Fencing Guild Sources
Page language · English

Sources › P063

Rule and ordinance of the guild of the Archangel St Michael (fencers) in Ghent (Ghent, approved 19 April 1616; print 1723)

Reghel ende ordonnantie van den edelen souvereynen rudderlijcken Gilde van den arts-engel Michel

65 articles of the Ghent fencers' guild, including detailed rules for the king's game: at least 12 players, valid hits and forbidden grips.

Type
statutes and regulations
Date
19 April 1616 (tlač 1723)
Place
Gent (tlač F. a D. vander Ween)
Brotherhood
St Michael guilds (Low Countries, northern France)
Verification
edition read
Relevance
5/5

Full English translation with original text ↓

Rules in this source

Passages of the text by theme. The theme leads to a comparison with other towns, the article to the text below.

Full translation

The ¶ mark beside a passage is a link to that exact place in the text.

Offices, the provisors' oath, tenth-men, the dean (arts I–V, pp. 5–6)

I. Eerst ende alvooren, alsoo haerlieder Hoogheden, met opene Brieven van Octroy ende Privilegie aen ons verleent van daten 26. Maerte 1613., waer door jegenwoordiglyk 'tselve Gilde voorsien is van eenen Koning, Heuver-Deken, Deken ende Proviseerders, de welke alle jaeren vernieuwt ende vermaekt zullen moeten worden, ende soo wanneer sy-lieden 't selve Gilde bedient zullen hebben den tydt van een jaer in de qualiteyt alsvooren, zullen danof vry, ende exempt zyn den termyn van vyf jaeren achter-een-volgende. NOTA. Dat in plaetse van by de Gilde-broeders van desen Gilde te moeten dienen alle vyf jaeren, is daer van anders by Resolutie van de vier Gildens, en approbatie van Myn Edele Heeren den Hoog-Bailliu ende Heeren Schepenen vander Keure deser Stadt geresolveert, dat elk Gilde-broeder maer en moet dienen dan alle seven jaeren volgens d'Acte ende Resolutie van den 20. Mey 1628. danof zynde Onderteekent J. BAERS, rustende onder die van den Gilde van S. JOORIS.

First and foremost: since Their Highnesses, by open letters of grant and privilege given to us dated 26 March 1613, have thereby provided the said guild with a king, chief dean, dean and provisors, who are to be renewed and changed every year; and when they have served the said guild for one year in the said capacity, they shall be free and exempt from it for five consecutive years. NOTE: Instead of the guild brothers of this guild having to serve every five years, it has been otherwise resolved by resolution of the four guilds, with the approval of my noble lords the high bailiff and the lords aldermen of the Keure of this city, that each guild brother need serve only every seven years, according to the act and resolution of 20 May 1628, signed J. Baers, kept with the guild of St George.

¶ 1

II. Item soo wanneer sy-lieden gekoren zullen zyn als Proviseerders worden gehouden te doen den behoorelyken Eedt in de handen van de Gecommitteerde van Schepenen, Koning, Ouderlingen ende afgaende Proviseerders, te weten des daegs naer het kampen omme de Koninglyke eere, uytterlyk ten minsten binnen acht dagen daer naer, die alsdan gehouden zullen zyn te komen hooren alle Sondagen een jaer lank gedurende den Goddelyken Dienst der Misse in onse Capelle in S. Nicolaes Kerke ende ook alle Sondagen te wesen op het Huys ofte Schole precies ten twee uren naer noen, al op de boete van vier grooten elke reyse in faute blyvende.

Likewise, when they are chosen as provisors, they are bound to take the proper oath in the hands of the deputies of the aldermen, the king, the elders (Ouderlingen) and the outgoing provisors, namely on the day after the contest for the royal honour, at the latest within eight days thereafter; and they shall then be bound to come every Sunday for a year to hear divine service at mass in our chapel in St Nicholas's church, and also to be every Sunday at the house or school at exactly two o'clock in the afternoon, all on pain of four groats each time they fail.

¶ 2

III. Item alle de gone die genieten den Vrydom van de Borgerlyke Wacht ingevolge den voornoemden Octroye van desen Gilde, zyn schuldig te dienen als Proviseerder, Thiendeman, ofte Bevel-hebber, alwaer 't: soodat sy-lieden in ander Gilden waeren ofte naemaels quaemen,

Likewise all who enjoy freedom from the burgher watch by virtue of the said grant of this guild are bound to serve as provisor, tenth-man (Thiendeman) or commander, even though they were in other guilds or should join them later.

¶ 3

IV. Item de voornoemde Proviseerders zullen gehouden zyn binnen acht dagen naer haer-lieder aenkomste te kiesen acht Thiende-mannen, van welke Thiende-mannen zal eenen met syn Supposten moeten komen op de Saele van den Gilde alle Sondagen ten twee uren, naer den noene, op peyne van te verbeuren elken Persoon de boete van vier grooten t'elker reysen ten profyte van den selven Gilde.

Likewise the said provisors shall be bound within eight days of their entry to choose eight tenth-men, of whom one with his men shall have to come to the guild hall every Sunday at two in the afternoon, on pain of each person forfeiting a fine of four groats each time to the profit of the said guild.

¶ 4

V. Item den Deken van 't selve Gilde zal wesen Ontfanger ende Uytgever van de baeten ende kommere den Gilde aengaende, danof hy gehouden wort aen de afgaende Proviseerders te doen rekeninge, bewys ende reliqua van syne handelinge ende administratie t'hun-lieder afgaen, emmers uytterlyken acht dagen daer naer, midts toogende ende overleggende behoorelyke lettragien ende documenten van zulks hy meer ontfangen zal hebben dan uytgegeven, is hy gehouden den overleg te doen aen den aenkomenden Deken, te weten binnen ses weken naer 'tsluyten van syne rekeninge, soo van gelyken den aenkomenden Deken wort gehouden remboursement te doen van zulks als hy meer uytgegeven zal hebben dan ontfangen, binnen gelyken tyde.

Likewise the dean of the said guild shall be receiver and spender of the revenues and charges concerning the guild, of which he is bound to render to the outgoing provisors an account, vouchers and balance of his dealing and administration on their leaving, at the latest within eight days thereafter, showing and producing proper letters and documents; whatever he has received more than spent he is bound to hand over to the incoming dean within six weeks after closing his account; likewise the incoming dean is bound to reimburse within the same time whatever has been spent more than received.

¶ 5

Processions, the contest for the kingship, the banquet, the emperor (arts VI–XI, pp. 6–7)

VI. Item den Koning, Heuver-Deken, Deken, ende Proviseerders worden gehouden te gaen in de Processie Generaele soo ook H. Sacraments-dag ofte ander Processien alwaer de dry Stichters van desen Gilde als Ouderlingen zullen heur-lieder plaetse hebben naer den Eedt, soo sy ook vermogen acces te hebben, sitten ende vois geven in alle vergaederingen in de secrete Cameren, ofte andersints, sonder dat d'Ouderlingen eenige boete schuldig zullen wesen in cas van absentie, ten welken eynde sy ook zullen gedachvaert moeten wesen gelyk d'ander Proviseerders, ende eenen deser weireldt overlydende van dese Ouderlingen zal in die plaetse gekoren worden den eersten Koning ofte eenen van de eerste Proviseerders, welken persoon gekoren zal zyn van de twee blyvende Ouderlingen.

Likewise the king, chief dean, dean and provisors are bound to go in the general procession, as also on Corpus Christi or in other processions, where the three founders of this guild as elders shall have their place after the sworn body (Eedt); they may also have access, sit and vote in all assemblies in the secret chambers or otherwise, without the elders owing any fine in case of absence; to which end they shall be summoned like the other provisors. And when one of these elders departs this world, the first king or one of the first provisors shall be chosen in his place, which person shall be chosen by the two remaining elders.

¶ 6

VII. Item als het den Koning, Heuver-Deken, Deken ende Proviseerders goedt-dunken zal, midts consent te hebben van Myn Edele Heeren den Hoog-Bailliu ende Schepenen vander Keure, om te spelen naer het Koningschap, Silveren prys ofte andersints, zullen daer toe alle Gildebroeders behoorelyk gedachvaert worden te compareren met den Koning op en afgaen op de boete van vyf schellingen grooten, ten profyte van den Gilde, omme de gene die believen zal te spelen naer het Koningschap ende de Silvere prysen, ende ook alle de gene die haer-lieden woordt ge geven hebben om daer naer te spelen, worden gehouden ter Maeltydt te komen ende onderstaen de onkosten oft sy daer komen oft niet, soo sy van gelyken gehouden zyn de afgaende ende aenkomende Proviseerders te komen ter Maeltydt ende die daer naer het Koningschap spelen, zullen ook moeten spelen naer den Silveren prys ende die naer het Koningschap niet en speelt, en zal naer den Silveren prys niet vermogen te spelen 'ten waer by consent van den Eedt.

Likewise, when it seems good to the king, chief dean, dean and provisors, with the consent of my noble lords the high bailiff and aldermen of the Keure, to play for the kingship, the silver prize or otherwise, all guild brothers shall be duly summoned to appear with the king going and coming, on pain of five shillings groat to the profit of the guild. Those who choose to play for the kingship and the silver prizes, and also all who have given their word to play for them, are bound to come to the banquet and bear the costs whether they come or not; likewise the outgoing and incoming provisors are bound to come to the banquet. And those who play for the kingship shall also have to play for the silver prize, and whoever does not play for the kingship may not play for the silver prize, except with the consent of the sworn body.

¶ 7

VIII. Item d'Hof-meesters zyn gehouden den lesten dag van de Maeltydt heur-lieder Rekeninge over te geven present den Koning, Heuver-Deken, Deken ende den afgaenden Eedt, omme dat eenjegelyk soude weten syn contingent die 'tselve zullen moeten betaelen binnen derden, uytterlyk acht dagen daer naer, op peyne van parate executie, ende twee schellingen grooten ten profyte van de Gilde, van de welke Maeltyden zullen de Ouderlingen van het selve Gilde vry wesen, midts betaelende ten half-gelag uyt redene dat sy altydt zullen continueren in't compareren van de voornoemde Maeltyden.

Likewise the stewards (Hof-meesters) are bound on the last day of the banquet to present their account in the presence of the king, chief dean, dean and the outgoing sworn body, so that everyone may know his share, which he must pay within three days, at the latest within eight days thereafter, on pain of summary execution and two shillings groat to the profit of the guild. From these banquets the elders of the said guild shall be free on paying half the reckoning (half-gelag), for the reason that they will always continue attending the said banquets.

¶ 8

IX. Item oft dan gebeurde, dat onder de Proviseerders eenige waeren daer by sy haer-lieder souden konnen excuseren, ende dat by dien het getal te kleyne waere om naer het Koningschap te spelen, soo zullen de selve Proviseerders gehouden zyn een ander in haer-lieder plaetsen te stel len om te spelen,wesende eenen van de selve Gilde, wel verstaende indien daer min dan twaelfperfoonen waerendie naer het Koningschap spelen wilden wel meer maerniet min.

Likewise, should it happen that among the provisors there were some who could excuse themselves, and that the number were thereby too small to play for the kingship, the said provisors shall be bound to put another in their place to play, being a member of the same guild; it being understood, if there were fewer than twelve persons wishing to play for the kingship – more, yes, but not fewer.

¶ 9

X. Item men zal loten op den selven dag komende van de Misse als men naer het Koningschap spelen zal, ende die mede loten wilt, moet wesen van desen Gilde ende spelen twee venuën sonder meer; den Koning moet staen om te spelen den eersten ende indien hy syne Campioens kan onderstaen van elken speelder twee venuën sonder vry-toetse te hebben, zal Koning blyven, 'twelke geschieden moet sonder grepe, ofte steken, ofte een handt van het Zweirdt te doen, sonder oploop van lyf aen lyf, anders is al zulke toetse van nul soo wel voor den Koning, als voor synen Campioen, ende indien een van hun Slach-Zweirden, ofte ander Wapen brake, zal de selve venuë van niet zyn, ende moeten herspeelt worden.

Likewise lots shall be drawn on the same day on which the kingship is to be played, on coming from mass; and whoever wishes to draw lots must be of this guild and play two venues (venuën), no more. The king must stand to play first; and if he can withstand his challengers (Campioens), two venues from each player, without receiving a free hit (vry-toetse), he shall remain king; this must be done without grip (grepe) or thrusting, or taking the sword with a hand, without running in body to body; otherwise every such hit is void, for the king as well as for his challenger. And if one of their cutting swords or other weapons should break, that venue shall be void and must be played again.

¶ 10Valid hits and bloodForbidden techniquesPrizes and stakes

XI. Item of Godt gave dat gebeurde dat eenen Koning dry jaeren continueerde, zal Keyser geslagen worden met denblooten Zweirdebloots hooft van alle de Koningen, Dekens, Proviseerders ende de Meesters, dies zal den Keyser gehouden zyn aen alle de voorgenoemde persoonen te schinken een paer handtschoenen, ende zal den Keyser syn leven dage lank gedurende boven al sitten, ende gaen ende vry zyn van alle banquetten ende andere onkosten den Gilde aengaende, midtsgaeders het conquest van de Ketene, ende het teeken des Konings met al dat'er aenkleeft, maer vermogen die van den Eedt 'tselve te lossen voor vyftig Carolus guldens indien het haer-lieden belieft.

Likewise, should God grant that someone continued king for three years, he shall be dubbed emperor with the naked sword on the bare head by all the kings, deans, provisors and masters; for which the emperor shall be bound to present all the said persons with a pair of gloves; and the emperor shall all his life sit and walk uppermost and be free of all banquets and other costs concerning the guild, and moreover (acquire) the chain and the king's badge with all that belongs to it; but the sworn body may redeem them for fifty Carolus guilders if it pleases them.

¶ 11Prizes and stakes

Service to the city, assemblies, debts, the guild's weapons, mass and fees (arts XII–XXI, pp. 7–9)

XII. Item dese Thiende-mannen zyn schuldig haer-lieder ingerolleerde persoonen te vermaenen, soo wanneer binnen dese voorseyde Stadt eenig ongerief van brande, ofte ander ongeval van Alarme geschiet,'tzy by nachte, ofte by daege omme hun-lieden aldaer te presenteren, 'tzy op het Stadt-huys, ofte andersints ter Ordonnantie van Heere ende Weth tot behulpe van Myn Heeren van het Magistraet naer het uitwysen van den tweeden Artikel der Privilegie, die aldaer moeten compareren met volle Wapenen soo die in rolle bekent staen, sonder mantel ofte eenig lemmer van defensie, op de verbeurte van dry schellingen ende vier grooten in profyte alsvooren.

Likewise these tenth-men are bound to warn the persons enrolled under them, when any mishap by fire or other accident with alarm occurs in this city, whether by night or by day, to present themselves there, whether at the town hall or otherwise by order of the lord and magistrate, to help my lords of the magistrate according to the second article of the privilege; they must appear there with full arms as they stand in the roll, without cloak or any blade of defence (?), on pain of three shillings and four groats to the profit as above.

¶ 12

XIII. Item als't nu gebeurt dat den Koning, Heuver-Deken ende Deken begeirt te maeken eene extraordinaire vergaederinge om eenige nootsaekelyke affairen hun-lieden daer toe moverende, zullen alle de Proviseerders, midtsgaeders de dry Ouderlingen daer toe gedachvaert worden van de Geswoorne, Bailliu, ofte Knaepe (welke vergaedering zal heeten Boete ende Eedt,) ende de gone die alsdan in faute blyven, zullen verbeuren de boete van twaelf grooten te employeren alsvooren.

Likewise, when it happens that the king, chief dean and dean wish to hold an extraordinary assembly for some necessary affairs moving them to it, all the provisors and also the three elders shall be summoned to it by the sworn officer, bailiff or servant (which assembly shall be called Boete ende Eedt, 'fine and oath'), and those who then fail shall forfeit a fine of twelve groats to be used as above.

¶ 13

XIV. Item of eenige van de Gilde-broeders belank waeren aen den ouden Deken van eenig recht ter Gilde 't zy van 't Jaer-geldt, ofte verteirde gelaegen soo dan 'tselve den Deken in syne rekeninge waere aengerekent, ende weygerde nogtans de betaelinge, zal zulken Deken synen schuldenaer vermogen binnen acht dagen naer 't passeren synder rekeninge te doen executeren met al zulken Officier als hy zal konnen bekomen 'tzy van de Stadt ofte van den Raede in Vlaenderen ende dat uyt krachte van den 13 Artikel van ons gejonde Privilegie.

Likewise, if any of the guild brothers owed the old dean any due to the guild, whether the yearly fee or consumed reckonings, and it was charged to the dean in his account, and they nevertheless refused payment, such dean may within eight days after the passing of his account have his debtor distrained by any officer he can obtain, whether of the city or of the Council of Flanders, and that by virtue of the 13th article of the privilege granted to us.

¶ 14

XV. Item den Capiteyn des Armes is gehouden altydts het Gilden te voorsien met twee paer Slach-Zweirden, twee paer Rapieren, twee paer halfve Lancien, twee paer Poigniaerden, twee paer Slach-Zweirden Handt-schoenen, een paer Slach-vry-hoeden, de welke voor alle Gildebroeders gemeene zullen zyn, midts te betaelen de schaede ende reparatie by den gonen die het gebroken Geweire in de handt is houdende, waer van de Meesters van de Gilde schuldig zyn de kennisse te doen aen den Capiteyn des Armes.

Likewise the captain of arms (Capiteyn des Armes) is bound always to provide the guild with two pairs of cutting swords, two pairs of rapiers, two pairs of half-pikes, two pairs of daggers, two pairs of cutting-sword gloves and one pair of cutting-sword guard hats (Slach-vry-hoeden), which shall be common to all guild brothers, the damage and repair being paid by whoever holds the broken weapon in his hand; of which the masters of the guild are bound to inform the captain of arms.

¶ 15Weapons and equipment

XVI. Item alle de Gilde-broeders (geene uytgesteken) zyn gehouden ofte schuldig te komen hooren de Gilde-Misse, die men Celebreert ter eeren van den Gilde op S. MICHIELS-DAG in de voorseyde Kerke ende Capelle van S. NICOLAES, ten welken eynde sy zullen gedachvaert wesen op de boete van thien grooten ten profyte van den Gilde, van welke absenten by de Thiende-mannen aen die van den Eedt zal de kennisse gedaen worden, op peyne van 't selve te moeten betaelen, welken dienst betaelt zal worden by den Deken van den selven jaere.

Likewise all guild brothers (none excepted) are bound to come and hear the guild mass celebrated in honour of the guild on St Michael's day in the said church and chapel of St Nicholas, to which end they shall be summoned on pain of ten groats to the profit of the guild; of the absent ones the tenth-men shall give notice to the sworn body, on pain of having to pay it themselves; which service shall be paid by the dean of the same year.

¶ 16

XVII. Ende alsoo elken vryen Gilde-broeder belast is met eenen sekeren Jaer-penning ten profyte van den selven Gilde, zyn de voorseyde Gilde-broeders dien gehouden te komen betaelen in de Camer van den Gilde op S. MICHIELS-DAG des 'smorgens, voor het Celebreren van de Gilde-Misse, die men alsdan doen zal, ende soo wie des voorseyden daegs niet en komt, ofte sendt de betaelinge aen den Deken, ofte aen den genen die alsdan uyt den naeme van den Gilde ontfangen zal, zal verbeuren voor elken dag die hy langer beydt dan voorseyt is een groote 's daegs, ten profyte vanden Gilde.

And since every free guild brother is charged with a certain yearly fee to the profit of the said guild, the said guild brothers are bound to come and pay it in the guild chamber on St Michael's day in the morning, before the celebration of the guild mass to be held then; and whoever does not come on the said day, or send the payment to the dean or to whoever shall then receive in the guild's name, shall forfeit for every day he waits longer than said one groat a day, to the profit of the guild.

¶ 17

XVIII. Item oft iemandt eenige klachte dede aen de Proviseerders van desen Gilde, ende daer en waeren maer by een vergaedert seven Proviseerders, zal in zulken gevalle de Sententie by hun-lieden gegeven, wesen goedt, ende van weirden zyn, soo wel als oft by den vollen Eedt waere gewesen,behoudens het betrek by Myn Heeren Schepenen vander Keure.

Likewise, if anyone made a complaint to the provisors of this guild and only seven provisors were assembled, the sentence given by them shall in such a case be good and valid, as if it had been given by the full sworn body, saving recourse to my lords the aldermen of the Keure.

¶ 18

XIX. Item als het gebeurt dat dese Gilde met de Wapenen trekt ten plaisiere om te maeken eenen Koning over het Gilde, ofte in het inhaelen van eenigen Prince, Edele ofte Noblesse Geestelyk ofte andere, wy daer toe van Heere ende Weths wege vermaent zynde, soo ook van gelyken als het Gilde gemoveert is, omme te vereeren Processien, en zullen geene Gilde-broeders (die voeren een Musquet ofte Roer) vermogen te hebben by hun-lieden eenig loodt ofte zaet, nogte ook ander Cretsers, ofte Stampers beslegen met yser, ofte been, nemaer van een zuyver hout, ende dat omme te schouwen alle ongerief dat daer van mochte komen, ende dat op de boete van twintig grooten ten profyte vanden Gilde alsvooren: alle welke Gilde-broeders zullen moeten compareren met haer-lieder volle Wapenen, op pene van vyf schellingen grooten ten profyte alsvooren.

Likewise, when it happens that this guild marches with arms for pleasure to make a king of the guild, or at the reception of some prince, nobleman or noble person, ecclesiastical or other, we being summoned to it on behalf of the lord and magistrate, and likewise when the guild is called upon to honour processions, no guild brothers (who carry a musket or gun) may have on them any lead or shot, nor any other scourers or rammers shod with iron or bone, but of pure wood, and that to avoid all mishap that might come of it, on pain of twenty groats to the profit of the guild as above; all which guild brothers shall have to appear with their full arms, on pain of five shillings groat to the profit as above.

¶ 19

XX. Item welken vryen Gilde-broeder verhuyst ofte verandert van woonste van zyn oude ende bekende woonstede, is 't selve schuldig te komen adverteren binnen veerthien dagen aen den Eedt op de boete van twintig grooten t'appliqueren alsvooren, iowww

Likewise any free guild brother who moves house or changes residence from his old and known dwelling is bound to come and report it to the sworn body within fourteen days, on pain of twenty groats to be applied as above.

¶ 20

XXI. Item is elken vryen Gilde-broeder die voert een Musquet schuldig binnen synen huyse t'hebben een pondt Bus-kruydt, twaelf looden, ende een half pondt Lonten: de Roers met Moritions een half pondt Bus-kruydt twaelf Looden, ende een half pondt Lonten, ende dat op de Boete elk besonder dat hy in gebreke blyft de somme van dry schellingen vier grooten d'helft te appliqueren tot profyte vanden versoeker, ende d'ander den Gilde, volgende het selve Otroy omme hem te defenderen als het noodt wesen zal.

Likewise every free guild brother who carries a musket is bound to have in his house a pound of gunpowder, twelve bullets and half a pound of match; those with guns (Roers) with munition half a pound of gunpowder, twelve bullets and half a pound of match; and that on pain of three shillings four groats for each item separately in which he is found wanting, half to be applied to the profit of the inspector and the other to the guild, according to the said grant, so as to defend himself when need be.

¶ 21

The king, keys, founders; testimony on hits (arts XXII–XXIX, pp. 9–11)

XXII. Item soo wie Koning bedegen is van desen Gilde, zal vermogen te sitten in de Raedt-kamer van den voorseyden Gilde met de Proviseerders ende hebben den eersten vois voor alle andere Proviseerders soo lange hy Koning blyft, ende soo saen hy Koning den behoorlyken Eedt gedaen zal hebben, zullen hem gegeven worden, ende den Deken elk dry Sleutels, ende d'Ouderlingen negen Sleutels t'saemen uytbrengende het getal van vyfthien Sleutels van het Secreet, de welke dry eerste Sleutels moeten bewaert wesen by de dry Stichters, te weten by Pieter Bosschaert Filius Lievens, Pieter Commelin ander dry, aen Meester Pieter van Hoorebeke gelyke dry, voor welke stichtinge, moeyte ende ruyse deser geleden, wort gegeven aen de Sonen ende Dochters mannen die geprocreert zyn by de voorseyde Stichters het naelinkschap van de vryheyt van de Borgerlyke Wacht voor alle andere, midts daer vooren betaelende de somme van twee Ponden grooten vlaems eens, in zulker voegen ende gelyk d'eerste hondert Mannen daer vooren betaelt hebben, te weten twintig schellingen grooten voor het selve Gilde, ende ander twintig schellingen grooten ten profyte van de Meesters.

Likewise whoever becomes king of this guild may sit in the council chamber of the said guild with the provisors and have the first vote before all other provisors as long as he remains king; and as soon as the king has taken the proper oath, he and the dean shall each be given three keys, and the elders nine keys, together making the number of fifteen keys to the secret (Secreet, the treasury); the first three keys must be kept by the three founders, namely by Pieter Bosschaert son of Lieven, Pieter Commelin another three and Master Pieter van Hoorebeke likewise three. For this foundation, trouble and damage (?) suffered, the sons and daughters' husbands begotten by the said founders are given the right of preference (naelinkschap) to the freedom from the burgher watch before all others, on paying for it once the sum of two pounds groat Flemish, in the same way as the first hundred men paid for it, namely twenty shillings groat for the said guild and another twenty shillings groat to the profit of the masters.

¶ 22

XXIII. Item is den Koning gehouden te doen maeken eenen Schakel van goud aen de Keten daer het teeken des Konings aen hangt, met daer in synen Naeme gegraveert ofte syne Wapen, ende het teeken des Zweirdts, ende vermach hy 'tselve t'synen afgaen afte doen midts be taelende, ende ' tselve bewaeren t'synder eeren ende memorie, maer wort gehouden 'tselve te raposteren aen de Proviseerders ses weken van te vooren ten syne sy hun voorsien van een ander teeken voor den nieuwen toekomenden Koning. 1 i

Likewise the king is bound to have made a link of gold on the chain from which the king's badge hangs, with his name or his arms and the sign of the sword engraved in it; and he may take it off on his leaving on payment and keep it for his honour and memory, but he is bound to return it to the provisors six weeks beforehand, so that they may provide themselves with another badge for the new incoming king.

¶ 23

XXIV. Item waer't dat'er twee t'saemen kampten om Koninglyke eere, ofte om eenen Prys, ende daer wierde een toetse gegeven die den Meester niet kennelyk en waere ende nogtans de ommestaende persoonen siende dat ja, syn selve schuldig te kennen te geven aen den Meester al-eer men 't hun vraegt, ofte eer men beede Partyen afvraegt, ten syne niemant van syn eere ofte Prys en wort verongelykt, want soo daer op gespeelt wierde en zal zulken toetse niet gerekent worden ende den gonen die bevonden wort 't selve wel geweten ende niet geseyt t'hebben, zal verbeuren de boete van twintig grooten ten profyte van den Meester.

Likewise, should two be fighting together for the royal honour or for a prize, and a hit were given which the master did not perceive, and yet the bystanders saw it, they are bound to make it known to the master before they are asked, or before both parties are asked, so that no one is wronged of his honour or prize; for if play continued upon it, such hit shall not be counted, and whoever is found to have known it well and not said it shall forfeit a fine of twenty groats to the profit of the master.

¶ 24Valid hits and blood

XXV. Item den gonen die Koning bedegen is, zal men des avondts vereeren met twaelf brandende Peck-tonnenvoor syn deure op Masten ofte Staeken ten koste van den Gilde, ende eenen Keyser met vier-en-twintig gelyke Peck-tonnen ten koste alsvooren.

Likewise whoever becomes king shall be honoured in the evening with twelve burning pitch barrels before his door on masts or stakes at the cost of the guild, and an emperor with twenty-four like pitch barrels at the cost as above.

¶ 25

XXVI. Item alle de gone die hun uyt liefden der Gilde tot vervolger begeven, zullen ook gehouden zyn te dienen als Proviseerders van den Gilde by alsoo verre sy daer toe versogt zyn, midts ook genietende vrydom van niet te dienen de voorseyde vyf jaeren ende dat altydts met conditie dat'er ten minsten alsvooren moeten gekoren worden acht Mannen van vryen getalle van de hondert Keurlyke Mannen om te zyn Proviseerders.

Likewise all who out of love for the guild become its promoters (vervolger) shall also be bound to serve as provisors of the guild so far as they are asked to, also enjoying freedom from serving for the said five years; and that always on condition that at least eight men of the free number of the hundred chosen men must, as above, be chosen to be provisors.

¶ 26

XXVII. Item of't gebeurde dat den Koning van dien jaere quam te overlyden ofte een lankduerige siekte t'hebben, zal den voorgaenden i. Koning de selve plaetse gehouden zyn te bewaeren soo wel in het spelen als andersints.

Likewise, should the king of that year die or have a long illness, the previous king shall be bound to keep the same place, both in play and otherwise.

¶ 27

XXVIII. Item elken Gilde-broeder is gehouden te stellen een doodt schuldt ten profyte van den selven Gilde.

Likewise every guild brother is bound to settle a death due (doodt-schuldt) to the profit of the said guild.

¶ 28

XXIX. Item dat de Commissien van de vrye Gilde-broeders zullen geteekent worden by eenen van de Secretarissen vander Keure, de dry Ouderlingen, den Deken ende Greffier.

Likewise, that the commissions (Commissien) of the free guild brothers shall be signed by one of the secretaries of the Keure, the three elders, the dean and the clerk (Greffier).

¶ 29

The master, prizes and valid hits (arts XXX–XXXVIII, pp. 11–12)

XXX. Item den Meester van desen Gilde wort ook verboden te leeren eenige onwettelyke, manslachtige, roffiaenen ofte infame persoonen, op peyne van daer over gecorrigeert te wordenby de Proviseerders van den Gilde naer bevindt van de saeke.

Likewise the master of this guild is forbidden to teach any unlawful persons, manslayers, ruffians (roffiaenen) or infamous persons, on pain of being corrected for it by the provisors of the guild according to the circumstances of the case.

¶ 30The right to keep a school

XXXI. Item soo wie spelen wilt binnen desen Gilde naer eenige Prysen, moet die winnen met een suyver steke ofte slag: te weten, soo die gespeelt wort dan met den Zweirde moeten alle de toetsen die gegeven worden boven den helleboge ende boven de naeden van het Wambaes, ende soo gespeelt wierde met eenig ander Wapen moeten alle de toetsen zyn op het lyf ende voorts binnen de naeden van de voorborst van het Wambaes ofte Casacke, voorts boven dese voorseyde naeden streckende opwaerts is 't al goedt.

Likewise, whoever wishes to play for any prizes within this guild must win them with a clean thrust or blow: namely, if it is played with the sword, all the hits given must be above the elbow and above the seams of the doublet (Wambaes); and if it were played with some other weapon, all the hits must be on the body, and within the seams of the breast of the doublet or casaque; further, above these said seams, going upwards, all is good.

¶ 31Valid hits and bloodTarget: where to strike

XXXII. Ende en vermag niemant te spelen naer eenige Prysen hy en zy van desen Gilde, Poortere ende Inwoonder deser Stadt, 'ten waere naer Prysen van plaisier.

And no one may play for any prizes unless he is of this guild, a burgher and inhabitant of this city, except for prizes of pleasure (Prysen van plaisier).

¶ 32Prizes and stakes

XXXIII. Item de gone die winnen eenen Prys 'tzy groot ofte kleyn, is schuldig te gaen met den Meester ende het geselschap ten Vesperye, ofte in faute van absentie daer vooren betaelen de somme van ses grooten, ten profyte van den selven geselschap, ende soo wie binnen den selven Bancquette drinkt uyt de Potten oft Kannen, zal elke reyse verbeuren eenen pot Biers, ende soo wie aldaer gebruykt eenige insolentie 'tzy met quaede woorden, den duyvel noemt, elkanderen heeten liegen ofte diergelyke injurien, zal voor elk in 't particulier betaelen de boete van vyf grooten ten profyte van den Gilde, ende soo de swaerigheyt meerder geviele, zal boven alle desen by den Eedt daer van gecorrigeert worden naer't bevindt van de saeke, behoudens 'tappel alsvooren.

Likewise whoever wins a prize, whether great or small, is bound to go with the master and the company to the evening feast (Vesperye), or in case of absence to pay six groats for it to the profit of the said company; and whoever at the same banquet drinks out of the pots or jugs (directly) shall forfeit a pot of beer each time; and whoever commits any insolence there, whether with bad words, naming the devil, calling one another liars or similar insults, shall pay for each in particular a fine of five groats to the profit of the guild; and should the offence be greater, he shall moreover be corrected by the sworn body according to the circumstances of the case, saving appeal as above.

¶ 33

XXXIV. Item elken Gilde-broeder is ook gehouden te geven de voorseyde twintig grooten 'sjaers ten profyte van den selven Gilde.

Likewise every guild brother is bound to give the said twenty groats a year to the profit of the said guild.

¶ 34

XXXV. Item elken Proviseerder moet ende is schuldig te hebben een behoorlyk Geweire om daer mede te spelen, op peyne van te verbeuren vier grooten ten profyte van den Meester.

Likewise every provisor must and is bound to have a proper weapon to play with, on pain of forfeiting four groats to the profit of the master.

¶ 35

XXXVI. Item de Thiende-mans zyn schuldig t'heurlieder tour te komen met haer-lieder inne-gerolleerde Gilde- broeders op de Camer van den Gilde ', omme te spelen naer de Prysen die alsdan gespeelt zullen B2 worden met al zulkenGeweire als hun-liedenby lote vallen zal,op peyne van vier grooten ten profyte van den Gilde, boven de boete die sy schuldig zyn van de absentie van den dage als andersints.

Likewise the tenth-men are bound, when their turn comes, to come with their enrolled guild brothers to the guild chamber to play for the prizes that shall then be played, with such weapons as fall to them by lot, on pain of four groats to the profit of the guild, besides the fine they owe for absence on that day as otherwise.

¶ 36Prizes and stakes

XXXVII. Item elken vryen Gilde-broeder is gehouden te leeren spelen met een van de voorschreven Wapenen, op peyne van synen vrydom van de Wacht te verliesen ende een ander in syn plaetse te mogen kiesen.

Likewise every free guild brother is bound to learn to play with one of the said weapons, on pain of losing his freedom from the watch, and another may be chosen in his place.

¶ 37The right to keep a school

XXXVIII. Item wie komt binnen de Saele van den Gilde, ende en doet geen reverentie aen den Eedt ende Meester, ende het geselschap, zal ver: beuren de boete van twee grooten.

Likewise whoever comes into the guild hall and makes no reverence to the sworn body, the master and the company shall forfeit a fine of two groats.

¶ 38

Pupils and conduct in play (arts XXXIX–LV, pp. 12–13)

XXXIX. Voorts alle de gone die komen binnen dese Saele ofte Gilde, ende willen leeren de konste der Schermers, zyn gehouden te doen verklaers van Eede aen den Meester dat sy de selve konste niet en willen leeren om daer mede iemandt te krinken aen lyf nogte goedt, nemaer om daer mede te bewaeren haer-lieder lyf uyt noodt.

Further, all who come into this hall or guild and wish to learn the art of the fencers are bound to make a declaration on oath to the master that they do not wish to learn that art to injure anyone with it in body or goods, but to preserve their lives with it in need.

¶ 39The right to keep a school

XL. Ende als eenen Scholier synen Eedt doet, is hy schuldig te geven aen den Meester thien stuyvers, om de selve te employeren naeruytwysen den Eedt.

And when a pupil (Scholier) takes his oath, he is bound to give the master ten stuivers, to be employed as the sworn body directs.

¶ 40The right to keep a school

XLI. Item soo wie aen den Meester hem besteden zal om te leeren de konste der Schermers, is schuldig den Meester contentement te doen achtervolgende syn accord, sonder hem ter dier causen te laeten betrecken by eenige Rechteren dan by den Gilde, midts het betrek by Myn Heeren Schepenen vander Keure.

Likewise whoever engages himself to the master to learn the art of the fencers is bound to satisfy the master according to his agreement, without having him summoned for it before any judges other than the guild, saving recourse to my lords the aldermen of the Keure.

¶ 41The right to keep a school

XLII. Item als eenen Scholier het geweir opraept om te spelen, moet 'tselve doen met reverentie sonder aen te hebben handt-schoen, soo hy ook doet van gelyken in't nederleggen, op de verbeurte der boete van twee grooten.

Likewise, when a pupil takes up the weapon to play, he must do so with reverence, without a glove on, and likewise when laying it down, on pain of a fine of two groats.

¶ 42Fines and conduct

XLIII. Item als twee Campioenen met het geweire in de handt staen om te kampen, ende daer gaet iemandt tusschen beede deure, verbeurt twee grooten.

Likewise, when two champions (Campioenen) stand weapon in hand to fight and someone walks between the two, he forfeits two groats.

¶ 43Fines and conduct

XLIV. Wie met eens anders geweire speelt sonder consent van den Proprietaris, verbeurt de boete van twee grooten.

Whoever plays with another's weapon without the owner's consent forfeits a fine of two groats.

¶ 44

XLV. Item wie in't vechten syn geweir uyt'er handt laet vallen, ofte daer uyt laet slaen, verbeurt twee grooten.

Likewise whoever in fighting lets his weapon fall from his hand, or lets it be struck out of it, forfeits two groats.

¶ 45Fines and conduct

XLVI. Soo wie in't kampen grypt den lemmer van synen Campioen, verbeurt twee grooten.

Whoever in fighting grips the blade of his opponent forfeits two groats.

¶ 46Forbidden techniques

XLVII. Als iemandt valt ter aerden, al-eer hy van synen mede-campioen konstelyk wort ter aerden geworpen, verbeurt de boete van twee grooten.

Whoever falls to the ground before he is skilfully thrown to the ground by his fellow champion forfeits a fine of two groats.

¶ 47Fines and conduct

XLVIII. Welke twee t'saemen kampen, ende d'een den anderen slaet uyt nydt ende furie, verbeurt de boete van dry grooten, ende den Meester vermag den selven het spel te verbiedenjegens malkanderen, ende soo de selve den Meester niet en wilden obedieren, zullen voor zulken mis daedt van den Eedt gecorrigeert worden naer het inhoudt van de saeke.

If two fight together and one strikes the other out of envy and fury, he forfeits a fine of three groats, and the master may forbid them play against each other; and if they would not obey the master, they shall be corrected for such misdeed by the sworn body according to the circumstances of the case.

¶ 48Fines and conduct

XLIX. Item wie speelt met het Schol-wapen, ende heeft by hem eenig scherp Poigniaert ofte Priem dat snyt ofte steekt, verbeurtde boete van twee grooten.

Likewise whoever plays with the school weapon (Schol-wapen) and has on him any sharp dagger or awl that cuts or stabs forfeits a fine of two groats.

¶ 49Weapons and equipment

L. Soo wie sweirdt, vloekt, oft den duyvel noemt, ofte quaede onbeleefde woorden spreekt uyt verbitterheden ende gramschap, verbeurt de boete van twee grooten.

Whoever swears, curses or names the devil, or speaks bad, uncivil words out of bitterness and anger, forfeits a fine of two groats.

¶ 50

LI. Wie d'een den anderen heet liegen ofte injurieert, verbeurt de boete van twee grooten.

Whoever calls another a liar or insults him forfeits a fine of two groats.

¶ 51

LII. Item den genen die in 't kampen den rugge keert naer synen campioen verbeurt twee grooten.

Likewise whoever in fighting turns his back on his opponent forfeits two groats.

¶ 52Fines and conduct

LIII. Item wie syn Wapenen recht voor syn knien oft onder syn voeten, verbeurt twee grooten.

Likewise whoever (puts) his weapons right before his knees or under his feet forfeits two groats.

¶ 53

LIV. Item soo wie speelt met eenen meyneedigen malefacteur ofte die met euvelen moedt ende quaeden wille manslachtig geworden is, ende 't selve wel hadde konnen laeten, verbeurt voor d'eerste venuë twee grooten, de tweede reyse ses grooten, ende soo hy naer het verbodt van den Meester niet en obedieert, zal verbeuren de boete van een pondt Was ten profyte van den Autaer van desen Gilde.

Likewise whoever plays with a perjured malefactor, or with one who has become a manslayer with evil intent and ill will, and could have avoided it, forfeits two groats for the first venue, six groats the second time; and if he does not obey after the master's prohibition, he shall forfeit a fine of a pound of wax to the profit of the altar of this guild.

¶ 54Fines and conduct

LV. Item den gonen die speelt met een die van wegen de Proviseerders voor sekerentydt van het spel ofte geselschap verbannen is, zal verbeuren de boete van ses grooten, voor d'eerste reyse, ende soo hy alsdan nog niet op en houdt van breeder te spelen, zal verbeuren een pondt Was ten profyte alsvooren, indien hy het weet.

Likewise whoever plays with someone who has been banished by the provisors from the play or company for a certain time forfeits a fine of six groats the first time; and if he then still does not stop playing further, he shall forfeit a pound of wax to the profit as above, if he knows it.

¶ 55

Prizes, blood and death, conclusion (arts LVI–LXV, pp. 13–14)

LVI. Item soo wie speelt naer het Koningschap, Silveren, Tinnen ofte eenige andere prysen, en zal niet vermogen te maeken commotie, fraude ofte arglist met synen campioen, 't zy in deel ofte geheel in wat manieren hetzy, maer moet 't selve Ridderlyk winnen ende defenderen.

Likewise whoever plays for the kingship, the silver, pewter or any other prize may not make commotion, fraud or guile with his opponent, whether in part or in whole, in any manner whatever, but must win and defend it knightly.

¶ 56Prizes and stakes

LVII. Item elk Scholier ende Gilde-broeder is schuldig te geven eenen Prys van plaisier als 't den Meester believen zal, weirdt twee pondt Engelsch Tin: Naer al welken prys sy alle spelen mogen die van den Eedt zyn, al quaemen sy ook uyt verre Landen, midts den Meester te geven eenen Lot-pennink van twee grooten elken persoon, welken Prys ook zal gespeelt worden met al zulken geweir als 't den ophanger believen zal.

Likewise every pupil and guild brother is bound to give a prize of pleasure (Prys van plaisier) when it pleases the master, worth two pounds of English pewter; for which prize all who are of the oath may play, even if they came from distant lands, on giving the master a lot-penny (Lot-pennink) of two groats each person; which prize shall be played with such weapon as it pleases the one who hung it up (ophanger).

¶ 57Prizes and stakes

LVIII. Item alle de gene die winnen haeren eersten Prys, zyn den selven schuldig te schenken aen den Meester in dankbaerheyt der geleerde konsten, maer vermogen den selven te lossen midts den Meester daer vooren te schenken een paer handt-schoenen.

Likewise all who win their first prize are bound to present it to the master in gratitude for the arts learned, but may redeem it by presenting the master with a pair of gloves instead.

¶ 58Prizes and stakes

LIX. Item alle den gonen die in't kampen synen Mede-campioen slaet ofte steekt dat daer het bloedt naer volgt boven het lidt van de handt, verbeurt de boete van vyf grooten.

Likewise everyone who in fighting strikes or thrusts his fellow champion so that blood follows, above the wrist (lidt van de handt), forfeits a fine of five groats.

¶ 59Target: where to strikeFines and conduct

LX. Item ofte nu gebeurde (daer Godt elk ende eenen jegelyken vooren wilt bewaeren) dat d'een den anderen gave eenen slach ofte steke, dat hy daer van quaeme t'overlyden, zal hy doender ook betaelen van gelyken de boete van vyf grooten, ende bovendien nog betaelen al zulke doodt-schuldt als den overleden beloft heeft aen dit Gilden te geven t'synder doodt.

Likewise, should it happen (from which God preserve each and every one) that one gave another a blow or thrust of which he came to die, the doer shall likewise pay the fine of five groats and moreover pay such death due as the deceased had promised to give this guild at his death.

¶ 60Injury and death in playFines and conduct

LXI. Item wie synen Mede-campioen ende Meester naer dat sy t'saemen gespeelt hebben niet en presenterende handt tot een teeken van peys, verbeurt de boete van twee grooten.

Likewise whoever does not present his hand to his fellow champion and the master, after they have played together, as a sign of peace forfeits a fine of two groats.

¶ 61Fines and conduct

LXII. Item alle de gone die niet en betaelen aen den Meester haer-lieder verbeurde boete eer sy nederleggen het geweir daer sy mede spelen, zullen verbeuren dobbel boete.

Likewise all who do not pay the master their forfeited fine before they lay down the weapon they play with shall forfeit a double fine.

¶ 62Fines and conduct

LXIII. Item de Proviseerders zyn schuldig alle jaeren S. MICHIELSDAG dese Ordonnantie te lesen, ofte doen lesen binnen de Saele van onsen Gilde, ten syne niemant hem en beklaege.

Likewise the provisors are bound every year on St Michael's day to read, or have read, this ordinance in the hall of our guild, so that no one may complain.

¶ 63Fines and conduct

LXIV. Alle de gone die spelen willen om eenige Prysen, 't zy der Stede-prysen, Prysen van plaisier, ofte Prys van defensie, moeten hun presenteren in persoone des Sondags naer den noene op de Saele ofte Kamer van den Gilde voor den twee uren en half, om te loten, want soo den lesten klop geslagen is, en zal men niemant ontfangen om mede te spelen naer den voorseyden Prys van dien dag.

All who wish to play for any prizes, whether the city prizes, prizes of pleasure or the prize of defence (Prys van defensie), must present themselves in person on Sunday afternoon at the hall or chamber of the guild before half past two to draw lots; for once the last stroke has struck, no one shall be received to play for the said prize that day.

¶ 64Days and feasts

LXV. Item den Thiendeman moet t'elken Sondag t'synen tour komen met syn ingerolleerde Gilde-broeders op de Camer van den Gilde, ende dat op de boete van vier grooten, welken tour komt omme van acht weken tot acht weken eens, zullen weten dat soo verre sy niet en zyn op de Camer voornoemt des Sondags voor den lesten klop-slag van den twee uren en half, zullen de voorseyde boeten verbeurt zyn ten profyte van den Gilde: te weten, de voorseyde vier grooten.

Likewise the tenth-man must come every Sunday when it is his turn with his enrolled guild brothers to the guild chamber, and that on pain of four groats; which turn comes round once every eight weeks; let them know that if they are not in the said chamber on Sunday before the last stroke of half past two, the said fines shall be forfeit to the profit of the guild, namely the said four groats.

¶ 65

Approval (19 April 1616, p. 14)

Myn Edele Heeren den Hoog-Bailliu ende Schepenen vander Keure, hebben geaggreëert ende geapprobeert (soo sy aggreëren ende approberen by desen) den Regel ende Ordonnantie van den Gilde van den Ards-Engel S. MICHIEL binnen dese Stadt, alsoo sy hier vooren gedrukt staen, ende dat by maniere van provisie, ende met conditie expresse dat sy t'hunlieden-waerts réserveren zulke correctie, augmentatie ende diminutien dies aengaende se doen soo sy in Raede werden. Actum in't Collegie den negenthiensten van April 1616. Ter Ordonnantie van Schepenen voornoemt, ende was Onderteekent M. VANDEN CASTEELE met seker Handt-teeken.

My noble lords the high bailiff and the aldermen of the Keure have agreed and approved (as they agree and approve by these presents) the rule and ordinance of the guild of the Archangel St Michael within this city as printed above, and that provisionally (by maniere van provisie) and on the express condition that they reserve to themselves such correction, augmentation and diminution concerning it as they shall see fit in council. Done in the College on the nineteenth of April 1616. By order of the said aldermen, and was signed M. Vanden Casteele with a certain mark.

¶ 66

Source details

ID
P063
Original title
Reghel ende ordonnantie van den edelen souvereynen rudderlijcken Gilde van den arts-engel Michel
Type
statutes and regulations
Date
19 April 1616 (tlač 1723)
Place
Gent (tlač F. a D. vander Ween)
Country (today)
Belgium
Language
Dutch
Brotherhood
St Michael guilds (Low Countries, northern France)
Author
Gilde van den arts-engel Michel, Gent
Digitisation / record
https://books.google.sk/books?id=we4UAAAAQAAJ
Relevance
relevance 5 of 5 normative text: statutes, privilege, school regulations
Verification
edition read

This source cites

Cited by

Research notes (in Slovak)

Working notes on the source until an editorial text is written. Individual findings, not a continuous account.