Tematy › Nadzór i sędziowanie
Nadzór i sędziowanie
Kto sędziował walki i kto je nadzorował: sędziowie i kapitanowie, konstablowie, komisarze rady, laska służąca do przerywania walki oraz odwołanie.
Co pokazuje porównanie
Nadzór przybierał dwie formy. W miastach Rzeszy należał do rady miejskiej: we Wrocławiu (P048, P134, P114) rozstrzygało, kto może wejść w szranki, i wyznaczało nadzorców; w Augsburgu (P046) wyznaczyła dwóch opiekunów szkół, jednego mistrza miecza i jednego wolnego szermierza. W bractwach francuskich i flamandzkich decydowali ich własni urzędnicy: w Lille (P003) najwyższy konstabl, wybierany przez magistrat, w Namur (P256) zwierzchnicy, dziekani i przysiężni. W Tuluzie w 1696 (P121) sędziami trafień byli burmistrz, kapitulowie i dawni zdobywcy nagrody. W Strasburgu około 1470 (P006) walkę przerywano laską, którą sędzia lub mistrz wkładał między szermierzy.
- 1443Bolonia
Arbitrzy zaproponowali, aby każdy sędzia zwyczajny miasta zapewniał mu postępowanie w trybie uproszczonym i aby jego księgom dawano pełną wiarę w sprawach przeciwko uczniom.
che ogni zudexe consueto dela cita de Bologna li debia fare raxon sumaria
- 1458Saragossa
Alfonso de Robres i nikt inny jest naczelnym egzaminatorem (examinador mayor) sztuki miecza i puklerza w Aragonii, Walencji i Katalonii.
vos e no otro alguno siades examinador mayor de la dita arte de palestrina
- 1458Saragossa
Naczelny egzaminator może upomnieć tych, których nie poddano należytemu egzaminowi, i nakazać im, by nie praktykowali sztuki do czasu ponownego stawienia się na egzamin.
que los podades coregir, emendar, encara fazerles mandamiento que no usen de la dicha arte
- 1458Saragossa
Pablo de Peralta jest dożywotnim naczelnym mistrzem szermierki (maestro mayor de sgrima) wszystkich trzech królestw i hrabstw.
seays maestro mayor de sgrima de todos los dichos tres reynos y condados
- 1458Saragossa
Montesa ma uśmierzać gniew i spory wśród swoich sług oraz innych szermierzy, podczas zawodów o nagrody i w innych okolicznościach, oraz godzić ich ze sobą.
quitar de enojo y questiones poner paz y amor entre ellos
- 1466Palma de Mallorca
Przy egzaminie obecni byli namiestnik królewski, juraci, wikariusz i inni dostojnicy miejscy oraz Ferran Valentí, biegły we wszelkich rodzajach broni.
Ferdinando Valenti legum doctore et in omni armorum genere perito
- 1470Strasburg
Dwaj mistrzowie, jeden przyjezdny i jeden miejscowy, stoją obok panów i pomagają obserwować trafienia, aby wszystko odbywało się uczciwie i należycie.
zwene schírmeister zů nemmen eínen von den frómden vnd eínen von den heímschen
- 1470Strasburg
Sędzia lub mistrz stojący przy panach przerywa walkę po trafieniu, wsuwając lub kładąc kij pomiędzy szermierzy.
stange noch dem Rüre zweischen síe stosset oder leyt so sol keyner keyn streich zůtůn sol nit geben
- 1474Mediolan
Kapitan zatrzymał mistrzów Zentille i Ferando z Kapui, Ferando Hiszpana oraz jego sługę i nie zwolni ich, dopóki nie otrzyma poleceń księcia.
me parse fare mio debito a retenerli, e cosi li ho retenuti apresso de mi
- 1487Norymberga
Mistrzowie mogą zwoływać zgromadzenia w miastach Rzeszy, wybierać zwierzchnika, ustanawiać przepisy obwarowane umiarkowanymi karami i karać tych, którzy je naruszają.
einen Obern vnnder Inen erwelen vnd kiesen
- 1489Lucerna
Tanman twierdził, że to, co wydarza się podczas szkoły szermierczej, powinno być również tam osądzane, bez dalszej skargi; obie strony powierzyły sprawę radzie do polubownego rozstrzygnięcia.
dz das ouch da gericht werden söltte åne witter verclagen
- 1491Frankfurt nad Menem
Kapitan jest wybierany w tajnym głosowaniu, a ten, kto otrzyma najwięcej głosów, zostaje kapitanem na 2 lata.
welcher Dann die Maist waal hat der sol 2 Jar haubtman sein On Alle widerred
- 1491Frankfurt nad Menem
Kapitana wybierano na okres nie dłuższy niż jeden rok.
vnd haben In gewelt nit lenger dann i Jar
- 1491Frankfurt nad Menem
Pasowanie odbyło się przed trzema mistrzami, ponieważ kapitan był chory i nie mógł przybyć.
da Ist der haubtman kranckh gewest das Er nit hat konnden komen
- 1510Barcelona
Urzędnik, do którego zwrócą się starsi bractwa lub ich większość, musi bez dalszego dochodzenia wyegzekwować nałożoną karę pieniężną; w przeciwnym razie można wnieść przeciw niemu protest.
sia forçat qualsevol official request per los promens de dita confraria eo per la major part de aquells
- 1519Perpignan
W egzaminie uczestniczyli podwójci miejski, prowost i inni znawcy, a egzaminujący mistrzowie po naradzie jednogłośnie udzielili aprobaty.
habito per superius nominatos lanistas inter se maturo colloquio et tractatu, et nemine ipsorum in aliquo discrepante
- 1519Perpignan
Przy drugim egzaminie obecny był doktor praw, regent wikariatu Roussillon i Vallespir, a świadkami byli prepozyt, szermierz i pisarz.
presentavit coram magnifico Raphaele Rire, legum doctore, regente vicariam Rossilionis et Vallespirii
- 1519Perpignan
W egzaminie uczestniczyli mistrzowie, królewski odźwierny sądu gubernatora Roussillon i Cerdanyi oraz dwaj prowostowie.
Michaelem Magones regio portario curie spectabilis domini gubernatoris comitatuum Rossilionis et Ceritanie
- 1523Sewilla
Prokurator może żądać od szermierzy otwierających szkołę posiadanych przez nich dokumentów i świadectw egzaminacyjnych od mistrza Francisca lub innych mistrzów sprawujących urząd z nadania Korony.
que le mostrasen las cartas e examenes que tenían de dho maestre francisco
- 1526Sewilla
Mistrz przeprowadzający egzamin określił się jako naczelny egzaminator (examinador mayor) rzemiosła we wszystkich królestwach i posiadłościach.
examinador mayor que se dixo del dho oficio en todos los reynos e señoríos
- 1540Londyn
Prévôt obecny podczas próby o stopień lub zawodów musi na żądanie zgodnie z prawdą opowiedzieć, co widział, i wydać rzetelny osąd bez oszustwa.
you shall geve true Judgement of that which you have seene so nighe as you canne
- 1540Londyn
Dawnych przepisów nie wolno naruszać bez zgody trzech mistrzów, udzielonej dla lepszego uporządkowania sztuki; zdanie jest w druku niepełne.
you shall not breake the ancient orders Excepte it be donne by the Consent of thre of the maisters
- 1540Londyn
Podczas każdej próby o stopień lub walki na broń mistrz musi, bez przychylności ani niechęci wobec którejkolwiek ze stron, rzetelnie osądzać to, co widzi.
you shall without respecte favor or hatred of either partye, saye speake and geve true Judgement
- 1544Frankfurt nad Menem
Kapitana wybiera się w głosowaniu tajnym; ustępujący kapitan oddaje głos jako pierwszy, a ten, kto otrzyma najwięcej głosów, zostaje kapitanem na 2 lata.
welcher dann die mainste wall hat der sol 2 Jar lang haubtman sein One Allen Auß Zug
- 1567Paryż
Nad sztuką ma czuwać dwóch strażników pełniących dwuletnią służbę, z których jeden jest co roku zastępowany; składają oni przysięgę przed prokuratorem królewskim.
Establiz deux Gardes en icellui Art, Lesquels seront deux ans entiers dont l'un des deux se renouvellera d'an en an
- 1567Paryż
Strażnicy dokonują wizytacji w domach mistrzów, aby kontrolować ich broń, i zgłaszają wykroczenia do urzędu prokuratora królewskiego.
seront tenuz d'aller en Visitation aux Logis desd. Mᵉˢ pour voir et visiter leurs armes
- ok. 1568Augsburg
Dwaj szermierze, jeden mistrz miecza i jeden wolny szermierz, zostają wyznaczeni na opiekunów szkół na rok lub tak długo, jak zechce rada.
zwen fechter Nemlich ain Maister des Schwerts vnd ain Freyfechter neben ainander allweg ain Jar oder so lang es ainem Ersamen Rath geuöllig
- ok. 1568Augsburg
Obaj nadzorcy, a przynajmniej jeden z nich, muszą być obecni na każdym spotkaniu szermierczym, aby wraz z dwoma szermierzami, których mogą przywołać do pomocy, zażegnywać wszelkie niesnaski między szermierzami.
Das Jederzeit Sy bede oder zum wenigsten Ir ainer auf der Schul erscheine, Damit durch sie sampt noch zwayen fechten
- ok. 1568Augsburg
Nikt nie może pozwolić uczniowi odłożyć ani podnieść broni podczas szkoły szermierczej, chyba że prowadzący ją mistrz dobrowolnie na to zezwoli.
khainen Schuler niderlegen oder aufheben lassen, Ihme sey dann solliches von dem Maister der die Schul helt guttwillig zugelassen
- ok. 1568Augsburg
Nadzorcy wraz ze swoimi asesorami mają pilnie baczyć, aby wyeliminować nieuczciwość sprzeczną ze sztuką rycerską.
So sollen hinfüro die Innhaber neben Iren Beystenden solliche fleissige achtung haben, Damit dergleichen vnredlichait so der Ritterlichen freyen Kunst zuwider, abgestelt werde
- ok. 1568Augsburg
Jeśli dobre słowo nie pomaga, opiekunowie wraz z asesorami wzywają miejskiego urzędnika sądowego, aby usunął niesfornych szermierzy.
Sollen die Innhaber sampt Iren beystenden den Stattknecht darumben zusprechen, Solliche vnbeschaidne Fechter der gepür nach abzüschaffen
- 1573Wittenberga
Mistrz musi zgłosić się do rektora i oczekiwać decyzji, którą rektor przekaże mu w imieniu uniwersytetu.
Sondern das er sich bey dem Rectore angebe / vnd desselben von wegen einer Vniuersitet bescheid erwarte
- 1573Wittenberga
Zgody na publiczną szkołę szermierczą udzielają trzy jurysdykcje uniwersyteckie: urząd, rektor i burmistrz.
bewilligung aller dreier in unser Universitet verordenter Gericht / des Ampts / des Rectoris vnd Bürgermeisters
- 1574Neuburg an der Donau
O wszystkim, czego nie obejmują artykuły, rozstrzygają sędziowie.
Soll solchs in erklerung vnd erkentnuß der Richter gestelt werden
- 1575Frankfurt nad Menem
Mistrzowie miecza mogą zwoływać zgromadzenia, wybierać zwierzchnika, ustanawiać przepisy wraz ze stosownymi karami i karać członków, którzy je naruszają.
einen Obern vnder jnen erwehlen vnd kiesen
- 1575Frankfurt nad Menem
W liście stwierdza się, że bractwo św. Marka nie może być sędzią we własnej sprawie, a zatem nie może sądzić szermierza Federfechter, który mu nie podlega.
Weßhalb sich nicht gepuren wolle die Bruderschafft von Sanct Marx einen Feder Fechter vnd Buger dieser Statt der Inen nittt vnderworffen, richten sollen
- 1575Frankfurt nad Menem
Burmistrzowie wahali się, czy spełnić prośbę, i polecili mistrzom zwrócić się o zgodę na szkołę szermierczą do samej rady.
bedenckens getragen, sonder am E. E. vnnd F. W. solches supplicando zu suchen verwisen
- 1575Frankfurt nad Menem
Mistrzowie proszą, aby podczas szkół szermierczych każdorazowo obecni byli dwaj obywatele jako nadzorcy po obu stronach i zgłaszali wszelkie nieporozumienia.
nicht allein dißmahl sondern auch künfftig Iedesmahl den Schulen beÿwohnetten, auff beÿden seithen inhalter wehren
- 1589Lille
Bractwem kierują naczelny konstabl, wybierany przez magistrat, oraz dwaj zastępcy konstabla, wybierani przez naczelnego konstabla i grono Trzydziestu na dwa lata.
la dite Confrarie sera réglée et conduite par le connestable souverain et deux connestables seconds
- 1589Lille
Konstabl, a pod jego nieobecność zastępcy konstabla, mistrz ćwiczeń i chorąży rozstrzygają kłótnie i spory członków; odwołanie przysługuje do władz miejskich.
décision et détermination des noises (querelles), débats et questions qui se pourroient mouvoir entre les dits confrères
- 1589Lille
Odwołania w sporach rozstrzygniętych przez urzędników bractwa mają być odtąd rozpatrywane w trybie uproszczonym przez ławników na pełnym posiedzeniu, bez formalnego postępowania.
de toutes appellations qui se feront de différens vidés par les supérieurs des confrères de la confrarie de Mgr St-Michel
- po 1589Lille
Członkom zabrania się szemrania przeciwko rozstrzygnięciom i zarządzeniom deputowanych do rozpatrywania sporów, pod groźbą surowej kary według uznania przełożonych.
les différens auront jugé et ordonné ; sur peine de griève pugnition à discretion des suppérieurs d'icelle confrarie
- po 1589Lille
W zawodach ściśle przestrzega się postanowień karty królestwa, zgodnie z wykładnią przełożonych, bez żadnego szemrania.
le tout à l'interprétation des supérieurs, sans pouvoir en aucune fachon murmurer
- 1594Frankfurt nad Menem
Mistrzowie wybrali Christiana Büleickhena, farbiarza sukna, na kapitana (Hauptman) i złożyli mu przysięgę na dwa lata; po tym czasie należy wybrać innego.
Zwaÿ Jar lanng nechst nach ein ander khommende geschworen
- 1594Frankfurt nad Menem
Dwaj mistrzowie pozostający w sporze nie mogą oskarżać się nawzajem nigdzie indziej niż przed kapitanem i kompanią, gdzie sprawa ma zostać rozstrzygnięta.
dann allein vor dem Haubtman vnd der Gesellschafft, da solches aus getragen, vnd hin gelegt
- 1594Frankfurt nad Menem
Tajemnicę (Haimlichait) może przekazywać jedynie kapitan, któremu mają towarzyszyć dwaj wtajemniczeni bracia (odczyt niepewny).
dann durch den Haubtman, vnd soll zwen wissend seiner Brueder bey sich haben
- 1595Lyon
Konsulowie, przeczytawszy artykuły mistrzów, nakazali wydać urzędowy akt ich oświadczenia i zwrócili się o zatwierdzenie oraz przestrzeganie artykułów (odczyt niepewny).
ont ordonné qu'il leur sera expedié acte de leur declaration de tant qu'en eulx est
- 1595Lyon
Obecny ma być urzędnik magistratu lub wymiaru sprawiedliwości, którego mistrzowie poproszą o przybycie (odczyt niepewny).
qu'il y ait presence d'ung magistrat ou officier de justice qui sera par lesdits maistres requis d'y assister
- 1595Lyon
Po dochodzeniu przeprowadzonym przez władzę sądową mistrzowie mogą odebrać sprawcy miecz wyłącznie w obecności urzędnika miejskiego lub funkcjonariusza wymiaru sprawiedliwości (odczyt niepewny).
apres qu'information faicte par auctorité de justice
- 1596Lyon
Konsulowie proszą gubernatora i królewskiego namiestnika generalnego o udzielenie kapitanowi i jego uczniom wszelkich niezbędnych zezwoleń (odczyt niepewny).
monseigneur le gouverneur et lieutenant general pour le Roy en ceste ville de vouloir octroyer
- 1596Kassel
O wszystkim, czego nie obejmują artykuły, rozstrzygają sędziowie.
daß sol bey der Iudicirer erkenntnuß stehen
- 1597Praga
Cech nożowników czuwa nad porządkiem szkoły i zawsze wybiera co najmniej cztery osoby spośród starszych cechu i zwykłych mistrzów do nadzorowania ćwiczeń.
z prostředku jak starších tak obecních mistruov osoby jisté, při nejmenším čtyři, vyvolili
- 1597Praga
Za zgodą burmistrza wyznacza się starszych szermierzy do pomocy w prowadzeniu szkół, rozróżniania szermierzy i ich rozdzielania (frýd).
za přední šermíře ku pomoci sobě a podle sebe k spravování často psaných škol šermířských nařizovali
- 1597Praga
Rejestrację szermierzy ponawia się co roku po Wielkanocy, a starsi mogą przedłożyć burmistrzowi i radzie każdą sprawę dotyczącą naruszenia porządku.
to starší na pana purgkmistra pány vznésti moci budou
- 1597Praga
Jedynie zarządcy szkoły lub osoby do tego wyznaczone mogą rozdzielać szermierzy (frýd); nikomu innemu nie wolno wpychać się między szermierzy.
aby se žádný jiný, komuž nenáleží a poručeno není, mezi šermíře netřel
- 1606Wrocław
Na ogrodzony plac mogą wchodzić tylko wyznaczeni przez radę nadzorcy (Schutzhalter), wolni szermierze i uczniowie dopełniający obrzędu szkolnego, muzycy, chłopcy niosący broń oraz dwaj słudzy miecza.
Eines Erbarn hochweisen Raths vorordnette Schutzhaltter, alß Jacob Hemmerle vnd Hanß Händl
- 1607Praga
Oprócz zwierzchnika (Obmann) spośród osób posiadających przywilej wybiera się czterech kapitanów (Hauptleute) z różnych miejscowości, a w razie śmierci lub odejścia jednego z nich wybiera się następcę.
neben einem Obmann noch 4 Hauptleut unterschiedlicher Orten erwählet werden
- 1607Praga
Spory dotyczące szermierki rozstrzyga się wyłącznie w Pradze przed wyznaczonym Obmannem i Hauptleutami, a ich orzeczenie jest wiążące.
solls nirgend anderst als zu Prag vor den Verordneten Obmann und Hauptleuten ausgetragen werden
- 1609
W październiku 1609 rada odrzuciła skargę praskich Federfechter dotyczącą obraźliwych słów, nie dopatrując się w nich zniewagi.
Der Rath fand keine Injurie darin und wies sie mit der Klage ab
- 1610Namur
Pozostałe kwestie sporu rozstrzygają zwierzchnicy, dziekani, przysięgli i członkowie, i nikt inny; jeśli nie dojdzie do naprawienia uchybienia, sprawę podejmują burmistrz i sąd.
en sera dict et déterminé par lesdits chiefs, doyens, jurez et confrères, et point d’aultres
- 1610Namur
Prévôt, jako mistrz i nauczyciel pozostałych, jest pierwszym i najważniejszym członkiem bractwa, któremu należy się posłuszeństwo i szacunek, i kroczy pierwszy w procesjach.
d’estre le premier et principal de ladicte confrairie et compaignie
- 1610Namur
Urzędnicy miejscy sądzą w pierwszej instancji wykroczenia członków, w tym zadane podczas ćwiczeń w ich sali rany powodujące śmierć lub okaleczenie.
la cognoissance et judicature en première instance compétera ausdits du magistrat
- 1610Praga
Sporów o honor miecza nie wolno rozstrzygać gdzie indziej niż przed starszym i kapitanem.
so soll einer den andern anderswo nicht verklagen oder austragen werden, denn vor dem Obmann und Hauptmann zu Prag
- 1610
Gdy Marxbrüder odmówili walki szermierczej z Federfechter, rada kazała uwięzić czterech z nich, po czym zmusiła ich do walki.
ließ der Rath am andern Tage vier Marxbrüder in's Loch schaffen
- 1613Gandawa
Prowizorowie przyjmują członków; przyjęci mogą być wyłącznie obywatele lub mieszkańcy Gandawy w wieku od 21 do 60 lat, wyznania katolickiego.
van de oude van een-en-twintig jaeren tot t'sestig jaeren
- 1613Gandawa
Nie wolno przyjmować osób okrytych niesławą, zabójców ani osób z nieprawego łoża; kto popadnie w niesławę, zostaje skreślony przez prowizorów.
niet mogen gekoren worden infame, manslachtige ofte onbewettige persoonen
- 1613Gandawa
Spory powstałe w szkole szermierczej lub na zebraniach cechu rozstrzygają w pierwszej instancji prowizorzy, z możliwością odwołania do ławników.
primitivelyk kennisse zullen hebben van alle de geschillen
- 1613Kolonia
Okoliczności zranienia należy starannie zbadać.
zugleich auch der geschehenen verwundung halben vleissige inquisition fürgenommen werden solle
- 1614Wrocław
Na ogrodzony plac mogą wchodzić wyłącznie wyznaczeni nadzorcy (Schutzhalter), wolni szermierze i uczniowie, muzycy, chłopcy niosący broń oraz dwaj słudzy mieczowi.
Nemlich vnsere Vorordnete Schutzhalter, alß Lorenz Springenklee
- 1614Wrocław
Kto wystąpi przeciw wyznaczonym nadzorcom słowem, czynem lub wyzwaniem, również zostanie ukarany bez darowania kary.
Da sich auch Jemandt wieder die verordnete Innehalter mit worten, wercken, oder außforderungen vergreiffen würde
- 1615Wrocław
Do szranków dopuszcza się wyznaczonych nadzorców (Schutzhalter), wolnych szermierzy i uczniów pragnących tego dnia dopełnić prawa szkoły oraz dwóch sług mieczowych.
Nemlich vnsere verordnete Schutzhalter
- 1615Wrocław
Każdy, kto znieważy wyznaczonych nadzorców słowem, czynem lub wyzwaniem, zostanie ukarany bez pobłażania ku przestrodze innych.
da sich Jemandt, wieder die Verordnete Inhalter, mit worten, wercken, oder außforderungen vergreiffen würde
- 1633Paryż
Cech wybiera dożywotniego syndyka, uprawnionego do egzekwowania umowy i przepisów oraz przymuszania członków wszelkimi środkami.
Nous avons esleu un Sindicq perpétuel auquel nous donnons puissance et pouvoir de faire observer ce présent accord
- 1633Paryż
Po próbie jurés przedstawiają kandydata uznanego za zdatnego prokuratorowi królewskiemu w Châtelet, aby złożył przysięgę.
si celuy qui doibt estre receu est jugé capable par le Sindicq, Jurez et anciens
- 1633Paryż
Jurés podczas zwyczajowej wizytacji mogą zabrać ze sobą mistrzów, których uznają za odpowiednich, i przeprowadzić ją bez faworyzowania kogokolwiek.
auront pouvoir de mener ceux des Maistres que bon leur semblera
- 1633Paryż
Mistrz nie musi odpowiadać prewotowi, który go atakuje, lecz składa skargę mistrzowi owego prewota, a ten ma obowiązek postawić go przed syndykiem i zaprzysiężonymi starszymi w celu ukarania.
ledit Maistre ne sera tenu de luy respondre attendu l'inégalité
- 1633Paryż
Głos syndyka liczy się podwójnie, a jurés nie mogą podejmować żadnych działań dotyczących korporacji bez powiadomienia go.
la voix duquel passera pour deux et aura pouvoir de contraindre
- 1635Paryż
Syndycy, mistrzowie przysięgli i mistrzowie, którzy przyjmą kogokolwiek na podstawie takich listów, płacą grzywnę w wysokości 3,000 liwrów, a przyjęcie jest nieważne.
de trois mille livres d'amande contre ceux des dicts syndicqz
- 1640Paryż
Za pierwsze wykroczenie konfiskuje się plastrony i florety oraz pobiera 100 liwrów paryskich, po połowie dla cechu i Hôtel-Dieu.
cent livres parisis d'amande pour la première fois
- 1642Paryż
W razie odmowy woźny sądowy zamyka salę, a florety i inne przybory zostają zajęte.
les fleurets et autres ustensiles du dit Pillard saisis
- 1644Paryż
Wszyscy mistrzowie wybierają większością głosów, w obecności prokuratora królewskiego, dwóch przysiężnych na dwa lata, aby czuwali nad sprawami wspólnoty.
se fera eslection de deux Jurez par tous les Maistres assemblez
- 1644Paryż
Przysiężni, Garde i dwaj starsi oceniają, którzy dwaj spośród sześciu mistrzów są najlepiej wprawieni, aby rozpocząć próbę.
les Jurez, ledit Garde, & deux anciens se transporteront pour juger des deux qui seront le mieux en exercice
- 1644Paryż
Zaprzysiężeni i strażnik udają się do prokuratora królewskiego, aby dowiedzieć się, czy będzie obecny na próbie, a on wyznacza dzień i godzinę.
d'aller au logis de Monsieur le Procureur du Roy, pour sçauoir de luy s'il aura agreable de se transporter au lieu de ladite experience
- 1644Paryż
Zaprzysiężeni wskazują prokuratorowi zgodnie z sumieniem, a w razie potrzeby pod przysięgą, dwóch spośród sześciu mistrzów najbieglejszych w praktyce, bez względu na kolejność przyjęcia.
en leurs consciences & par serment si besoin est, les deux Maistres des six qui doiuent faire
- 1644Paryż
Jurés i Garde mają pierwszeństwo na zgromadzeniach i mogą zabierać na kontrole tych mistrzów, których uznają za odpowiednich (odczyt niepewny).
auront pouvoir (?) de mener aux visites
- 1664Mechelen
Mistrz ma prosić magistrat o miejsce z podestem, gdyż na płaskim gruncie pokaz nie robi wrażenia, a radni mogą go lepiej oglądać.
want het spel geen actie en heeft op de platte aerde
- 1669Hamburg
Kandydat został poddany egzaminowi przez Federfechter podczas publicznych zawodów szermierczych.
von den Feder Fechtern in allen Ritterlichen Gewehren probiren laßen
- 1671Hamburg
Obecni słudzy miejscy w imieniu przewodniczącego burmistrza zakazali nagannego zachowania, lecz sprawcy nie zastosowali się do zakazu.
von den anwesenden Dienern im Namen des präsidirenden Herrn Bürgermeisters solches untersaget und verboten worden
- 1682Gdańsk
Kapitan zapytał stronę przeciwną, czy uzna, że zdał próbę, i przyjmie go jako uczciwego mistrza, a wszyscy odpowiedzieli twierdząco.
habe ich die Wiederpart zu Rede gestellet, ob sie gegenwärtigen Georg Linß paßiren, und für einen ehrlichen Meister erkannten
- 1685Paryż
Ferrailleur przyłapany na nauczaniu otrzymuje zakaz wykonywania zawodu, a jego sala zostaje zamknięta.
et sera la salle fermée
- 1685Paryż
Sprzedawcom wina i piwa, którzy tolerują zgromadzenia ferrailleurs, grożą nawet postępowanie karne i przykładna kara.
même d'être procédé contre eux extraordinairement
- 1696Tuluza
Trafienia oceniają burmistrz, kapitulowie oraz ci, którzy już zdobyli nagrodę.
Messieurs les Maire & Capitouls, & ceux qui ont eu gagné le Prix sont Juges des coups
- 1696Tuluza
Jeśli ostatniego dnia wystąpi uczeń mistrza, bezstronni mistrzowie wybiorą spośród zgłoszonych trzech uczniów, którzy będą z nim walczyć, bez konsekwencji dla nich w razie porażki.
les Maîtres desinteressez prendroient à leur choix pour faire contre lui trois Ecoliers de ceux du nombre
- 1696Tuluza
Mistrzowie uczniów, którzy właśnie walczą, nie mogą być obecni w miejscu pojedynku.
Les Maîtres des Ecoliers qui font actuellement assaut, n'assisteront point dans l'endroit où l'on fera
- 1718Wiedeń
Mistrz długiego miecza Laimetzhoffer i wszyscy wiedeńscy szermierze sami proszą radę o wyznaczenie dwóch komisarzy spośród mieszczan, którzy bywali na każdym ćwiczeniu i rozstrzygali drobne spory, oraz proponują dwóch znawców szermierki.
die etwa bestehendte Kleine Zwistigkeiten zuerörthen
- 1718Wiedeń
Tego samego dnia rada mianuje proponowanych Geymanna i Leuthnera komisarzami do spraw szermierzy i poleca sporządzić dekrety.
Burgermaister und Rath wollen denen Fechtern zu Commissarien
- 1718Wiedeń
Komisarze rady muszą zawsze osobiście uczestniczyć w szkole szermierczej, zręcznie rozstrzygać spory i nieporozumienia oraz podtrzymywać autorytet rady miejskiej.
obbemelter Fechtschulle Jederzeit Persöhnlich beywohnen
- 1750Bordeaux
Przed złożeniem przysięgi badano życie i obyczaje kandydata, a on potwierdzał swą wiarę katolicką zaświadczeniem proboszcza.
a fait aparoir de sa catholicité suivant le certificat
- 1751Bordeaux
Urzędnika miejskiego zwolniono z ponownego badania obyczajności, ponieważ przeszedł je już przy obejmowaniu urzędu.
ayant ledit sieur Baudry été dispensé de faire l'enquette
- 1759Paryż
Sprawca płaci 300 liwrów, których zapłatę można wymusić uwięzieniem, traci florety i plastrony, a w razie ponownego wykroczenia zostaje uwięziony.
à peine de trois cens livres d'amende, payables par corps
- 1759Paryż
Właściciele i główni najemcy domów nie mogą wynajmować sal ani izb nikomu, kto jedynie podaje się za mistrza szermierki.
de louer aucunes salles, chambres et autres endroits
- 1775Paryż
Grzywny należą do przełożonego sali; regulaminu należy słuchać z kapeluszem w ręku, w przeciwnym razie grozi grzywna 12 solów.
dont les amendes spécifiées appartiennent au Prévôt de la Salle
- 1775Paryż
Walkę ćwiczebną wolno stoczyć wyłącznie za zgodą mistrza, pod karą 5 soli.
De faire assaut sans la permission du Maître
- 1775Bordeaux
Wspólnotą zarządza dwóch starszych mistrzów, wybieranych co dwa lata w dniu św. Marcina.
deux Maîtres gardes élus tous les deux ans, le jour de Saint-Martin
- 1775Bordeaux
Starsi mają obowiązek zwołać wspólnotę, pod karą 100 liwrów, w razie jakiegokolwiek naruszenia przepisów lub niewłaściwego postępowania mistrza.
dès qu'ils auront été instruits de quelque contravention
- 1775Bordeaux
Kandydat zwraca się do magistratu o wyznaczenie czasu i miejsca prób, uprzednio zaprowadzony przez starszych do burmistrza i ławników.
faire fixer le temps et le lieu où se feront les épreuves
- 1775Bordeaux
Skrzynia jest zamykana na trzy klucze: jeden przechowuje najstarszy mistrz niepełniący urzędu, dwa — starsi cechu.
fermée à trois clefs différentes
- 1776Bordeaux
Jurade zatwierdziła statuty pod warunkiem uzyskania przez mistrzów królewskich listów patentowych.
ont authorisé et homologué lesdits Statuts
- 1783Tuluza
Sędziowie wybierają spośród siebie dwóch nadzorców broni na dwuletnie kadencje, których okresy częściowo się pokrywają; odwiedzają oni sale co najmniej raz w tygodniu i zgłaszają naruszenia kapitulom miejskim (capitouls).
deux mainteneurs d’Armes, dont un seul sera nommé tous les ans
- 1783Tuluza
Opiekunowie broni prowadzą ewidencję umiejętności i siły uczniów oraz co miesiąc poświadczają rejestry mistrzów, aby kontrolować czas nauki.
faire viser leurs Registres, tous les mois
- 1783Tuluza
Na początku maja mistrzowie i uczniowie spotykają się w sali dziekana mistrzów, gdzie sporządza się i zamyka jedną listę zawodników w obecności strażników i dwóch komisarzy sędziowskich; nieobecni nie mogą startować, z wyjątkiem przypadków ciężkiej choroby.
on procédera à la faction de la liste générale de toutes les Salles
- 1783Tuluza
Opiekunowie broni urządzają salę walk tak, aby widzowie nie tłoczyli się wokół sędziów i zawodników.
ne soient point foulés par les spectateurs
- 1783Tuluza
Trafienia ocenia się według uprzednio zatwierdzonych zasad ich oceny, rozdawanych w dniach walk; pod żadnym pozorem nie wolno od nich odstępować.
LES Réglemens déja autorisés pour la décision des coups
- Reims
Kto w szkole rozmawia i udziela wskazówek podczas pokazu mistrza, bez zgody mistrza lub prewota, płaci 12 denarów.
Se par licence du maistre ou du prevost ne sera