Zdroje šermiarskych cechov
Jazyk stránky · Slovenčina

Pramene › P066

Program majstrovskej skúšky Gillisa Vrindtsa v gilde šermiarov v Mechelene (Mechelen, september 1664)

Program skúšky majstra pred troma majstrami z Mechelenu, Bruselu a Antverp: šesť zbraní a tri opakovania s každým majstrom.

Typ
stanovy a poriadky
Dátum
30. 9. 1664 (skúška); čl. IX podľa Galasa zo 17. storočia, presný dátum otvorený
Miesto
Mechelen
Bratstvo
gildy sv. Michala (Nízke zeme, sev. Francúzsko)
Vydanie
G. J. J. Van Melckebeke, De Sint Lambrechts- of Schermersgilde te Mechelen, Mechelen: E. en J. Van Moer 1873 podľa dobovej bibliografie; Mechelse Bibliotheek, M 126, položka 126/C, katalogizovaná ako 1874. Dobový výťah: De Belgische Illustratie 6 (1873–1874), tri časti. Čl. IX: Galas 2013 (P171).
Overenie
edícia prečítaná
Relevancia
5/5

Úplný slovenský preklad s pôvodným znením ↓

Pravidlá v tomto prameni

Miesta textu podľa tém. Téma vedie na porovnanie s inými mestami, článok na znenie nižšie.

Príbehy z tohto prameňa

Osoby v prameni (1)

Úplný preklad

Značka ¶ pri odseku je odkaz na konkrétne miesto textu.

Úvod a oznámenie hry (s. 342)

Hoe dat dit spel sal volbrocht worden met alle syne ceremoniën, als Mr. Gillis sal meester geslaegen worden van de Edele Ridderlijcke conste, van de wapenen van 't schermen, wordt hier verclaert in 't cort, ende sal geschieden soo ende gelyk is volgende:

Ako sa táto hra so všetkými svojimi obradmi vykoná, keď bude majster Gillis pasovaný za majstra vznešeného rytierskeho umenia zbraní šermu, sa tu stručne vysvetľuje; a stane sa to takto:

¶ 1

In den eersten, soo sal men dit spel spelen in t leste van September 1664, het welck zal gepleckt worden de geheele stad van Mechelen door, int duydts, ende in't francois, om een jegelycken sulckx kenbaer te maecken ende dat acht daegen te vooren, als wanneer datter oock prysen sal te winnen syn, zoowel voor vremde persoonen, als voor binnen dezer stede.

Po prvé: túto hru budú hrať koncom septembra 1664; bude to vyvesené po celom meste Mechelen po holandsky a po francúzsky, aby sa to každému dalo na vedomie, a to osem dní vopred; budú sa pritom dať vyhrať aj ceny, tak pre cudzincov, ako pre (obyvateľov) tohto mesta.

¶ 2Skúška a stupne

Nu als den rechten dagh zal gecomen wesen, soo sullen de tamboers van de vyf gulden van Mechelen, van 'smorgens vroeg de geheele stadt door omslaen en publieeren, op wat plaets ende wat ure dat men spelen sullen tsy op de groote merekt ofte op d'ysere leene, soo het onze Eerw. Heeren van het Magistraet dit sullen ordonneren.

Keď potom príde ten pravý deň, bubeníci piatich gíld Mechelenu budú od skorého rána bubnovať po celom meste a vyhlasovať, na ktorom mieste a o ktorej hodine sa bude hrať, či na Veľkom trhu, alebo na d’ysere leene (IJzerenleen), ako to nariadia naši ctihodní páni z magistrátu.

¶ 3

Alswanneer den tyd voors. gecomen sal wezen, soo sullen alle die van de schermers gulde, ter plaetsen voornoempt compareren, met den Meester van Brussel ende oock den Mr Gillis Vriudts, die alsdan meester gemaeckt sal worden door dese dry meesters.

Keď príde uvedený čas, všetci z gildy šermiarov sa dostavia na uvedené miesto s majstrom z Bruselu a aj s majstrom Gillisom Vrindtsom, ktorého títo traja majstri vtedy urobia majstrom.

¶ 4

Hra troch majstrov a skúška Gillisa (s. 342)

Nu op de plaetse synde gecomen met by syn van alle de Heeren, soo sal Mr Dominicus Vrindts, eerst voor al syn paret beginnen (aangezien hy soo wel den autsten is van jaeren als van de conste) soo kompt hem dit toe. Dit gedaen synde, soo sal hy zyn sweerdt leggen, int middel van de plaetse, met noch een en ander daer beneffens, om hem ceur te geven; wanneer dat Vrindts sal op het cruys van t sweerdt leggen een schoon paer handschoenen, met eenen snutdoeck, ende noch daarby eene borse met gelt, waer in ettelycke patacons sullen steken, ende sal vraegen, aen den Mr van Brussel, oft hem gelieft de eere aen te doen aan de Heeren van Mechelen, van dat sweerdt op te nemen, ende eens daer mede te spelen ende al dat daar by leydt, dat is hem geschoncken, het welck hy niet en sal refuseren, ende sal dat sweerdt op nemen, maar eerst voor al, sal hy dat paer hantschoenen wegh nemen, met den snutdoeck, zonder nochtans te vergeten die borse met gelt ende daer naer soe doet ye eenich vraeyigheyt met het sweerdt.

Keď prídu na miesto za prítomnosti všetkých pánov, majster Dominicus Vrindts začne ako prvý svoju ukážku (paret) (keďže je najstarší rokmi aj umením, patrí sa to jemu). Keď to urobí, položí svoj meč do stredu miesta a ešte jedno a druhé k nemu, aby (hosťovi) dal na výber: Vrindts položí na kríž meča pekný pár rukavíc s vreckovkou a k tomu ešte mešec s peniazmi, v ktorom bude niekoľko patakónov, a opýta sa majstra z Bruselu, či by láskavo preukázal pánom z Mechelenu tú česť, že ten meč zdvihne a raz s ním zahrá; a všetko, čo pri ňom leží, je mu darované. To on neodmietne a meč zdvihne, ale najprv vezme ten pár rukavíc s vreckovkou, pričom nezabudne ani na mešec s peniazmi, a potom predvedie s mečom niečo pekné (?).

¶ 5Skúška a stupne

Als hy syn paret, sal gemaeckt hebben, soo compt Vrindts, noch eens ende leydt het sweerdt in 't middel ende leyter wederom, op het cruys vant sweerdt, een paar handschoenen, met eenen snutdoeck ende eene borse geld, daer soo vele insteken sal, als in de borse te voren, hetwelck de Mr van Antwerpen oock sal opraepen sonder de borse te laten liggen en sal oock spelen met het sweerdt, als voorgaende.

Keď urobí svoju ukážku, príde Vrindts ešte raz, položí meč do stredu a znova naň položí na kríž pár rukavíc s vreckovkou a mešec peňazí, v ktorom bude toľko, koľko predtým; to zdvihne aj majster z Antverp, bez toho, aby nechal mešec ležať, a aj on zahrá s mečom ako predchádzajúci.

¶ 6

Dit oock volbracht synde, soo compt Vrindts weder, ende leydt het selve sweerdt, weder ter plaetsen als voren, ende presenteert dat aen synen sone, dat hy oock eens wilt spelen met het sweerdt, hetwelck hy oock doen sal, dit nu al gedaen synde soo sal comen Mr Dominicus Vrindts, ende sal gaen spelen met synen sone Gillis, met het sweerdt ende dat tot drye reysen toe, als dit nu sal gedaen wesen, soo sal Gillis wederom gaen spelen drye reysen, met het sweerdt, met den Mr van Brussel, daer naer noch drye reysen met het sweerdt met den Mr van Antwerpen, dit al gedaen wesende, soo sullen tusschen beyde de liefhebbers speelen, om dat Gillis soude mogen wat rusten, ende onder tusschen soo sullen de meesters dezen toekomende Mr eens beschiucken, met eenen dronck wyn om sterckheyt te hebben.

Keď je aj toto vykonané, príde Vrindts znova, položí ten istý meč znova na miesto ako predtým a ponúkne ho svojmu synovi, aby aj on raz zahral s mečom, čo on aj urobí. Keď je toto všetko vykonané, príde majster Dominicus Vrindts a pôjde hrať so svojím synom Gillisom s mečom, a to tri razy; keď sa to vykoná, Gillis pôjde znova hrať tri razy s mečom s majstrom z Bruselu, potom ešte tri razy s mečom s majstrom z Antverp. Keď je toto všetko vykonané, budú medzitým hrať milovníci (šermu), aby si Gillis mohol trochu oddýchnuť, a medzitým majstri tohto budúceho majstra raz počastujú dúškom vína, aby mal silu.

¶ 7

Voorts soo compt Mr Dominicus Vrindts wederom ende sal gaen spelen, met het rappier ende poinart, ende dat wederom tot drye reysen toe, daernaer oock den meester van Brussel, ende den Mr van Antwerpen; tusschen beyden wederom ander liefhebbers, omdat de meester wat souden rusten.

Ďalej príde majster Dominicus Vrindts znova a pôjde hrať s rapírom a dýkou, a to znova tri razy, potom aj majster z Bruselu a majster z Antverp; medzitým znova iní milovníci, aby si majstri trochu oddýchli.

¶ 8

Daernaer wederom soo moet Gillis speelen, tegen elcken Mr drymael met het rappier alleen, daer naer wederom, met elcken Mr drye maal met de half pycke. De trompetten, fluyten en trommelen sullen hun lustig laeten hooren, om corasie te maecken en te geven.

Potom znova musí Gillis hrať proti každému majstrovi trikrát so samotným rapírom, potom znova s každým majstrom trikrát s polovičnou pikou. Trúby, píšťaly a bubny sa budú ochotne ozývať, aby dodali odvahu.

¶ 9Zbrane a výstroj

Naer dit spel wederom, met elcken Mr dry mael met den brake (1) sonder het minste te myden, op syn duydts, wederom daer naer noch eens met den sabel ende schilt groot of cleyn, met eiken meester dry mael, ende dat zyn 45 venuen, sonder alle de bragade, die daer sullen gemaekt worden, wonderlyk schoon zal wesen, om te sien. Als dit nu al volbrocht sal syn, soo wort er met de trompet, ofte met de trommels uyt geroepen tot drye verscheyden reysen, dat dese meesters sijn van sinne dezen jonghman Mr te maecken, isser iemandt, die daer tegen wilt, dat hy nu spreekt, ofte eeuwelyck swycht. Ende soo sullen daer op de plaets comen zeven maeghden schoon verciert van cleerasien, met het spel van trommelen, ofte ander spel, die voor sullen comen twee pasien (pages) elck met een flambuye, daer achter dese seven maeghden.

Po tejto hre znova s každým majstrom trikrát s brake (1), bez toho, aby sa čo len najmenej vyhýbal, po nemecky; a potom ešte raz so šabľou a štítom, veľkým alebo malým, s každým majstrom trikrát; a to je 45 výmen (venuen), nehovoriac o všetkej okázalosti, ktorá sa pritom bude predvádzať a bude na pohľad prekrásna. Keď je toto všetko vykonané, vyhlási sa trúbou alebo bubnami trikrát, že títo majstri majú v úmysle urobiť tohto mladého muža majstrom; ak je niekto, kto je proti, nech hovorí teraz, alebo naveky mlčí. A potom prídu na miesto sedem panien krásne ozdobených šatami, za hry bubnov alebo inej hudby; pred nimi pôjdu dvaja páži, každý s fakľou, a za nimi tých sedem panien.

¶ 10Skúška a stupne

(1) Briquet, kleine sabel.

(1) Briquet, krátka šabľa. (poznámka redakcie De Belgische Illustratie)

¶ 11

Sprievod a sedem panien (s. 342–343)

In den eersten soo sal daer coemen voor de cermonien een deel tamboers met een duytsche fluyt, ofte eenigh ander spel, maer het is beter daer toe te ghebruycken instrumenten van de oorloghe want het versoeckt sulckx. Daer naer soo comtor twee jonghelinghen elck met een fiambouwe al brandende fraey gafoomodert, elck een rappier aen de sy, met pluymen op den hoet alle beyde uyt eender handt.

Po prvé, pred obradom príde niekoľko bubeníkov s nemeckou píšťalou alebo inou hudbou, ale je lepšie použiť na to vojenské nástroje, lebo si to tak žiada. Potom prídu dvaja mládenci, každý s horiacou fakľou, pekne vystrojení (?), každý s rapírom po boku, s perami na klobúku, obaja rovnako.

¶ 12

Dan soo compter een dochter seer costelyck verciert als een princes, bringhende op haere armen een roet frawele cussen, het welck eenen van de dry meesters sal afnemen ende leghen dat voor de taefel ter aerde op een kleet, dat sy oock mede is brenghende.

Potom príde dievča veľmi nákladne ozdobené ako princezná a prinesie na rukách červený zamatový vankúš; ten vezme jeden z troch majstrov a položí ho pred stôl na zem na plátno, ktoré ona tiež prinesie.

¶ 13

De tweede dochter wesende oock heel schoon verciert met de pluymen op haer hooft, brenght een schoon silver schoetel ofte schael waer in is lighende een luysterlyck ammelaecken met een croen van fynen lauwerier, die op synen hoet kan gheset worden, al waer dat desen meester compt ende nempt dat ammelaecken ende deckt de taefel daer mede, ende nempt dan de silvere vergulde schael met de lauwerier croen daer in ende set die op de taefel.

Druhé dievča, tiež veľmi krásne ozdobené, s perami na hlave, prinesie pekný strieborný tanier alebo misu, v ktorej leží skvostný obrus s vencom z jemného vavrínu, ktorý sa dá nasadiť na jeho klobúk; vtedy pristúpi tento majster, vezme obrus a prikryje ním stôl, potom vezme striebornú pozlátenú misu s vavrínovým vencom a postaví ju na stôl.

¶ 14

De derde dochter compt oock als een graeffinne heel verciert met luysterlycke rocken met goudt ghebordt, de welcke is oock brenghende een pot kleir van silver, den kostelyckste pot die men kan vinden, met rooden wyn daar inne, ende in haer slinkerhand, eenen roemer om uyt te drincken, nu soo nempt den meester wederom desen pot met wyn ende set hem op dese taefel met den Roemer denwelcken hy eerst volschinckt met dien wyn.

Tretie dievča príde ako grófka, celé ozdobené skvostnými sukňami vyšívanými zlatom, a prinesie strieborný džbán, najnákladnejší, aký sa dá nájsť, s červeným vínom a v ľavej ruke pohár (roemer) na pitie; majster vezme aj tento džbán s vínom a postaví ho na tento stôl s pohárom, ktorý najprv naplní tým vínom.

¶ 15

De vierde maeght compt oock aengetreden met een groote pracht, brenghende in een kostelycke schotel een witten broit en daer by een mes, alwaer desen meester ock dese schoetel met dit broit ock op de taefel is settende.

Štvrtá panna pristúpi tiež s veľkou nádherou a prinesie na nákladnom tanieri biely chlieb a k nemu nôž; aj tento tanier s chlebom majster postaví na stôl.

¶ 16

De vyfde compt ock aangegaen, men soude bekans segghen dat se uyt den hemel quaem, soo schoen verciert, de hairen op haer hooft gekrolt als eenen Inghel, op haer voorhooft hanghende een baghe (rink) vol diamanten, het scheen sterren te wesen in de locht, de welke broght oock een luysterlyck silvren soutvat daer oock soudt in was. De meester met een reverentie die is afnemende continueerelyck sonder hoet ende set dat oock op den taefel.

Piata pristúpi tiež, takmer by sa povedalo, že prišla z neba, taká krásne ozdobená, vlasy na hlave kučeravé ako anjel, na čele jej visí prsteň plný diamantov, akoby to boli hviezdy na oblohe; prinesie skvostnú striebornú soľničku, v ktorej je aj soľ. Majster ju s úklonom preberie, stále bez klobúka, a postaví aj ju na stôl.

¶ 17

De sesde schoene maeght heel luysterlyck verciert als een conighinne een vreught om te sien, de welcke is ghelaeden met een luysterlycke silveren vergult flesche met kostelycke rieckende waeter, het welck oock op dese taefel gheset wordt deur desen meester.

Šiesta krásna panna, veľmi skvostne ozdobená ako kráľovná, radosť pozerať, nesie skvostnú striebornú pozlátenú fľašu s drahou voňavou vodou, ktorú majster tiež postaví na tento stôl.

¶ 18

De sevenste princesce wesende als een godinne, verciert met alle luysterlycke kleren die oit mensch heeft ghesien, die brenght een luysterlyck vergult rappier met eenen bandelier naer advanant, om desen nieuwen meester aen syn syde de hanghen, het welck desen meester is bloet uittrekende ende leydt dat alsoo oock op de taefel by de rest, dese seven dochters gaen ter syden staen, om te wachten tot dat dese sermonien sullen volbroght syn.

Siedma princezná, ako bohyňa, ozdobená všetkými najskvostnejšími šatami, aké kedy človek videl, prinesie skvostný pozlátený rapír s primeraným závesom (bandelier), aby ho zavesila tomuto novému majstrovi po bok; majster ho vytiahne holý a položí ho tak isto na stôl k ostatnému. Týchto sedem dievčat ustúpi nabok a čaká, kým sa tieto obrady vykonajú.

¶ 19

Daer naer soo worter gheset aen dese taefel 3 stoelen al waer de dry meesters gaen op sitten, elck naer staet ende conditie, eenen van die dry meesters die daertoe bequaem is, sit het naesten omtrent het kussen, om dese cermonie uyt te wercken ende alsdan soo doet men dese toecomenden meester knielen op dat kussen, met ongedeckten hoofde, ende desen meester gheeft men aldan te kennen alle dese sermonie. Wat sulkx te segghen is, dat sal ick hier gaen verhaelen.

Potom sa k tomuto stolu postavia tri stoličky, na ktoré si sadnú traja majstri, každý podľa stavu a postavenia; ten z troch majstrov, ktorý je na to spôsobilý, sedí najbližšie pri vankúši, aby vykonal tento obrad; a potom sa tento budúci majster dá pokľaknúť na ten vankúš s odkrytou hlavou a tomuto majstrovi sa vtedy vysvetlí celý tento obrad. Čo to znamená, to tu teraz porozprávam.

¶ 20

Výklad obradu (s. 347 a 350)

1. In den eersten dese dry meesters beteekenen ons de heylighe dryvuldichheyd datter is dry persoenen ende nochtans maer eenen Godt, al soo moeten dese dry meesters overeen coemen als oft sy maer een en waeren.

1. Po prvé, títo traja majstri nám znamenajú svätú Trojicu, že sú tri osoby, a predsa len jeden Boh; tak sa musia títo traja majstri zhodnúť, akoby boli iba jeden.

¶ 21

2. Ten tweede dese seven dochters gheven ons te kennen de seven droefheden die de moeder ons Heeren heeft ghehadt.

2. Po druhé, týchto sedem dievčat nám dáva na vedomie sedem bolestí, ktoré mala Matka nášho Pána.

¶ 22

3. Ten derden dese twee pasien ofte jonghelinghen gheven ons te kennen de Goddelycke en de menschelycke naetuer die Godt den Soone de tweede persoon in de H. Dryvuldigheyt heeft ghehadt.

3. Po tretie, títo dvaja páži alebo mládenci nám dávajú na vedomie božskú a ľudskú prirodzenosť, ktorú mal Boh Syn, druhá osoba svätej Trojice.

¶ 23

4. Ten vierden het licht dat sy hebben gheeft ons te kennen de H. Evangelien die de heele werelt verlichten tot saeligheyt van den mensch.

4. Po štvrté, svetlo, ktoré majú, nám dáva na vedomie sväté evanjeliá, ktoré osvetľujú celý svet na spásu človeka.

¶ 24

5. Ten vyfde dese dochter ofte maeghdekens gheven ons te kennen dat de moeder ons Heeren is maghet gheweest voor haer baeren van onsen heer Jesum Christum, ende maeghet is ghebleven in haer baeren tot den eynde haers levens toe.

5. Po piate, tieto dievčatá alebo panničky nám dávajú na vedomie, že Matka nášho Pána bola pannou pred pôrodom nášho Pána Ježiša Krista a zostala pannou pri pôrode až do konca svojho života.

¶ 25

6. Ten sesten het frauweelen kussen dat eene maeght bringht, beteekent ons den blauwen hauwen steen daar onsen Salighmaeker op sat als sy hem synen rock hadden uyt getrocken, daer sat onsen Heer op met syn bloot ghebenedyt lichaem voor syn kruysen.

6. Po šieste, zamatový vankúš, ktorý prináša jedna panna, nám znamená modrý tesaný kameň, na ktorom sedel náš Spasiteľ, keď mu vyzliekli plášť; tam sedel náš Pán so svojím nahým požehnaným telom pred ukrižovaním.

¶ 26

7. Ten sevensten de croene van lauwerier beteekent ons de dorene croene die sy ons Heer op syn hooft setten.

7. Po siedme, vavrínová koruna nám znamená tŕňovú korunu, ktorú nasadili nášmu Pánovi na hlavu.

¶ 27

8. Ten achsten dat dese croene is van lauwerier, beteekent ons de victorie die onsen Heer behalt heeft voor het menschelycke gheslachte, teghen de boesen vyant van der hellen, tot saligheyt van den cristen mensch, die van goeden wille syn.

8. Po ôsme, že táto koruna je z vavrínu, nám znamená víťazstvo, ktoré náš Pán dosiahol pre ľudské pokolenie nad zlým nepriateľom z pekla, na spásu kresťana, ktorý je dobrej vôle.

¶ 28

9. Ten neghensten desen wyn die daer gebrocht wordt, beteekent ons het H. bloet ons liefeheere Jesum Christum.

9. Po deviate, toto víno, ktoré sa prinesie, nám znamená svätú krv nášho milého Pána Ježiša Krista.

¶ 29

10. Ten thiensten dat desen wyn geschoncken wordt, beteekent ons dat onsen lieven Heer syn bloet heeft geschoncken als een fonteyn uyt syn ghebenedyde syde, al tot saeligheyt van den mensch.

10. Po desiate, že sa toto víno nalieva, nám znamená, že náš milý Pán vylial svoju krv ako prameň zo svojho požehnaného boku, všetko na spásu človeka.

¶ 30

11. Ten elfsten het witten broit beteekend ons het H. Sacrament des autaers, het waarachtigh lighaem ons Heeren, in de ghedaente van broit dat hy ons heeft achterghelaten voor een testament in syn leeste avondmael aen ons allemael tot spys van onse siel.

11. Po jedenáste, biely chlieb nám znamená Najsvätejšiu oltárnu sviatosť, pravé telo nášho Pána v podobe chleba, ktoré nám všetkým zanechal ako odkaz pri svojej poslednej večeri za pokrm našej duše.

¶ 31

12. Ten twelfsten het mes by het broit beteekent ons het kapperken daer S. Peeter Malcus syn corc mede afsloegh.

12. Po dvanáste, nôž pri chlebe nám znamená nožík, ktorým svätý Peter odťal Malchovi ucho (?).

¶ 32

13. Ten derthiensten dat sout beteekent ons wysheyt, dat Godt ons wilt gheven om de H. Passie ons Heeren te overpeysen, ende die altyt te hebben in onse memorie.

13. Po trinéste, soľ nám znamená múdrosť, ktorú nám Boh chce dať, aby sme rozjímali o svätom utrpení nášho Pána a mali ho vždy v pamäti.

¶ 33

14. Ten veerthiensten dat riekende waeter beteekent ons het H. Dopsel dat de mensch moet hebben wilt hy saligh worden, want ons Heer ock is ghedoopt gheweest van S. Jan Baptiste den dooper in de Jordaene.

14. Po štrnáste, voňavá voda nám znamená svätý krst, ktorý musí človek mať, ak chce byť spasený, lebo aj náš Pán bol pokrstený svätým Jánom Krstiteľom v Jordáne.

¶ 34

15. Ten vyfthiensten dat rappier dat daer ghebrocht wordt voor den toecomenden meester, beteekent ons dat vreeselyck sweerdt, het welck sal wesen het leesten oordeel, daer Godt de verdoemde mede sal slaen in de eeuwighe verdoemenisse.

15. Po pätnáste, rapír, ktorý sa prinesie budúcemu majstrovi, nám znamená ten strašný meč, ktorým bude posledný súd, ktorým Boh zrazí zatratených do večného zatratenia.

¶ 35

16. Ten sesthiensten den bandelier beteekent ons de koorde en de ketens, daer onsen Heer Jesus is mede ghebonden gheweest voor onse sonden.

16. Po šestnáste, záves (bandelier) nám znamená povraz a reťaze, ktorými bol náš Pán Ježiš spútaný za naše hriechy.

¶ 36

Pasovanie, majstrovský list a nasledujúci deň (s. 350)

Dan soo wordt int middel geset een taeffel, de weleke gedeckt wordt ende den meester set alle de ceremonien op de taeffel ende het cussen wordt ter aerden by de taeffel gheleydt, al waer den toecomenden meester moet op knielen, sonder hoedt, al waer alle de meesters sitten, met stoelen alleen, oock aan den taeffel, ende een van deze meesters geeft aen den toecomenden Mr te kennen alle deze ceremonien wat sy beduyden, tot het minste toe, ende nempt hem den eedt aff, ghelyck als dat betaempt, ende dan wordt hy begoten met rieckende waeter, daer naer (ferwyl hy noch knielende is), soo staen dese dry Mrs op, den oudsten begint eerst, ende nempt een sweerdt, ende slaet dry keeren op synen rugge, seggende, in den naem des Vaeders, ende des Soons, ende des H. Gheest, elcken meester doet dat, dan soo snyt den Mr van dat witten broit een stuck af met het mes, ende leydt dat stuck broit op de taeffel, ende dat heel broit, ende heyst den toecomenden meester een stuck gelt, ende steekt dat stuck gelt in dat witten broit, ende werpt dat te grabbelen, onder het volck, daer den meesten hoop is, dan, nempt den Mr de brock broit, dat hy ghesneden heeft, dopt dat in het sout, ende geeft dat te eeten aen den toecomenden Mr. Nu als hy dat geten heeft, soo geeft hy hem eenen roemer wyns daer op te drincken, dat nu deur synde, soo seydt hy aen hem, staet nu op, ende ick wensche u veel gheluckx, en hy hanght. hem het Rappier aen syn syde, ende de croen op het hooft, ende dan soo drincke deze meesters den wyn, onder hun uyt, met by syn van de Heeren, dan soo gaen dese maeghden wederom wegh van daer sy gecomen syn.

Potom sa do stredu postaví stôl, ktorý sa prikryje, a majster položí všetky obradné predmety na stôl a vankúš sa položí na zem pri stole, kde musí budúci majster pokľaknúť bez klobúka, a kde sedia všetci majstri, len na stoličkách, tiež pri stole; a jeden z týchto majstrov vysvetlí budúcemu majstrovi všetky tieto obrady, čo znamenajú, do najmenšieho, a vezme mu prísahu, ako sa patrí; a potom ho polejú voňavou vodou. Potom (kým ešte kľačí) títo traja majstri vstanú; najstarší začne prvý, vezme meč a udrie ho trikrát po chrbte so slovami: v mene Otca i Syna i Ducha Svätého; každý majster to urobí. Potom majster odreže nožom kus z bieleho chleba a položí ten kus chleba na stôl, ako aj celý chlieb, a vypýta si od budúceho majstra peniaz, vloží ten peniaz do bieleho chleba a hodí ho ľudu na rozchytanie tam, kde je najväčší zástup. Potom majster vezme odrezaný kúsok chleba, namočí ho do soli a dá ho zjesť budúcemu majstrovi. Keď ho zje, dá mu na to vypiť pohár vína; keď je vypitý, povie mu: teraz vstaň, a prajem ti veľa šťastia; a zavesí mu rapír po bok a korunu na hlavu; a potom títo majstri medzi sebou vypijú víno za prítomnosti pánov; potom tieto panny odídu tam, odkiaľ prišli.

¶ 37Skúška a stupne

Daer naer soo gaen dese drye meesters by den heere Borghemeester; ofte die, de Heeren van Mechelen sullen daer toe ghecommetteert hebben om den eedt af te nemen, van dese drye Mrs dat se desen jongman bequaem vinden om Mr te syn, ende schoel te houden, ende dan soo geeft den Borghemeester den brief in de handt van dezen jongen Mr, om hem daer mede veel gheluck ende saeligheyd te wenschen; als wanneer nu dit al volbrocht sal wesen, soo gaet dezen jonghen Mr int middel, met de croen op syn hooft met de heele compagnie naer de camer toe.

Potom pôjdu títo traja majstri k pánovi purkmistrovi alebo k tomu, koho na to páni z Mechelenu poverili, aby od týchto troch majstrov prijal prísahu, že tohto mladého muža uznávajú za spôsobilého byť majstrom a držať školu; a potom purkmister dá list do ruky tomuto mladému majstrovi a zaželá mu s ním veľa šťastia a blaha. Keď je toto všetko vykonané, pôjde tento mladý majster v strede, s korunou na hlave, s celou spoločnosťou do komory (gildy).

¶ 38Právo držať školu

Alwaer dat onder weghen een deel van de Borgerye hem sullen recontreren om hem veel gheluckx te wenschen d'een met wyn, d'ander met lofdichten, die hem sullen vereert worden.

Cestou mu časť meštianstva vyjde v ústrety, aby mu zaželala veľa šťastia, jeden s vínom, druhý s oslavnými básňami, ktoré mu budú venované.

¶ 39

Des anderen daeghs, soo sullen de Gulde Broeders spelen om prys, die desen jonghe meester sal ophangen, tot winste van de Confrers van de selve Gulde. Daer noch by eenen prys oock voor alle liefhebbers, soo van buyten als van binnen, ende dat op sulcken dagh als de dekens van de Gulde sullen ghelieven te ordonneren, al waer dat alle daeghen sal gheschieden alle soorte van recreatie van spel enz. Wel verstaende nochtans dat Mr Dominicus Vrindts sal versoecken by requeste aen myne Eerw. Heeren van der weth deser stede een plaetse, om dit spel te volbrengen, die eenichsints daer toe moghen bequaem wesen, waer op wel diende eenen theater te syn, om dat het speelen daer veel beter actie op heeft ende meerder bequaemheyt soude wesen voor Mijne Eerw. Heeren om te sien, want het spel geen actie en heeft op de platte aerde.

Na druhý deň budú členovia gildy hrať o cenu, ktorú tento mladý majster vyvesí, na výhru pre spolubratov tej istej gildy. K tomu ešte jedna cena pre všetkých milovníkov (šermu), tak zvonka, ako zvnútra (mesta), a to v taký deň, aký ráčia nariadiť dekani gildy; a pritom sa budú každý deň konať všetky druhy zábavy, hry atď. Rozumie sa však, že majster Dominicus Vrindts požiada žiadosťou mojich ctihodných pánov z rady tohto mesta o miesto na vykonanie tejto hry, ktoré by na to bolo aspoň trochu vhodné; a na ňom by malo byť pódium (theater), lebo hra na ňom má oveľa lepší účinok a pre mojich ctihodných pánov by bolo pohodlnejšie sa pozerať, lebo hra na rovnej zemi nemá účinok.

¶ 40Dozor a rozhodovanieCeny a stávky

Voorts soo sal den selven Vrindts versoecken in syne requeste, dat den brief van het meesterschap sal moghen onderteekent worden, ende ghesegelt, goedt lijck te voren, welcke copie van desen brief sal annex wesen aen de requeste op dat Myne Eerw. Heeren den inhaudt der selver soude moghen veranderen naer hun beliefte ende goet duncken. Oock dat alle de Gulde Broeders souden moghen compareren ter voorse plaetse, elk met syn sygeweir, ende de officiers met de sluyers, oock met het vaendel, om dat te laeten vliegen soo lange het spelen dueren sal, ten minsten tyde als men desen nieuwen meester maecken sal, want sonder twyffel daer veel treffelijcke persoonen sullen comen uyt andere steden, om dat sulckx nooit en is ghesien gheweest, noch dat gelyckx (men niet en geloof), gesien sal worde.

Ďalej ten istý Vrindts požiada vo svojej žiadosti, aby list o majstrovstve mohol byť podpísaný a zapečatený rovnako ako predtým; odpis tohto listu bude priložený k žiadosti, aby moji ctihodní páni mohli jeho obsah zmeniť podľa svojej vôle a uváženia. A tiež, aby sa všetci členovia gildy mohli dostaviť na uvedené miesto, každý so svojou bočnou zbraňou a dôstojníci so šerpami (?), aj so zástavou, aby viala, kým bude hra trvať, aspoň v čase, keď sa bude robiť tento nový majster; lebo nepochybne príde veľa významných osôb z iných miest, keďže niečo také ešte nikdy nebolo vidieť, a (ako sa nazdávame) ani nikdy vidieť nebude.

¶ 41

Údaje o prameni

ID
P066
Typ
stanovy a poriadky
Dátum
30. 9. 1664 (skúška); čl. IX podľa Galasa zo 17. storočia, presný dátum otvorený
Miesto
Mechelen
Krajina (dnes)
Belgicko
Jazyk
holandčina
Bratstvo
gildy sv. Michala (Nízke zeme, sev. Francúzsko)
Autor
St. Lambrechts- of Schermersgilde, Mechelen
Archív
Stadsarchief Mechelen (čl. IX podľa Galasa 2013); kóta a folio nezistené
Vydanie
G. J. J. Van Melckebeke, De Sint Lambrechts- of Schermersgilde te Mechelen, Mechelen: E. en J. Van Moer 1873 podľa dobovej bibliografie; Mechelse Bibliotheek, M 126, položka 126/C, katalogizovaná ako 1874. Dobový výťah: De Belgische Illustratie 6 (1873–1874), tri časti. Čl. IX: Galas 2013 (P171).
Digitalizát / záznam
https://dbnl.org/tekst/_bel014187301_01/_bel014187301_01_0266.php
Relevancia
relevancia 5 z 5 normatívny text: stanovy, privilégium, poriadok školy
Overenie
edícia prečítaná

Tento prameň cituje

Na tento prameň odkazujú

Poznámky z výskumu

Pracovné poznámky k prameňu, kým k nemu nie je redakčný text. Jednotlivé zistenia, nie súvislý výklad.