Źródła do dziejów cechów szermierczych
Język strony · Polski

Źródła › P018

Procedura rozgrywania zawodów o nagrody dziesiątek, nagrodę miecza dwuręcznego oraz „kingdom of pleasure” (Lille, 1598–1647)

Autre practique qui se tient au fait des prix des dixaines, prix de l'espée à deux mains, royaume de plaisir

W Wielkim Poście dziesiątki bractwa kolejno urządzają zawody o nagrodę w mieczu dwuręcznym; stawki, frekwencja i wyniki.

Typ
statuty i regulaminy
Miejsce
Lille
Bractwo
Cechy św. Michała (Niderlandy, północna Francja)
Weryfikacja
odczyt wykorzystanej edycji
Znaczenie
5/5

Pełny przekład wraz z oryginałem ↓

Przepisy w tym źródle

Fragmenty tekstu według tematów. Temat prowadzi do porównania z innymi miastami, artykuł — do tekstu poniżej.

Pełny przekład

Przekład roboczy opiera się na wersji angielskiej lub słowackiej. Każdemu akapitowi towarzyszy tekst oryginalny.

Znak ¶ obok ustępu jest odsyłaczem do tego właśnie miejsca w tekście.

Nagrody dziesiątek

AUTRE PRACTIQUE *qui se tient au fait des prix des dixaines, prix de l'espée à deux mains, royaume de plaisir, procession, St-Michel, etc.*

Inny porządek zachowywany przy nagrodach dziesiątek, nagrodzie miecza dwuręcznego, królestwie uciech, procesji, dniu św. Michała itd.

¶ 1

Primo. — Pour le prix fait des prix des dixaines s'observent les articles de la carte XIII, XIIII, XV, sauf que l'on ne commence seulement à 12 heures et demi du midi et paracheve-t-on auparavant vespres sans retourner après.

Po pierwsze. W sprawie nagród dziesiątek, artykuły XIII, XIV i XV karty (rozporządzenia P003) są przestrzegane, z tym wyjątkiem, że zaczyna się dopiero o wpół do pierwszej, a kończy przed nieszporami, bez późniejszego powrotu.

¶ 2Dni i święta

Próba szermiercza z mieczem dwuręcznym (uchwała z 1598)

Le 21 décbre 1598 fut conclu et arresté sur salle, en plaine assemblée, que chascune dixaine, à leur tour, soutiendra un prix de l'espée à deux mains, qui se prendra sur la confrarie et se livrera par le petit connestable, à commencer de chascun an, au premier dimanche de quaresme et continuant de dimanche en dimanche jusques à la Pentecouste, excepté les trois Pasques et que l'on ne tient salle ; et sera la première dixaine celle qui, le dimanche précédent, avait donné prix de dixaine, dont seront tenus tous de la dixaine namptir 2 sols, à péril que les deffaillants, etant sur salle, payeront 4 sols et les absents VIII sols.

21 grudnia 1598 na pełnym zgromadzeniu w sali uchwalono i postanowiono, że każda dziesiątka po kolei ma urządzać zawody o nagrodę w mieczu dwuręcznym; nagrodę należy zakupić z funduszy bractwa i przekazać za pośrednictwem niższego konstabla. Zawody mają rozpoczynać się co roku w pierwszą niedzielę Wielkiego Postu i odbywać co niedzielę aż do Zielonych Świątek, z wyjątkiem trzech „Easters” (Wielkanocy, Zielonych Świątek i Bożego Narodzenia?) oraz dni, w których nie odbywa się zebranie w sali. Pierwsza ma być ta dziesiątka, która ufundowała nagrodę dziesiątki w poprzednią niedzielę; wszyscy jej członkowie mają obowiązek złożyć po 2 sole, pod karą 4 soli dla uchylających się obecnych w sali i 8 soli dla nieobecnych.

¶ 3Dni i świętaNagrody i stawki

Le dit prix sera de 20 patars ou environ ; auquel pourront aussi namptir tous confrères des autres dixaines et estrangiers, sans le maistre n'y ait nuls droits ; ains se sequestera lès namptissements et absences à part pour en tirer le prix, dont appert que, es dits dimanches, doibvent toujours estre deux dixaines. Le dict prix, aux mêmes points et articles du bon Royaulme excepté le 8ᵉ et le 9ᵉ article.

Nagroda wynosić będzie 20 patarów lub około tej sumy; wszyscy członkowie pozostałych dziesiątek oraz przybysze mogą również wnieść stawkę, aby o nią walczyć, przy czym mistrz nie ma do niej żadnych praw; stawki i grzywny za nieobecność należy odłożyć na pokrycie nagrody, z czego wynika, że w owe niedziele muszą być zawsze obecne dwie dziesiątki. O nagrodę walczy się według tych samych punktów i artykułów co o dobre królestwo (P013), z wyjątkiem artykułów 8 i 9.

¶ 4Nagrody i stawki

Królestwo uciechy

L'oiselet de plaisir se tire toujours le 5ᵉ dimanche en suivant la Bonne Pasques, saulf que quand il y aurait empeschement d'autre confrarie se pouldra advancher ou dillayer.

O „ptaszka uciechy” walczy się zawsze w 5. niedzielę po Wielkanocy, z tym że gdy inne bractwo ma pierwszeństwo, termin można przyspieszyć lub odłożyć.

¶ 5Dni i święta

Ce que dessus a été du temps de M. de Warcoing ; mais du temps de M. de la Mousserie, il s'est toujours tiré le 4ᵉ dimanche. Le dit oiselet se tire de l'espée seule à la touche plus proche du cœur selon le tout des articles du bon royaulme, saulf que ceux ne venant à leur tour pour tirer en seront frustrés ; et si le deffendant tombait par terre sera reputé touché au bouton.

Powyższe miało miejsce za czasów pana de Warcoing; za czasów pana de la Mousserie szermierkę uprawiano jednak zawsze w 4. niedzielę. O ptaszka walczy się samym mieczem, a zwycięża trafienie najbliższe sercu, zgodnie ze wszystkimi artykułami dobrego królestwa, z tym wyjątkiem, że ci, którzy nie stawią się do walki w swojej kolejności, tracą swoją szansę; jeśli zaś obrońca upadnie na ziemię, zostanie uznany za trafionego w guzik (nad sercem?).

¶ 6Ważne trafienia i krewCel: gdzie trafiaćBroń i wyposażenieDni i świętaGrzywny i zasady zachowania

Se jete lot le dit jour à 12 heures précis de midi pour tirer sur les une heure audevant de la maison de ville s'il fait beau avec les bancqs seulement ; et s'il fait laid se tirre en salle, estant icelluy soustenu par le roy de plaisir de l'année précédente.

Tego dnia losowanie odbywa się dokładnie w południe, a walki szermiercze około godziny pierwszej przed ratuszem, jeśli pogoda jest dobra, z samymi tylko ławami; jeśli zaś pogoda jest zła, walczy się w sali, a godności broni król zabawy z poprzedniego roku.

¶ 7Dni i święta

Suit cette note d'une autre écriture : Le dit jour du Royaume de plaisir, le roy de bon droit rend son prix.

Dalej następuje dopisek inną ręką: W dniu królestwa zabawy król zgodnie z prawem zwraca swoją nagrodę.

¶ 8Nagrody i stawki

Późniejsze uchwały (1644, 1647)

[s. 111] Autre note : Le 24 d'apvril 1644 a esté resoud en pleine assemblée que, pour l'advenir, se nantira par les confrères qu'ils tireront sur le royaume de plaisir, ung patar ; et sur le prix que le roy rend ce mesme jour, on ne nantira rien.

Kolejna notatka: 24 kwietnia 1644 na pełnym zgromadzeniu postanowiono, że odtąd członkowie walczący o tytuł króla zabawy będą wpłacać po jednym patarze; nie będzie zaś żadnej stawki na nagrodę, którą król oddaje tego samego dnia.

¶ 9Nagrody i stawki

Le 12 mai 1647 a esté resoud en l'assemblée des confrères, que, au jour du royaume de plaisir, que le dit royaume se tirera à l'Estocade seule et que tout coup d'estramason (sic) seront de nulle valeur, mais bien la venne perdue pour l'assaillant et au regard du soustenant, au cas advenant qu'il rendrait coup d'estramason, sans autre touche de part et d'aultre ; lors la touche d'estramason sera reputée de nulle valeur et aura le dit assaillant la venne comme auparavant.

12 maja 1647 roku na zgromadzeniu członków uchwalono, że w dniu królestwa zabawy o godność króla walczyć się będzie wyłącznie na pchnięcia (à l'estocade), a każde cięcie (estramaçon) będzie nieważne, zaś atakujący utraci próbę; co zaś do obrońcy tytułu, jeśli odpowie on cięciem, a po żadnej ze stron nie padnie inne trafienie, cięcie zostanie uznane za nieważne, a atakujący zachowa próbę jak poprzednio.

¶ 10Trafienie następcze i trafienia obopólneWażne trafienia i krew

Szczegóły źródła

ID
P018
Tytuł oryginalny
Autre practique qui se tient au fait des prix des dixaines, prix de l'espée à deux mains, royaume de plaisir
Typ
statuty i regulaminy
Miejsce
Lille
Państwo (obecnie)
Francja
Język
francuski
Bractwo
Cechy św. Michała (Niderlandy, północna Francja)
Autor
Confrérie de Saint-Michel, Lille
Archiwum
Archives des hospices de Lille – agenda bratstva (P016)
Znaczenie
trafność 5 z 5 tekst normatywny: statuty, przywilej, regulamin szkoły szermierczej
Weryfikacja
odczyt wykorzystanej edycji

Cytowane przez

Notatki badawcze (po słowacku)

Notatki robocze dotyczące źródła, do czasu opracowania tekstu redakcyjnego. Pojedyncze ustalenia, nie ciągły wywód.