Tematy › Walka szermiercza: zachowanie podczas starcia
Walka szermiercza: zachowanie podczas starcia
Jak przystępowano do walki i jak się podczas niej zachowywano: podnoszenie broni, kto może wejść w szranki, widzowie, zgłaszanie trafienia, trafienia obopólne, upuszczony floret, kłótnie i drwiny.
Co pokazuje porównanie
Praska ordynacja dotycząca szkół szermierczych z 1597 roku (P052) ujmuje Fechtschule jako publiczne widowisko o ustalonych zasadach. Szermować może tylko ten, kto opanował szermiercze ‘raising’ broni. Nie wolno podbiegać do broni ‘like a peasant’ ani rzucać się wściekle na przeciwnika. Federfechter i Marxbrüder czekają po przeciwnych stronach placu. Kto bez uprawnienia przekroczy szranki lub gwiżdże na rannego szermierza, otrzymuje trzy uderzenia łopatką wiszącą na słupie przy ogrodzeniu.
Francuskie sale szermiercze i zawody XVII i XVIII wieku skupiają się raczej na trafieniu i kurtuazji. W akademiach szermierczych (P222, 1775) nie wolno wołać „J'ai touché”, śpiewać, tracić panowania nad sobą ani szydzić; walkę ćwiczebną prowadzi się wyłącznie za zgodą mistrza, a floret wytrącony przeciwnikowi z ręki należy mu podnieść. W Tuluzie (P121, 1696) trafienie należy zgłosić w odpowiednim czasie, a zgłaszający je cofa się i nie wolno go ścigać. Zawodnik, który znieważa sędziów lub publiczność, zostaje natychmiast wykluczony na mocy P214 (1783).
Na egzaminie mistrzowskim rozstrzygają czyste trafienia. W Paryżu w 1633 (P026) trafienie obopólne jest nieważne, a walka trwa dalej ‘do dwóch czystych trafień’. Statuty z 1644 roku (P027) i Bordeaux 1775 (P385) odsyłają kandydata z powrotem do szkoły, jeśli pokona go kolejno dwóch przeciwników; w Bordeaux kolejność zawodników ustala się przez losowanie. Paryska kompania zniosła w 1759 publiczne egzaminy na kortach do gry w piłkę z powodu ścisku i zniewag (P383).
- 1596Kassel
Kto cofa się obiema nogami lub odchyla głowę i tułów, jak gdyby bał się ciosu, nie ma prawa do nagrody.
Welcher mit beyden schenckeln zurück tritt
- 1597Praga
Kto nie nauczył się szermierki i nie zna szermierczego wzniesienia broni, nie może brać udziału w walkach.
zdvihání šermířského by neuměl, tomu každému šermovati zbraněno býti má
- 1597Praga
Szermierze nie powinni rzucać się na siebie z furią, lecz walczyć czysto i powoli, zgodnie z zasadami sztuki, każdą bronią.
nemají tak vztekle do sebe vskakovati
- 1597Praga
W szkole mają zachowywać się poważnie i z szacunkiem, bez błazeństw – nie wolno potrząsać głową w stronę przeciwnika ani pokazywać mu języka.
jazykuom na sebe vyplazováním
- 1597Praga
Szermierze czekają po bokach, Federfechter po jednej stronie, a Marxbrüder po drugiej; gdy para walczy, nie tłoczą się, aby publiczność mogła widzieć.
na jedné straně fedrfechterové a na druhé markusové
- 1597Praga
Od zawodników oczekiwano przestrzegania ceremoniału rozpoczęcia właściwego dla każdego rodzaju pojedynku.
náležité zdvižení k té kratochvíli podle umění a způsobu šermířského
- 1597Praga
Kto gwiżdże i szydzi z rannego szermierza, trafia do więzienia lub otrzymuje trzy uderzenia łopatką.
pískají a křikají i vejskají
- 1597Praga
Na ogrodzony plac mogą wchodzić tylko osoby uprawnione; pozostali stoją za barierami, panowie i rycerze na galeriach.
do nich žádný komuž nenáleží
- 1597Praga
Na słupie przy szrankach wisi łopatka; kto bez uprawnienia wejdzie na plac walki lub zachowuje się niewłaściwie, otrzymuje trzy uderzenia.
ten každý tři lopatky vytrpěti má
- 1633Paryż
Jeśli podczas egzaminu obaj trafią jednocześnie, wymiana jest nieważna i kontynuują do dwóch czystych trafień.
cela sera conté nul et recommenceront jusques à la fin de deux bottes franches
- 1644Paryż
Kto podczas egzaminu otrzyma po dwa czyste trafienia mieczem od pierwszego i od drugiego mistrza, zostaje od razu odesłany na dalszą naukę.
il sera renuoyé à l'escole sur le champ
- 1696Tuluza
Kto zada trafienie i cofnie się, zgłaszając je, nie może być ścigany; jeżeli zgłosił je niesłusznie, przeciwnik może kontynuować pchnięcie.
se retirera en le demandant, ne doit point être suivi
- 1696Tuluza
Trafienia niezgłoszone w porę nie są zaliczane.
Les coups qui ne sont point demandez à tems
- 1758Paryż
Egzaminów na stopień prévôt nie przeprowadza się już w salach do gry w piłkę ani w żadnym innym miejscu publicznym.
feroient plus dans les jeux de paulme ni dans aucun autre endroit public
- 1775Paryż
Wyśmiewanie ucznia podczas lekcji lub walki ćwiczebnej podlega karze 12 sous.
De se moquer d'un Ecolier prenant leçon, ou faisant assaut
- 1775Paryż
Podczas szermierki nie wolno śpiewać, gwizdać ani żartować.
De chanter, siffler, badiner en tirant
- 1775Paryż
Ani przy ścianie, ani podczas walki nie wolno wołać „Trafiłem”.
J'ai touché
- 1775Paryż
Utrata panowania nad sobą podczas szermierki lub wyśmiewanie uczniów podlega karze 5 sous.
De se fâcher en tirant
- 1775Paryż
Walkę ćwiczebną wolno stoczyć wyłącznie za zgodą mistrza.
De faire assaut sans la permission du Maître
- 1775Paryż
Kto wytrąci przeciwnikowi floret z ręki, musi go dla niego podnieść.
doit lui ramasser
- 1775Bordeaux
Przeciwników kandydata wybierają mistrzowie – spośród siebie, prowostów lub innych doświadczonych szermierzy.
des prévôts de Maître ou autres personnes expérimentées
- 1775Bordeaux
W zawodach o miejsce kolejność ustala się w drodze losowania, a mistrzowie określają liczbę walk i czystych trafień potrzebnych do zwycięstwa.
le sort décidera de l'ordre
- 1783Tuluza
Uczestnik ubiegający się o nagrodę, który uchybi szacunkowi wobec publiczności lub obrazi sędziów, mistrzów bądź rywali, zostaje natychmiast wykluczony.
ne se contiendra pas dans le respect qui est dû au public
- 1783Tuluza
Salę walk urządzono tak, aby widzowie nie napierali na sędziów i zawodników.
ne soient point foulés par les spectateurs
- Reims
Komu podczas pojedynku wypadnie miecz, temu zalicza się jedną wymianę na niekorzyść i płaci on 6 denarów.
Une venue luy vauldrat