pańskiego 1642 Hans Reuter z Kirchheim unter Teck (?) (“Kirchen an der Eck”), kapitan bractwa, przekazał kancelarii dokument konfirmacyjny cesarza Ferdynanda III i poprosił o przechowanie go wraz z pozostałymi przywilejami.
Formuła vidimus dla nowego mistrza (k. 2r–2v)
[left margin: ist im maßen gewiedert, wie hernach zu sehen]
wir der Rath der Statt Franckfurt am Mayn thun kundt vnd hiermit bekennen daß wir ≠ [insertion from 1v: sechs fünff vnterschiedliche Kaÿserliche Privilegia vnd darunder sonderlich obgesetzte] zween Kaÿserliche Confirmation Brieff den Meistern deß Schwerdts gegeben von wort zu wort lauttendt wie vorabstehet an Pergamen, Schrifften vnd Kaÿserlichen Anhangenden Insigeln, vnd sonst allenthalben gantz vnversehrt vnd vnargwöhnisch gesehen vnd befunden Auch vmb Meister deß Schwerdts beschehener fleissiger Bitte willens dieß gegenwertig Transsumpt daruon machen, mit vnserer Statt anhangendem Insigel bekraftiges vnd NN. welcher an heut dato von NN. Als Jetziger Zeit Hauptman vber die Bruderschafft von St. Marx, zu einem Meister deß [insertion: langen] Schwerdts geschlagen, approbirt vnd zugelassen worden, zu vrkundt haben mittheilen lassen, so geschehen đ.
(Na marginesie: zostaje to w pewnym zakresie odnowione, jak można zobaczyć poniżej.) My, rada miasta Frankfurtu nad Menem, oznajmiamy i niniejszym oświadczamy, że widzieliśmy i uznaliśmy [dopisek z k. 1v: sześć (skreślone) pięć różnych przywilejów cesarskich, a wśród nich zwłaszcza te zamieszczone powyżej] dwa cesarskie dokumenty potwierdzające nadane Mistrzom Miecza, brzmiące słowo w słowo jak powyżej, za całkowicie nienaruszone i niewzbudzające podejrzeń co do pergaminu, pisma i przywieszonych pieczęci cesarskich oraz pod każdym innym względem; a na usilną prośbę Mistrzów Miecza poleciliśmy sporządzić z nich niniejszy transumpt, uwierzytelniliśmy go przywieszoną pieczęcią naszego miasta i poleciliśmy wydać go na świadectwo N. N., który dzisiejszego dnia został pasowany, zatwierdzony i przyjęty na Mistrza [dopisek: Długiego] Miecza przez N. N., obecnego kapitana bractwa św. Marka. Tak uczyniono dnia … (itd.)
verte.
[2v]
Wir der Rath der Statt Franckfurt am Maÿn, Thun kundt vnd hiermit bekennen, daß wir ein von dem jetztregierenden ≠ [insertion: Röm.] Kaÿß, Auch zu Hungern vnd Boheim Kön. Mtt. Ferdinando dem Andern zc. Vnseren allergnedigsten Herrn den Meistern deß Schwerdts allergnedigst ertheiltes Privilegium vnd Confirmation Brieff von wort zu wort lauttendt wie vorstehet, an Pergamen, Schrifften vnd Kaÿserlichem anhangendem Insigel vnd sonst Allent halben gantz vnversehrt vnd vnargwohnisch gesehen vnd befunden, Auch vmb Meister deß Schwerdts beschehener fleissiger Bitte willen dieß gegenwertige Transsumpt darvon vorfertig vnter vnserer Statt Anhangendem Insigel verfertigen vnd N. N. von N. welcher in heut dato von NN. vor N. als Jetzig Zeit Hauptman vber die Bruderschafft von St. Marx zu einem Meister des Lang schwerdts geschlag, approbirt vnd zugelassen worden, zu Vrkundt haben mittheilen lassen, So geschehen den đ
Odwrócić kartę. My, rada miasta Frankfurtu nad Menem, podajemy do wiadomości i niniejszym oświadczamy, że widzieliśmy i uznaliśmy przywilej oraz dokument potwierdzający, najłaskawiej nadany Mistrzom Miecza przez obecnie panującego cesarza [dopisek: rzymskiego] i króla Węgier oraz Czech, Ferdynanda II etc., naszego najmiłościwszego pana, o brzmieniu słowo w słowo takim, jak zapisano powyżej, za całkowicie nienaruszony i niebudzący podejrzeń co do pergaminu, pisma i przywieszonej pieczęci cesarskiej oraz pod każdym innym względem; a na usilną prośbę Mistrzów Miecza poleciliśmy sporządzić z niego niniejszy transumpt pod przywieszoną pieczęcią naszego miasta i wydać go na świadectwo N. N. z N., który dzisiejszego dnia został pasowany, zatwierdzony i przyjęty na mistrza długiego miecza przez N. N. z N., obecnego kapitana bractwa św. Marka. Tak uczyniono dnia … (etc.)
Pierwsze wpisy o pasowaniach (k. 3r–4v, 1583–1587)
3.[r]
Caspar Bachar von Dresden kürschner Ist durch Melchior Gaißmann von Nürnberg, der Zeit verordnetem hauptman über die Bruderschafft von S. Marco zu einem Meister des langen Schwerdts offentlich geschlagen wordn Am Sontage den 8. 7bris Anno 1583.
Caspar Bachar z Drezna, kuśnierz, został publicznie pasowany na Mistrza Długiego Miecza przez Melchiora Gaißmanna z Norymbergi, podówczas mianowanego kapitanem bractwa św. Marka, w niedzielę 8 września roku 1583.
Sontags den 24 Martÿ Anno 1584 seindt nachbenante Personen, durch Melchiorn Nauman von Say auß der Schleßing, als hauptman über die Bruderschafft von S. Marx. zu Meistern des lang Schwerdts offentlich geschlagen worden.
Peter Schultheiß von Regenspurg Glockengießer.
Caspar Felber von Tressen, Lein wöber.
Joachim Gotthardt von Custrin, Kürschner.
Geörg Fuchs von Wien, Becker.
Conrad Fridwag von Nürmberg, Schumacher.
Pauly Merlo von Nürmberg Schellenmacher.
Lazary Bauert von heilspurg In Preußen kürßner.
Hanß damser von Greitz In d. Steirmarkh kürßner.
Moritz Büschel von der Weyde kürßner .|.
W niedzielę 24 marca roku 1584 wymienione niżej osoby zostały publicznie pasowane na mistrzów długiego miecza przez Melchiora Naumana z Żagania (?) („Say”) na Śląsku, jako kapitana bractwa św. Marka: Peter Schultheiß z Ratyzbony, ludwisarz; Caspar Felber z Drezna, tkacz płótna; Joachim Gotthardt z Kostrzyna, kuśnierz; Georg Fuchs z Wiednia, piekarz; Conrad Fridwag z Norymbergi, szewc; Pauly Merlo z Norymbergi, wytwórca dzwonków; Lazarus Bauert z Lidzbarka Warmińskiego w Prusach, kuśnierz; Hans Damser z Grazu (?) („Greitz”) w Styrii, kuśnierz; Moritz Büschel z Weiden (?) („von der Weyde”), kuśnierz.
[3v]
Geörg Palm von Newem Soln In Vngarischen Bergstetten ist den 9. Aprilis Anno 1584 durch Wilhelm Schützen von Cöln zum Meister des langen Schwerdts geschlagen worden.
Georg Palm z Neusohl (Bańska Bystrzyca), jednego z węgierskich miast górniczych, został pasowany na mistrza długiego miecza przez Wilhelma Schütza z Kolonii dnia 9 kwietnia roku 1584.
Bastian Völklin von München
Christoff Koch von Breßlaw.
Dauid Lintz von Dantzig.
seind Sontags den 12. Aprilis Anno đ 84 durch Wilhelm Schützen zu Meistern des Lang Schwerdts geschlage worde.
Bastian Völklin z Monachium, Christoph Koch z Wrocławia i David Lintz z Gdańska zostali pasowani na mistrzów długiego miecza przez Wilhelma Schütza w niedzielę 12 kwietnia roku Pańskiego (15)84.
Geörg Rad von Jena Glaser, bürg zu Augspurg
Niclauß wünsch von Königsperg zu Preüßen kürschner
seind Sontags den 4 Aprilis Anno 1585. durch wilhelm Schützen von Cöln. zu Meistern des lange Schwerdts geschlage worde.
Georg Rad z Jeny, szklarz, obywatel Augsburga, oraz Niklaus Wünsch z Królewca w Prusach, kuśnierz, zostali pasowani na mistrzów długiego miecza przez Wilhelma Schütza z Kolonii w niedzielę 4 kwietnia roku 1585.
4[r]
Thomas Schnedergerger von Passaw ein Beck Ist von Michel Wincklern zu einem Meister des lange Schwerdts geschlage worde Am Sontags den 12. 7bris. Anno 1585.
Thomas Schnedergerger z Pasawy, piekarz, został pasowany na mistrza długiego miecza przez Michela Wincklera w niedzielę 12 września roku 1585.
Sontags den 27 Martÿ Anno 1586. seind nachuolgende Personen von Wilhelm Schützen von Coln diser Zeit verordnetem hauptman über die Bruderschafft von S. Marx. zu eine M. des lange Schwerdts geschlage worde
[curly bracket Caspar Grimm to Dauid Reibholz: kürßner]
Caspar Grimm von Arnstadt.
Peter Niß. von Dantzig.
Augustin Ferber v. Schwebisch gemündt,
Melchior Mair v. Nörlinge
Dauid Reibholz von Raudt.
Peter Lentz von Augspurg wöber
Niclauß Wiltobler von Bregitz am Boden See Kupferschmidt.
W niedzielę 27 marca roku 1586 następujące osoby zostały pasowane na Mistrzów Długiego Miecza przez Wilhelma Schütza z Kolonii, wówczas mianowanego kapitanem bractwa św. Marka: (kuśnierze) Caspar Grimm z Arnstadt, Peter Niß z Gdańska, Augustin Ferber ze Schwäbisch Gmünd, Melchior Mair z Nördlingen, David Reibholz z Rudnej; Peter Lentz z Augsburga, tkacz; Niklaus Wiltobler z Bregencji nad Jeziorem Bodeńskim, kotlarz.
[4v]
Sontags den 11. 7bris Anno 1586. seindt nachuolgende Personen durch M. Wilhelm Schützen von Cöln, als dieser Zeit verordnetem Hauptman über die Bruderschafft von S. Marx. zu M. des Schwerdts offentlich Im Krachbein geschlagen worde. Als namentlich
– Christian Kölckes, von Gülch. Schwartzferber
– Michel Dunckel von Lahr. kürschner.
Peter Hepfner v. dreßden. Leinwöber.
Lorentz Schmidt. v. Ochsenfurt. Bader,
W niedzielę 11 września roku 1586 następujące osoby zostały publicznie pasowane na mistrzów miecza w (domu) „Krachbein” przez mistrza Wilhelma Schütza z Kolonii, jako ówcześnie mianowanego kapitana bractwa św. Marka, a mianowicie: Christian Kölckes z Jülich, farbiarz czerni; Michel Dunckel z Lahr, kuśnierz; Peter Hepfner z Drezna, tkacz płótna lnianego; Lorenz Schmidt z Ochsenfurtu, łaziebnik.
Szczegóły źródła
- ID
- P164
- Typ
- dokument i zapis archiwalny
- Data
- 1583–1716
- Miejsce
- Frankfurt nad Menem
- Państwo (obecnie)
- Niemcy
- Język
- niemiecki
- Bractwo
- Marxbrüder (Mistrzowie Miecza)
- Autor
- Bratstvo sv. Marka (Marxbrüder), Frankfurt
- Archiwum
- Institut für Stadtgeschichte Frankfurt, H.18.02 Nr. 13
- Edycja
- prepis: K. Theil, Transcription: Red Book of the Marxbrüder, Zenodo 10.5281/zenodo.20816085 (verzia 5. 9. 2026; CC BY-NC-SA 4.0)
- Digitalizacja / opis katalogowy
- https://doi.org/10.5281/zenodo.20816085
- Znaczenie
- trafność 5 z 5
- Weryfikacja
- odczyt wykorzystanej edycji
Cytowane przez
- P166 Marxbrüder Master Dataset, 1491–1716 (tabuľka 363 majstrov z Cod. I.6.2°.5 a Červenej knihy)
Notatki badawcze (po słowacku)
- Transkrypcja Theila przeczytana w całości (f. 1r–35v, łącznie z pierwszym f. 35).
- Oryginał pozostaje do porównania.
- Wpisy dotyczące pasowania, przyjęcia i egzaminów znajdują się w profilach osób z bezpośrednimi odsyłaczami do stron transkrypcji.
- Formuła ‚zu Meistern deß langen Schwerdts geschlagen, approbirt vnd zugelassen‘; formularz miejskiego zaświadczenia z opisem przywilejów (fol. 2r–v).
- Zasada egzaminu: 28. 3. 1613 Bartholome Eckhardt z Wrocławia ‚zur Prob furgestelt, weil Er Aber damals blutrunstig geschlagen vnd die federfechter Ihn nit zulassen wöllen‘ – pasowany dopiero 30. 3.; 1614 Hans Rambisch ‚verletzt, Als ist er nit zugelassen‘, dopiero 20. 9.
- ‚weil Er bestanden‘ (por. P165 nr 10).
- ‚Geörg Palm von Newem Soln In Vngarischen Bergstetten‘ (Bańska Bystrzyca), mistrz 9. 4. 1584 (fol. 3v); ‚Dauid Biernstengel auß den Zips Kurschner‘ (Spisz), 25. 3. 1610 (fol. 16v).
- MORAWY I czechy: Martin Frölich ‚von Olmutz in Mehren, Kurschner‘, mistrz 15. 9. 1611 i HETMAN bractwa 1613–1614; Hans i Jacob Klemsch (murarze) oraz Michael Heintz (kuśnierz) z Ołomuńca; Tobias Bogener z Nowego Miasta Praskiego (1610); Pilzno, Cheb, Kadaň.
- Fuchs 1584, Endreß 1608, Kacher 1617, Küchinger 1670, ‚Adam Reimetshoffer von Seiming in ostrich, Becker‘ 1686 (przypuszczalnie = Laimetzhoffer 1718, P157 – przypuszczenie).
- Steirmarkh‘ (Graz?) – odczyt nazw miejscowych niepewny.